«Μέσα σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον ο ΟΑΕΔ εφαρμόζει ένα πολυεπίπεδο σύστημα επαγγελματικής κατάρτισης που προσαρμόζεται ώστε να ανταποκριθεί στις νέες ανάγκες του συνόλου του εργατικού δυναμικού, των νέων, αλλά και των ειδικών ομάδων του πληθυσμού» σημειώνει ο κ. Κωνσταντόπουλος, επικεφαλής της διεύθυνσης μαθητείας του ΟΑΕΔ.
Ετσι συμβάλλει στην αναδιάρθρωση και ισχυροποίηση του κοινωνικοεπαγγελματικού ιστού της χώρας. Επίσης, συμμετέχοντας στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας, εμπειριών και στον από κοινού προγραμματισμό με άλλα κράτη στα πλαίσια σχετικών προγραμμάτων συμβάλλει προς τη βελτίωση της κατάστασης της κινητικότητας των εργαζομένων μέσα στον ενιαίο ευρωπαϊκό χώρο, που αποτελεί θεμελιώδη στόχο της ΕΕ.
Για τον ΟΑΕΔ η στήριξη της εκπαίδευσης και κατάρτισης σημαίνει γνώση και τεχνογνωσία καθ’ όλη τη διάρκεια του βίου. Προετοιμάζει το εργατικό δυναμικό του, ιδιαίτερα τους νέους, για την κοινωνία τού αύριο. Για να γίνει αυτό πραγματικότητα δεν απαιτείται μόνο να διατηρηθεί η γνώση και τεχνογνωσία που αποκτήθηκε κάποια δεδομένη στιγμή. Απαιτείται εξίσου και ικανότητα μάθησης, επικοινωνίας, ομαδικής εργασίας, αξιολόγηση της προσωπικής κατάστασης. Τα επαγγέλματα του αύριο απαιτούν ικανότητες διάγνωσης, διατύπωσης προτάσεων, βελτίωση σε όλα τα επίπεδα, αυτονομία, πνευματική ανεξαρτησία και ικανότητα ανάλυσης που προσδίδει η γνώση. Συνεπώς είναι απαραίτητη η προσαρμογή του περιεχομένου της εκπαίδευσης και της δυνατότητας βελτίωσης της κατάρτισης κάθε φορά που θεωρείται απαραίτητο. Σ’ αυτό το πλαίσιο ο ΟΑΕΔ ασκεί την εκπαιδευτική πολιτική του και αναπτύσσει τα προγράμματά του στην αρχική και στη συνεχιζόμενη κατάρτιση.
Τα προγράμματα κατάρτισης του ΟΑΕΔ περιλαμβάνουν την αρχική και τη συνεχιζόμενη κατάρτιση. Α. Προγράμματα αρχικής κατάρτισης
1. Σύστημα Μαθητείας
Το Σύστημα Μαθητείας έχει καθιερωθεί διεθνώς και συνδυάζει την εκπαίδευση του μαθητή στις Σχολές Μαθητείας του ΟΑΕΔ με την πρακτική εξάσκηση στις ιδιωτικές και στις δημόσιες επιχειρήσεις. Ο ΟΑΕΔ καθιέρωσε το 1984 το δυϊκό σύστημα, το οποίο και συνεχώς βελτιώνει αναπτύσσοντας νέα προγράμματα ή βελτιώνοντας τα υπάρχοντα (εισάγονται νέες τεχνολογίες στο περιεχόμενο και στα μέσα διδασκαλίας).
Τον πρώτο χρόνο οι εκπαιδευόμενοι παρακολουθούν θεωρητικά και πρακτικά μαθήματα επί πέντε ημέρες την εβδομάδα στις εκπαιδευτικές μονάδες του Οργανισμού.
Τον δεύτερο και τον τρίτο αφιερώνουν το 1/5 του χρόνου τους σε μαθήματα στις εκπαιδευτικές μονάδες και τα 4/5 στην πρακτική εξάσκηση κοντά στον εργοδότη.
Στους εκπαιδευομένους που είναι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ καταβάλλεται επίδομα πρακτικής εξάσκησης, ενώ έχουν δυνατότητα διαμονής σε μαθητικές εστίες υπό προϋποθέσεις. Παράλληλα ο Οργανισμός διερευνά τις δυνατότητες για την τοποθέτηση των αποφοίτων στις ίδιες ή σε άλλες θέσεις εργασίας.
2. Σύστημα μεταλυκειακού ΙΕΚ
Ενας μεγάλος αριθμός νέων αποφοίτων λυκείου χωρίς δυνατότητες εισόδου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση βρίσκεται χωρίς επαγγελματικά εφόδια και χωρίς καμιά πιστοποίηση επαγγελματικών προσόντων. Ετσι ο ΟΑΕΔ στα πλαίσια του Ν. 2009/93 έχει δημιουργήσει ένα πανελλαδικό δίκτυο ΙΕΚ ώστε να βοηθήσει τους νέους να αποκτήσουν ειδίκευση σε εκείνες τις σύγχρονες ειδικότητες που ζητεί η αγορά εργασίας. Η διάρκεια κατάρτισης είναι δύο ως τέσσερα εξάμηνα.
3. Σύστημα μεταγυμνασιακού ΙΕΚ
Ο ΟΑΕΔ από τον Σεπτέμβριο του 1997 ίδρυσε πιλοτικά μεταγυμνασιακά ΙΕΚ για ενηλίκους, υποχρεωτικής εκπαίδευσης, διάρκειας δύο εξαμήνων, ώστε να δώσει επαγγελματική διέξοδο σε ένα σημαντικό τμήμα του εργατικού δυναμικού που δεν πέρασε ποτέ από τις δομές της Επαγγελματικής Κατάρτισης και βρίσκεται σε ανεργία ή κινδυνεύει άμεσα να απολυθεί γιατί τα προσόντα του δεν ανταποκρίνονται στα σύγχρονα επαγγγέλματα.
Πρέπει να αναφερθεί ότι τα προγράμματα μεταγυμνασιακού και μεταλυκειακού ΙΕΚ παρέχονται στα κατά τόπους ΚΕΤΕΚ. Β. Προγράμματα συνεχιζόμενης κατάρτισης
«Με τον όρο συνεχιζόμενη κατάρτιση εννοούμε τα διάφορα είδη της διά βίου κατάρτισης που στοχεύει στην ανάπτυξη του ανθρωπίνου δυναμικού. Η διά βίου μάθηση είναι θεμελιώδης προϋπόθεση για να αντιμετωπισθούν οι προκλήσεις του μέλλοντος και απαιτεί συνεργασία και συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και των ενδιαφερομένων χρηστών προκειμένου να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα, να προαχθεί η μεγάλης σημασίας συμμετοχή όλων στην κοινωνία και να εισαχθεί και να εφαρμοσθεί η καινοτομία σε όλους τους τομείς της οικονομικής και της κοινωνικής ζωής. Επίσης ο Οργανισμός με τη συμμετοχή του σε κοινοτικές πρωτοβουλίες ενισχύει με νέες, καινοτόμες προσεγγίσεις τα προγράμματα κατάρτισης στο σύνολό τους» εξηγεί ο κ. Κωνσταντόπουλος.
Ο ΟΑΕΔ παρέχει σε ανέργους, σε άτομα με χαμηλό επίπεδο εξειδίκευσης, σε εργαζομένους και αυτοαπασχολουμένους κατάρτιση για να βελτιώσουν τα επαγγελματικά προσόντα τους ή να περάσουν σε νέους τομείς απασχόλησης λόγω κατάργησης της προηγούμενης ειδικότητάς τους. Ο Οργανισμός έχει πιστοποιήσει το σύνολο των εκπαιδευτικών κέντρων του ως Κέντρων Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΚΕΚ) και εφαρμόζει μια μεγάλη ποικιλία προγραμμάτων συνεχιζόμενης κατάρτισης τα οποία ανανεώνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα.
Τέλος, η προώθηση της πρόσβασης στην επαγγελματική κατάρτιση γίνεται και με κίνητρα που δίδονται στους εργοδότες από τον ειδικό λογαριασμό
ΛΑΕΚ, από όπου διατίθεται ποσόν για την εκπαίδευση του προσωπικού τους.
Το Σύστημα Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτισης αναφέρεται στη θεωρητική και κυρίως στην πρακτική κατάρτιση σε σύντομο χρονικό διάστημα, στη μετεκπαίδευση – επιμόρφωση (τεχνική, διοικητική) των εργαζομένων στελεχών επιχειρήσεων, άνω των 18 ετών, με την οργάνωση σεμιναρίων. Η εκπαίδευση αυτή παρέχεται στα ΚΕΤΕΚ αλλά και στις σχολές του ΟΑΕΔ. Επίσης υπάρχουν και δράσεις του ΟΑΕΔ στα πλαίσια του λειτουργικού προγράμματος κατά του κοινωνικού αποκλεισμού.
Το 1997 άρχισαν να λειτουργούν σε όλη τη χώρα τα ακόλουθα ΚΕΤΕΚ και Σχολές ΣΕΚ με ειδικότητες συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης:
Σε Αθήνα και Πειραιά οκτώ (Μοσχάτο, Αιγάλεω, Νέο Ηράκλειο, Ρέντη, Πειραιά, Παλλήνη, Ελευσίνα, Καλαμάκι), στη Σύρο, στο Μαντούδι, στη Θεσσαλονίκη δύο και ανά μία στις πόλεις Βόλο, Πάτρα, Ηράκλειο, Χανιά, Λάρισα, Πύργο, Λαμία, Αργος, Αγρίνιο, Ναύπλιο, Σέρρες, Ρόδο, Καλαμάτα, Κομοτηνή, Αλεξανδρούπολη, Βέροια, Κοζάνη, Ιωάννινα, Καβάλα, Χίο, Χαλκίδα, Καρδίτσα, Μυτιλήνη, Δράμα, Ορεστιάδα, Αλεξανδρούπολη, Ωραιόκαστρο, Τρίπολη, Αρτα, Καστοριά, Κιλκίς, Σπάρτη.
Νέα προγράμματα για όλους
Με νέα τμήματα και νέες ειδικότητες ξεκινά από τον Σεπτέμβριο το πρόγραμμα εκπαίδευσης του ΟΑΕΔ, προκειμένου να αναβαθμίσει την κατάρτιση των νέων ανέργων, των απασχολουμένων ή των αποφοίτων λυκείου. Ο Οργανισμός Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ) έχει εντατικοποιήσει την προσπάθεια για καλύτερη επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση που είχε ξεκινήσει, με αποτέλεσμα σήμερα να λειτουργούν σε ολόκληρη την Ελλάδα πληθώρα ινστιτούτων επαγγελματικής κατάρτισης και κέντρων επαγγελματικής τεχνικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΚΕΤΕΚ), ή σχολές μαθητείας. Τα κέντρα αυτά απευθύνονται σε άτομα όλων των ηλικιών, αλλά κυρίως σε νέους οι οποίοι επιθυμούν είτε να μάθουν μια τέχνη είτε να τελειοποιήσουν τις γνώσεις του αντικειμένου με το οποίο απασχολούνται. Τα ΚΕΤΕΚ μπορούν να παρακολουθήσουν εργαζόμενοι νέοι αλλά και άνεργοι, οι οποίοι εν συνεχεία προωθούνται στην αγορά εργασίας.
Στα πλαίσια της εκπαίδευσης και κατάρτισης, ο ΟΑΕΔ έχει προβλέψει και για τον επαγγελματικό προσανατολισμό των ενδιαφερόμενων νέων. Τα κέντρα επαγγελματικού προσανατολισμού διαθέτουν εξειδικευμένο προσωπικό, σκοπός του οποίου είναι να ακούσουν, να συμβουλεύσουν και να βοηθήσουν τον άνεργο νέο στην επιλογή του επαγγέλματος ή της τέχνης στην οποία θέλει να καταρτιστεί.
«Ο ΟΑΕΔ, νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου εποπτευόμενο από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, είναι το κύριο όργανο εφαρμογής της κυβερνητικής πολιτικής για την απασχόληση. Αποβλέπει στην εξασφάλιση των αναγκαίων προϋποθέσεων για τη γρήγορη προσαρμογή της προσφοράς εργασίας προς τις απαιτήσεις της ζήτησης, σε αρμονία με το εκάστοτε πρόγραμμα οικονομικής ανάπτυξης της χώρας», αναφέρει ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Μαθητείας του Οργανισμού κ. Δημήτρης Κωνσταντόπουλος.
Ο ΟΑΕΔ είναι προσανατολισμένος στη στήριξη και στην αναβάθμιση του εργατικού δυναμικού, στα πλαίσια του αναπτυξιακού και κοινωνικού ρόλου που του έχει ανατεθεί από την Πολιτεία, προσφέρει τις υπηρεσίες του σε διάφορους τομείς δραστηριοποιούμενος κυρίως στον επαγγελματικό προσανατολισμό, στην επαγγελματική κατάρτιση, καθώς επίσης και στην απασχόληση και στην κοινωνική προστασία των εργαζομένων.
Ιδιαίτερη προσπάθεια καταβάλλεται για τον εκσυγχρονισμό και την ουσιαστική παρέμβαση στις δομές και τη λειτουργία των υπηρεσιών του, ώστε να ανταποκρίνονται άμεσα και ευέλικτα στις ανάγκες των επιχειρήσεων και της αγοράς εργασίας, γενικά, σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.
Αναλύοντας τη φιλοσοφία του Οργανισμού στον τομέα της εκπαίδευσης, ο κ. Κωνσταντόπουλος σημειώνει: «Μπροστά στις νέες απαιτήσεις που προβάλλουν στα πλαίσια μιας διεθνοποιημένης πλέον αγοράς εργασίας, ο Οργανισμός Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού διαμορφώνει και θεσμοθετεί την ουσιαστική συμμετοχή των κοινωνικών συνομιλητών και φορέων σε μία αποκεντρωμένη βάση, που θα του εξασφαλίσει τους όρους για ορθολογική και θετική παρέμβαση και προσφορά, στην κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη της χώρας, μέσα από την αξιοποίηση των ανθρώπινων πόρων».
Η καταπολέμηση της ανεργίας συνιστά σήμερα στόχο προτεραιότητας για την Ευρωπαϊκή Ενωση. Στη Λευκή Βίβλο άλλωστε με θέμα «Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα, απασχόληση» τονίζεται ότι η εκπαίδευση και η κατάρτιση αναμφίβολα θα συμβάλουν στην αναζωογόνηση της οικονομίας, στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και στην αποκατάσταση ενός υψηλού επιπέδου απασχόλησης.
Τι κάνει ο ΟΑΕΔ
Ο ΟΑΕΔ δραστηριοποιείται στους ακόλουθους τομείς: του Επαγγελματικού Προσανατολισμού του Εργατικού Δυναμικού από εξειδικευμένα στελέχη και συμβούλους, της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης του Εργατικού Δυναμικού, που πραγματώνεται μέσω ενός ευρέος συστήματος εκπαιδευτικών μονάδων σε όλη την ελληνική επικράτεια. Η επαγγελματική εκπαίδευση έχει και κατάρτιση, με τις εξής μορφές εκπαίδευσης:
Α. Την Αρχική Κατάρτιση, η οποία περιλαμβάνει:
1. Μαθητεία
2. ΙΕΚ Μεταλυκειακού τύπου
3. ΙΕΚ Μεταγυμνασιακού τύπου (πιλοτική εφαρμογή)
Β. Την Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Κατάρτιση, η οποία περιλαμβάνει:
1. Την κατάρτιση ανέργων
2. Την κατάρτιση εργαζομένων
3. Την κατάρτιση αυτοαπασχολουμένων
4. Την ενδοεπιχειρησιακή κατάρτιση
5. Προγράμματα στα πλαίσια του κοινωνικού αποκλεισμού.
6. Ολοκληρωμένα, καινοτόμα και πιλοτικά προγράμματα, στα πλαίσια των κοινοτικών πρωτοβουλιών.
Στόχοι του ΟΑΕΔ είναι η σύζευξη της προσφοράς και της ζήτησης εργασίας με την τοποθέτηση του ανέργου σε θέση εργασίας ανάλογη με τα προσόντα του, καθώς επίσης η ενίσχυση της γεωγραφικής και επαγγελματικής κινητικότητας του εργατικού δυναμικού, μέσω της λειτουργίας των γραφείων εργασίας. Στους στόχους του ΟΑΕΔ εμπεριέχεται και η υλοποίηση εξειδικευμένων προγραμμάτων και δράσεων για την ενίσχυση της απασχόλησης, αλλά και τη διευκόλυνση της ενσωμάτωσης ειδικών κατηγοριών του πληθυσμού (άτομα με ειδικές ανάγκες, απεξαρτημένοι, αποφυλακισμένοι κ.λπ.), στην αγορά εργασίας.
Πώς θα διαλέξετε επάγγελμα
Ο επαγγελματικός προσανατολισμός εφαρμόζεται στις ειδικές υπηρεσίες του ΟΑΕΔ. Απευθύνεται σε ανθρώπους όλων των ηλικιών που ζητούν εργασία, αλλά δεν έχουν καταρτισθεί, έτσι ώστε να ασκήσουν ένα επάγγελμα, ή το επάγγελμά τους δεν έχει ζήτηση στην αγορά εργασίας και χρειάζονται επανακατάρτιση.
Οι άνεργοι επαναπροσανατολίζονται επαγγελματικά σε νέους κλάδους από τον Σύμβουλο Επαγγελματικού Προσανατολισμού. Ο ενεργός Επαγγελματικός Προσανατολισμός, όπως ονομάζεται, απευθύνεται σε νέους ηλικίας 15-18 ετών. Συνίσταται στην επιλογή επαγγέλματος μέσω της απόκτησης στοιχειώδους επαγγελματικής εμπειρίας.
Οι σύμβουλοι επαγγελματικού προσανατολισμού βοηθούν στην επιλογή αυτών που θα φοιτήσουν στις Σχολές Μαθητείας και Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτισης. Στα πλαίσια αυτού του σχεδιασμού, ο ΟΑΕΔ διαθέτει τρία Κέντρα Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων, στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και το Ηράκλειο Κρήτης. Ετσι, λοιπόν, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στο Πρότυπο Κέντρο Ε.Π., Πειραιώς 52, 104 36 Αθήνα, τηλ. 52.47.479. Στην Περιφερειακή Διεύθυνση Μακεδονίας, στο Πρότυπο Κέντρο Ε.Π., Δωδεκανήσου 10Α, 112 82 Θεσσαλονίκη, τηλ. 031/ 537.027. Και στην Περιφερειακή Διεύθυνση Κρήτης, Πρότυπο Τμήμα Ε.Π., Πλ. Αγ. Αικατερίνης, Τ.Κ. 1854 71.110 Ηράκλειο, τηλ. 081/ 281.639. Χρήσιμο θα ήταν επίσης να αναφερθεί ότι τα Γραφεία Εργασίας και τα Γραφεία Εργασίας Ειδικών Κοινωνικών Ομάδων του ΟΑΕΔ, που υπάρχουν σε διάφορες πόλεις της Ελλάδος, διαθέτουν συμβούλους επαγγελματικού προσανατολισμού, αλλά και ειδικούς ψυχολόγους.
Τι προσφέρουν οι ενδοεπιχειρησιακές σχολές
Οι σχολές μετεκπαίδευσης και επιμόρφωσης αποσκοπούν στην προσαρμογή και εξειδίκευση ατόμων ηλικίας άνω των 18 ετών, που εργάζονται σε διάφορες επιχειρήσεις, σύμφωνα με κατάλληλα εκπαιδευτικά προγράμματα, βασισμένα στις τελευταίες τεχνολογικές εξελίξεις, με σκοπό την επαγγελματική τους βελτίωση.
Στα προγράμματα αυτά, δικαίωμα συμμετοχής έχουν όσοι εργαζόμενοι απασχολούνται τουλάχιστον από διετίας στην αντίστοιχη ειδικότητα, ώστε να έχουν αποκτήσει τη σχετική πείρα.
Τα διάφορα επιμορφωτικά σεμινάρια, που διοργανώνει ο ΟΑΕΔ, έχουν σκοπό τη δωρεάν επιμόρφωση μεσαίων στελεχών επιχειρήσεων, κυρίως βιομηχανικών, με τη μέθοδο των σεμιναρίων, σε εκπαιδευτικές μονάδες του Οργανισμού (Αθήνας, Θεσσαλονίκης). Επίσης, αποβλέπουν, γενικότερα, στην βελτίωση της παραγωγικότητας του εργατικού δυναμικού και αναφέρονται:
α) στη λειτουργική και διοικητική επιμόρφωση,
β) στην τεχνική κατάρτιση,
γ) στην παιδαγωγική επιμόρφωση.
Οι ενδοεπιχειρησιακές σχολές του ΟΑΕΔ ιδρύονται μέσα σε μεγάλες επιχειρήσεις, έπειτα από αίτηση κάθε ενδιαφερόμενου εργοδότη. Σκοπός τους είναι η ταχύρρυθμη εκπαίδευση ανειδίκευτων ανέργων σε ειδικότητες που ενδιαφέρουν, κυρίως, την επιχείρηση, αλλά και την αγορά εργασίας της περιοχής, όπου είναι η έδρα τους.
Η εκπαίδευση γίνεται με προγράμματα που έχει εγκρίνει ο ΟΑΕΔ, και υπό τη διεύθυνσή του. Το εκπαιδευτικό προσωπικό είναι υπάλληλοι, ή μη, της επιχείρησης, οι οποίοι προηγουμένως έχουν επιμορφωθεί παιδαγωγικά σε ειδικά σεμινάρια του ΟΑΕΔ. Ο εξοπλισμός και οι αίθουσες ανήκουν στην επιχείρηση. Ο Οργανισμός ασφαλίζει και επιδοτεί τους εκπαιδευόμενους, ανάλογα με την επιχείρηση και τη ζώνη, όπου είναι εγκατεστημένη.
