Μετά την κατάληψη της Βαγδάτης από τις δυνάμεις της «Συμμαχίας των Προθύμων», χωρίς μάλιστα να διεξαχθεί η «μάχη των μαχών», στις Βρυξέλλες, όπου εδρεύει η ΕΕ αλλά και το ΝΑΤΟ, έχει ήδη ανάψει για τα καλά η «διπλωματική μάχη» για την επόμενη μέρα. Οι συζητήσεις που θα γίνουν αύριο ανάμεσα στους υπουργούς Εξωτερικών της ΕΕ και λίγο αργότερα στο πλαίσιο του βορειοατλαντικού Συμβουλίου θα δώσουν ένα σαφές στίγμα των προθέσεων της κάθε χώρας.
Στο επίπεδο της Ενωσης, η ελληνική προεδρία, επιδιώκοντας να διασφαλίσει τη συνοχή της Ενωσης, επιλέγει να κινηθεί για άλλη μία φορά «προληπτικά», ανοίγοντας με πρωτοβουλία της το θέμα του προσδιορισμού του ρόλου του ΟΗΕ – και βεβαίως της ΕΕ -, σε συνέχεια των αποφάσεων του εαρινού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Ετσι συνέταξε ήδη σε στενή συνεννόηση και συνεργασία με την Επιτροπή και το γραφείο του ύπατου εκπροσώπου για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική κ. Χαβιέρ Σολάνα ένα άτυπο «κείμενο προβληματισμού», το οποίο θα παρουσιάσει αύριο στους ομολόγους του ο προεδρεύων του Συμβουλίου Υπουργών κ. Γ. Παπανδρέου. Το κείμενο αυτό περιλαμβάνει τρεις χωριστές αλλά και αλληλένδετες θεματικές ενότητες.
Η πρώτη έχει θέμα την «εμπειρία της ΕΕ από προηγούμενες μεταπολεμικές καταστάσεις και τα συμπεράσματα που αντλήθηκαν» και περιγράφει συνοπτικά τις εξής περιπτώσεις: του Κοσσυφοπεδίου, όπου εγκαθιδρύθηκε «ενδιάμεση διοίκηση» των Ηνωμένων Εθνών, του Ανατολικού Τιμόρ, όπου τοποθετήθηκε «μεταβατική διοίκηση» των Ηνωμένων Εθνών, και τέλος του Αφγανιστάν, όπου εγκαταστάθηκε μια «εθνική ενδιάμεση διοίκηση», υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
Το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από το σύνολο των περιπτώσεων αυτών είναι, σύμφωνα με το κείμενο, ότι «η έγκαιρη εμπλοκή του ΟΗΕ βοηθάει σημαντικά στην οικοδόμηση συνεκτικών μεταβατικών ρυθμίσεων».
Η δεύτερη – και πλέον ενδιαφέρουσα – ενότητα αναφέρεται στις «Γενικές Αρχές για την πιθανή συμμετοχή της ΕΕ και των κρατών-μελών στη μεταπολεμική περίοδο» και περιλαμβάνει τέσσερα επί μέρους κεφάλαια:
– Τη «συνδρομή προς τον ιρακινό λαό για να πετύχει τους στόχους του», μεταξύ των οποίων «η διασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας του Ιράκ» αλλά και το δικαίωμά τους «να επιλέξουν οι ίδιοι το πολιτικό τους μέλλον και να έχουν τον έλεγχο των φυσικών πηγών πλούτου (σ.σ.: των πετρελαιοπηγών) της χώρας».
– Τη «νόμιμη ενδιάμεση διοίκηση», η οποία, όπως χαρακτηριστικά σημειώνεται, θα πρέπει να βασίζεται στο διεθνές δίκαιο (μέσω σχετικής απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας) και στον «κεντρικό ρόλο των Ηνωμένων Εθνών σε όλη τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου…».
– Τη «διασφάλιση της ευημερίας του Ιράκ με τη συνδρομή της διεθνούς κοινότητας».
– Τη «διασφάλιση της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή», με την άμεση δημοσιοποίηση και εφαρμογή του «Οδικού Χάρτη» του κουαρτέτου, για το Μεσανατολικό.
Η τρίτη θεματική ενότητα αφορά τα «θεσμικά μέσα» για τον ρόλο της ΕΕ στο μεταπολεμικό Ιράκ.
Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι συζητήσεις που έχουν ήδη ξεκινήσει ατύπως στους κόλπους του βορειοατλαντικού Συμβουλίου για την εμπλοκή του ΝΑΤΟ στο μεταπολεμικό Ιράκ. Ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ πρέσβης κ. Β. Κασκαρέλλης έχει ήδη ενημερώσει τον Πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών για την «αμερικανική προσέγγιση» στο θέμα αυτό όπως και για τις πρώτες αντιδράσεις των υπόλοιπων νατοϊκών εταίρων, οι οποίοι στη συντριπτική τους πλειονότητα φαίνεται να υποστηρίζουν την εμπλοκή του ΝΑΤΟ, μέσω της αποστολής ειρηνευτικής δύναμης στο Ιράκ, με την εξαίρεση της Γαλλίας, η οποία εξακολουθεί να προβάλλει αντιρρήσεις…
