Στην Αννα
Φεύγω θα πει μια ευθεία που χάνεται στο άπειρο ή που γυρνάει στις σκοτεινές πτυχώσεις του σεντονιού. Η θερμότητα που κρατά το ίχνος γραφής και η μετατόπισή του, παράλληλα, επάλληλα ή η περιστροφή μέσα μας, όπως το ποίημα. Ο Γιώργος πίσω από σιδηροκατασκευές, τζάμια, καθρέφτες, χρώματα και υφάσματα. Πέτρες κρέμονται από τον ουρανό ή από το πουθενά και προτείνουν απόπειρες και παιχνίδια στον παρατηρητή. Ο ζωγράφος παίζει κρυφτό με τη Νίκη, εκείνη τη γνωστή της Σαμοθράκης. Θα τη δούμε και παρακάτω σε πολλές εκδοχές. Εχω μία στο σπίτι μου, με τις καφέ διαγραφές πάνω στο σχέδιο του αγάλματος, τις γραμμές, τους αριθμούς, το σελοφάν πάνω από τη σύνθεση και τους στίχους του Γιώργου Σεφέρη: «Κι όμως υπάρχει / η θάλασσα / και ποιος θα την εξαντλήσει», που έρχονται από πολύ παλιά, από τον Αισχύλο. Επίσης έχω από την εποχή του ’70 σχέδια με πενάκι και μελάνι ή με στυλό διαρκείας πρόσωπα και ολόσωμους σμηνίτες. Στο σχέδιο τότε και στη συνέχεια ο Λαζόγκας έχει τον δικό του αέρα και τη δική του τελειότητα. Παραλλαγές σχεδίων με δαχτυλομπογιές, γκαζάκια, διαφάνειες, πειραματικός κινηματογράφος και ζωγραφική. Μελάνια, τυπώματα, φτερά πουλιών και φωτογραφίες, όπως σε επιφάνεια νερού κι από κάτω το τελάρο ο βυθός. Αποτυπώματα σταχτοδοχείων σε παράλληλη μετατόπιση, πάνω σε άσπρο και γύρω ανοιχτό καφέ με σέπια. Ονειρο και πραγματικότητα του κλειστού δωματίου με τους καπνούς και λόγια ελληνικά και γαλλικά. Φάκελοι που ταχυδρομούνται, ξυσίματα στον χρόνο, σε μπλε φόντο με αποτύπωμα του κόκκινου της σκέψης, της αναμονής και της περιπέτειας του ταξιδιού. Το γυμνό σώμα γυναίκας, τα σεντόνια, η κίνηση, ο χρόνος, το περιβάλλον, η πόλη, ο πειραματισμός, οι πτυχές του σεντονιού, οι πτυχές του νου. Τα χρόνια περνούν, πέφτουν στο χρώμα, τέμνονται από τις γραμμές, παίρνουν τη μορφή σχεδίου: σε μουσαμά με τεχνική καρμπόν. Εδώ ο πίνακας χωρίζεται στα δύο. Πάνω γαλάζιο, κάτω σέπια, στη μέση ένα μαύρο αποτύπωμα με δυνατότητες προεκτάσεως. Παρακάτω: τυφλή ζωγραφική, ίχνη – αποτυπώματα σεντονιού σε χαρτόνι και σχέδιο. Με κόκκινα και ατίθασες λευκές γραμμές σε πολλές παραλλαγές, με το μαύρο, το γκρι, το λευκό, να παίζουν: με το μάτι, τις ώρες, το κολάζ και τα χρώματα λαδιού, μέσα στον σκοτεινό θάλαμο του εργαστηρίου. Και εκείνη η αποκαθήλωση με τα ίχνη του σώματος, με τα στίγματα, τη σέπια, το μαύρο και το σεντόνι να πάλλεται. Οπου και να ξύσεις τον ζωγράφο θα βρεις από κάτω τη δεύτερη πατρίδα του, τη βυζαντινή Θεσσαλονίκη, και το τοπίο του μοντερνισμού σ’ αυτή την πόλη. Και εκείνη η πικρή Νίκη κάτω από τις πτυχές του σεντονιού, με το μαύρο που παραμονεύει, και εκείνη είναι έτοιμη να πετάξει. Κάνει τις προετοιμασίες, αλλά κάτι την κρατά στη γη μαζί μας. Τα σπασμένα αγγεία οι χρήστες δεν υπάρχουν χιλιάδες χρόνια , όμως ο ζωγράφος αναπαράγει την ιδέα και τη χρήση τους στη ζωγραφική. Αλλού τα θραύσματα πλέουν στο πράσινο, αλλού περιβάλλονται από μαύρο, ροζ και κόκκινο. Ενας αρχαίος κόσμος μεταφέρεται στο σήμερα, χρηστικός πάλι με τη ζωγραφική. Υπάρχει πάντα συνέχεια ο πολιτισμός εδώ στη λεκάνη της Μεσογείου, ποτέ δεν σταματά. Και εκείνα τα ίχνη της Νίκης σε κίτρινο φόντο, με τα πλαστικά χρώματα και τις πτυχώσεις του ουρανού και του ονείρου που θα την υποδεχτούν, μας δημιουργούν ευεξία με τα μάτια έτοιμα για περιπέτεια και χρώμα. Αυτά και άλλα πολλά σκέπτομαι βλέποντας το βιβλίο με τη ζωγραφική του παιδικού φίλου μου Γιώργου Λαζόγκα.
Ο κ. Γιάννης Κοντός είναι ποιητής.
