Η Αθήνα αλλάζει. Αποκτά νέους πεζόδρομους, νέους μονόδρομους, ενώ τα παλαιά, ρυπογόνα λεωφορεία απομακρύνονται από το κέντρο της πόλης και αντικαθίστανται από υβριδικά μίνι μπας, δηλαδή μικρά ηλεκτροκίνητα λεωφορεία, ενώ η κυκλοφορία των τρόλεϊ περιορίζεται. Νέα γκαράζ θα δημιουργηθούν για να εκλείψει η παράνομη στάθμευση. «Μοχλός» για την αλλαγή της μορφής της πόλης θα είναι το τραμ, που όλα δείχνουν ότι θα επανέλθει στην Αθήνα σχεδόν σαράντα χρόνια μετά την κατάργησή του. Το σύγχρονο τραμ, αθόρυβο και γρήγορο, θα εξυπηρετήσει τον διάδρομο από Πατήσια – Ομόνοια – Σύνταγμα – Λεωφ. Συγγρού – Φαληρικό Δέλτα και από εκεί ο ένας κλάδος του θα φθάνει ως τη Γλυφάδα και ο δεύτερος ως το Νέο Φάληρο. Στο κέντρο της πόλης θα λειτουργήσει κυκλική γραμμή, η οποία θα διέρχεται από τους αρχαιολογικούς χώρους που θα ενοποιηθούν και θα αποτελέσουν έναν ευρύτατο χώρο πρασίνου.
Η μελέτη του ΕΜΠ
Η σχετική μελέτη, που παρουσιάζει σήμερα «Το Βήμα», ολοκληρώθηκε από την ομάδα εργασίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου με υπεύθυνη την καθηγήτρια κ. Μ. Γιαουτζή. Βάσει της μελέτης αυτής καταρτίστηκε η πρόταση του υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών κ. Αναστάσιου Μαντέλη, η οποία συζητήθηκε κατ’ αρχήν στην Κυβερνητική Επιτροπή με στόχο το έργο να περιληφθεί στη χρηματοδότηση του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης.
Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, στην εισήγηση του κ. Μαντέλη αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι το έργο μπορεί να κατασκευασθεί με αυτοχρηματοδότηση. Το συνολικό κόστος του ανέρχεται σε 185 δισ. δρχ., εκ των οποίων το ελληνικό Δημόσιο θα καταβάλει λιγότερα από 30 δισ. δρχ. Περί τα 30 δισ. δρχ. θα δοθούν από το Γ’ ΚΠΣ. Τα υπόλοιπα χρήματα θα καταβληθούν από τον ανάδοχο στον οποίο θα παραχωρηθεί το έργο για τουλάχιστον 20 χρόνια, διάστημα κατά το οποίο το ελληνικό Δημόσιο θα εισπράττει έσοδα ανάλογα με τα κεφάλαια που έχει διαθέσει. Η τιμή του εισιτηρίου θα είναι ίδια με αυτή των άλλων μέσων μαζικής μεταφοράς. Το τραμ θα λειτουργήσει ως τροφοδότης σε επιβάτες του μετρό, του προαστιακού σιδηρόδρομου και των λεωφορείων και τρόλεϊ και θα εξυπηρετήσει πυκνοκατοικημένες περιοχές της πόλης στις οποίες δεν προβλέπεται να φθάσει το μετρό.
Η πρώτη φάση του δικτύου τραμ, δηλαδή ο διάδρομος Πατήσια – Ομόνοια – Σύνταγμα – Δέλτα Φαλήρου, μπορεί να λειτουργήσει το καλοκαίρι του 2002. Η δεύτερη φάση, από Δέλτα Φαλήρου ως Γλυφάδα και ως Νέο Φάληρο, μπορεί να λειτουργήσει το 2003. Η τρίτη φάση του έργου, που είναι η κυκλική γραμμή του Ιστορικού Κέντρου, μπορεί να λειτουργήσει τον Μάρτιο του 2004. Αυτό σημαίνει ότι κατά την τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων, η Αθήνα μπορεί να διαθέτει πλήρες δίκτυο τραμ.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, για την κατασκευή και λειτουργία του τραμ της Αθήνας έχουν ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον μεγάλες εταιρείες από τη Γερμανία, τη Γαλλία και τον Καναδά, που παράλληλα κατασκευάζουν και οχήματα τραμ. Χωρίς λεωφορεία
Η λειτουργία του τραμ, τονίζεται στη μελέτη, θα συμβάλει στην αναδιάρθρωση των δημοσίων συγκοινωνιών της πρωτεύουσας, καθώς όπου περνά το τραμ δεν θα κινούνται άλλα μέσα μαζικής μεταφοράς, δηλαδή θα καταργηθούν οι γραμμές των λεωφορείων και των τρόλεϊ. Τα οχήματα που θα εξοικονομηθούν θα εξυπηρετήσουν νέες γραμμές, κυρίως τροφοδοτικές του τραμ, του μετρό και του προαστιακού σιδηροδρόμου. Οι γραμμές της Πατησίων που θα καταργηθούν θα μεταφερθούν στην Αχαρνών. Το τρόλεϊ της Κυψέλης θα διέρχεται από τις οδούς Γ’ Σεπτεμβρίου και Αριστοτέλους. Ακόμη προτείνεται το τραμ να λειτουργήσει υπό την εποπτεία του ΗΛΠΑΠ, που έχει εμπειρία στα ηλεκτροκίνητα οχήματα. Εξάλλου, τα τραμ θα κινηθούν στις υπάρχουσες εναέριες ηλεκτρικές γραμμές των τρόλεϊ. Μόνο κάθοδος και ίσως πεζόδρομος
Με «μοχλό» το τραμ, σύμφωνα με τη μελέτη του ΕΜΠ, η οδός Πατησίων, ο μόνος δρόμος που «βλέπει» την Ακρόπολη, γίνεται κάθοδος για τα οχήματα, προκειμένου να εξοικονομηθούν δύο λωρίδες για την κυκλοφορία του τραμ.
Παράλληλα, διακόπτεται η κυκλοφορία λεωφορείων και τρόλεϊ. Εξετάζεται η πεζοδρόμηση της οδού Πατησίων, τουλάχιστον ως τη συμβολή της με την οδό Αγ. Μελετίου.
Ως άνοδος θα λειτουργήσει η οδός Ι. Δροσοπούλου, η οποία θα απελευθερωθεί από την παράνομη στάθμευση. Στον προϋπολογισμό του όλου έργου περιλαμβάνονται περί τα 3 δισ. δρχ. που θα δοθούν ως κίνητρο για τη δημιουργία γκαράζ στους παρακείμενους δρόμους.
Στην οδό Πανεπιστημίου, όπου ήδη άρχισε η κατασκευή της λεωφορειολωρίδας αντίθετης ροής, επί της οποίας μελλοντικά θα κινηθεί το τραμ, θα χρησιμοποιηθούν δύο λωρίδες κυκλοφορίας για το τραμ. Το ίδιο και στη Λεωφόρο Αμαλίας.
Στη λεωφόρο Συγγρού ως το Δέλτα Φαλήρου, το τραμ θα καταλάβει μία κυκλοφοριακή λωρίδα σε κάθε ρεύμα, στο κέντρο του δρόμου.
Προς Γλυφάδα, το τραμ τοποθετείται κατά μήκος της παραλιακής λεωφόρου στην πλευρά προς την θάλασσα, όπως και προς το Νέο Φάληρο, κατά μήκος της Λεωφ. Εθνάρχου Μακαρίου
Και ηλεκτρικά μίνι μπας
Στο κέντρο της πόλης μελετάται να κυκλοφορήσουν υβριδικά μίνι μπας, δηλαδή μικρά ηλεκτροκίνητα λεωφορεία, για την διευκόλυνση των πολιτών οι οποίοι δεν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιούν τα οχήματά τους.
Μικρής κλίμακας πολεοδομικές παρεμβάσεις όπως η αναβάθμιση των πλατειών Κολιάτσου, Αμερικής και Γλυφάδας, η κατάργηση της παράνομης στάθμευσης στην οδό Ι. Δροσοπούλου, η κατασκευή πεζοδρόμων στην περιοχή του Ιστορικού Κέντρου, η δημιουργία σταθμού ανταπόκρισης στο Φαληρικό Δέλτα, η βελτίωση των επτά (7) υπόγειων διαβάσεων στη Λεωφ. Συγγρού, ο περιορισμός των ΙΧ στη Χαλκοκονδύλη και η μονοδρόμηση της οδού Μάρνη, όπως και η αναβάθμιση των ακτών του Σαρωνικού, είναι μέτρα που θα συμβάλουν στην πολεοδομική και αισθητική βελτίωση της πόλης, σε συνδυασμό με τη μεγάλη πολεοδομική παρέμβαση της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας. Τα ηλεκτροκίνητα αυτοκίνητα, τα νέας αντιρρυπαντικής τεχνολογίας λεωφορεία, τα τρόλεϊ, το μετρό, ο προαστιακός σιδηρόδρομος και το τραμ θα συνθέτουν τις δημόσιες συγκοινωνίες της πρωτεύουσας, οι οποίες ελπίζεται να προσελκύσουν τους κατοίκους του Λεκανοπεδίου ώστε να αφήσουν το ΙΧ αυτοκίνητό τους στο σπίτι.
Το ιστορικό κέντρο
Το ανατολικό τμήμα της κυκλικής γραμμής του κέντρου της Αθήνας θα έχει κατασκευασθεί με τον διάδρομο που προαναφέρθηκε.
Η κατασκευή του δυτικού τμήματος θα γίνει επί των οδών Διονυσίου Αρεοπαγίτου και Αποστόλου Παύλου, που πεζοδρομούνται στο πλαίσιο της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων, Ηρακλειδών και Ιάκχου που επίσης γίνονται πεζόδρομοι Ιερά Οδός, Κεραμεικού, Νικηφόρου, που πεζοδρομούνται, Μάρνη η οποία μονοδρομείται σε όλο το μήκος της με δύο λωρίδες κυκλοφορίας οχημάτων και Χαλκοκονδύλη ως την Πατησίων.
Περίπου 300.000 Αθηναίοι θα χρησιμοποιούν καθημερινά και αποκλειστικά το τραμ για τις μετακινήσεις τους, ενώ περίπου άλλοι τόσοι θα χρησιμοποιούν και άλλα μεταφορικά μέσα, εκτιμά η μελέτη.
Το όλο σύστημα τραμ θα διαθέτει 59 στάσεις, εκ των οποίων οι επτά (7) θα έχουν ανταπόκριση με το μετρό.
