Η περίπτωση του επίορκου αρχιφύλακα ο οποίος ανήκει στη Διεύθυνση Αστυνομίας Αθηνών αποτελεί το μικρό μυστικό «ανέκδοτο» των αστυνομικών. Οταν ήταν σε σχολή αστυνομίας είχε εκδιωχθεί γιατί είχε κλέψει μια μοτοσικλέτα, κατόρθωσε όμως να επανέλθει και να ορκισθεί αστυνομικός. Αργότερα κατηγορήθηκε ότι έκλεψε ένα τροχόσπιτο και ακολούθως ότι είχε απαγάγει δύο αλλοδαπές από ένα μπαρ. Ουσιαστικά έχει αποταχθεί δύο φορές από την Αστυνομία για τα πιο σοβαρά αδικήματα, αλλά έχει επιστρέψει θριαμβευτής και υπηρετεί κανονικά στην ΕΛ.ΑΣ. Ενστολος φρουρός της τάξεως παραμένει και ο… βομβιστής υπαστυνόμος από την Κρήτη, εναντίον του οποίου έχουν ασκηθεί διώξεις για πέντε κακουργηματικές πράξεις αφού φέρεται στις 22 Ιουνίου 1998 να ανατίναξε το σπίτι δύο ηλικιωμένων συγχωριανών του στον Κάστελλο Αποκορώνου Χανίων, να έβαλε φωτιά στο αυτοκίνητό τους και να τους ξυλοκόπησε με ένα κλομπ επειδή είχε κτηματικές διαφορές μαζί τους. Ο αστυνομικός έχει κατορθώσει να «μπλοκάρει» τη διαδικασία της απόταξης και υπηρετεί κανονικά.
Αυτές είναι δύο χαρακτηριστικές υποθέσεις στελεχών της ΕΛ.ΑΣ. οι οποίοι με διάφορα, ένδικα ή μη, μέσα κατορθώνουν να εκμεταλλεύονται κενά στις ελεγκτικές διαδικασίες και να διατηρούνται ή να επανέρχονται στην Αστυνομία παρ’ ότι κατηγορούνται για σοβαρά αδικήματα. Υπολογίζεται μάλιστα ότι ετησίως τουλάχιστον 10-12 αστυνομικοί που εκδιώχθηκαν κακήν κακώς από το Σώμα επιστρέφουν πανηγυρικώς. Επιπλέον, σημαντικές υποθέσεις διαφθοράς που έχουν παρουσιασθεί ως… η μεγάλη «κάθαρση» της ΕΛ.ΑΣ. όταν κλείνουν τον αρχικό δημόσιο «κύκλο» τους στα μέσα μαζικής ενημέρωσης συρρικνώνονται και πολλοί από τους κατηγορούμενους αστυνομικούς επιστρέφουν στο Σώμα. «Το Βήμα» παρουσιάζει μια εκτεταμένη έρευνα για την άγνωστη εξέλιξη υποθέσεων εκ των οποίων πολλές μη δημοσιοποιημένες ως σήμερα παράνομων ενεργειών αστυνομικών και την τελική, ποινική και πειθαρχική μεταχείρισή τους, καθ’ ότι πολλές υποθέσεις διαφθοράς αλλιώς ξεκινούν και αλλιώς καταλήγουν όταν πλέον έχουν σβήσει τα φώτα της δημοσιότητας.
Συνολικά, κάθε χρόνο οι προϊστάμενοι της ΕΛ.ΑΣ. πραγματοποιούν 2.500-3.000 περίπου Ενορκες Διοικητικές Εξετάσεις (ΕΔΕ) μεταξύ του κατώτερου και του ανώτερου προσωπικού της Αστυνομίας. Υπολογίζεται ότι την τριετία 1998-2000 τα πειθαρχικά συμβούλια (κατώτερων, μεσαίων και ανώτερων αστυνομικών) απέβαλαν από την Αστυνομία περίπου 200 στελέχη, ενώ σε 450 αστυνομικούς επιβλήθηκε η ποινή της αργίας με απόλυση δύο ως έξι μηνών, το οποίο σημαίνει ότι απομακρύνονται το ίδιο διάστημα από την υπηρεσία, έχουν παρακράτηση ενός μέρους του μισθού τους και υποχρεούνται να υπηρετήσουν τον χρόνο της ποινής τους στο τέλος της κανονικής θητείας τους. Ενδεικτικό της αυξητικής τάσης που υπάρχει είναι ότι (σύμφωνα με τα στοιχεία που περιέχονται στην έρευνα του αστυνόμου Β, υπευθύνου των Δημοσίων Σχέσεων της Europol κ. Ευάγγελου Στεργιούλη) ο μέσος ετήσιος όρος αποτάξεων την περίοδο 1985-96 ήταν 53 στελέχη της ΕΛ.ΑΣ. και σήμερα έχει σχεδόν διπλασιασθεί. Εξ αυτών των σοβαρών πειθαρχικών ποινών το 40% αφορούν υποθέσεις διαφθοράς, το 30%-40% κραυγαλέες υποθέσεις υπηρεσιακής ανεπάρκειας και το 20% πλήθος άλλων υποθέσεων.
Παρ’ ότι λοιπόν οι ηγεσίες της ΕΛ.ΑΣ. και του υπουργείου Δημόσιας Τάξης έχουν δώσει κατευθύνσεις για πάταξη της διαφθοράς και αυστηρή τιμωρία των κατηγορούμενων αστυνομικών, οι εξελίξεις είναι εντελώς διαφορετικές, τις οποίες υπαγορεύει πλήθος άλλων σκοπιμοτήτων.
* Η υπόθεση των Αχαρνών
Η εξέλιξη της περιώνυμης υπόθεσης εκτεταμένης διαφθοράς στο Πολυδύναμο Αστυνομικό Τμήμα Αχαρνών (14 αστυνομικοί αντιμετώπισαν βαρύτατες κατηγορίες), που αποκαλύφθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 1999 από την έρευνα της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ., είναι εντελώς διαφορετική από αυτήν που θα περίμενε κανείς. Μόνο οι δύο εκ των εμπλεκομένων αστυνομικών έχουν αποστρατευθεί, ενώ τέσσερις άλλοι έχουν τιμωρηθεί με ολιγόμηνη αργία με απόλυση και συντόμως θα συνεργάζονται με τους υπόλοιπους οι οποίοι υπηρετούν κανονικά στο αστυνομικό σώμα. Οι κατηγορούμενοι αστυνομικοί αναφέρθηκαν σε «ανεπαρκές κατηγορητήριο», αλλά βασικό στοιχείο της συγκεκριμένης εξέλιξης της υπόθεσης ήταν οι ανακλήσεις στις καταθέσεις βασικών μαρτύρων όπως εκείνη του 29χρονου Αργύρη Αλεξανδρόπουλου στις 2 Δεκεμβρίου 1999 καθώς και η περίεργη εξαφάνισή τους. Επιπλέον, στην υπόθεση των επίορκων αστυνομικών του Τμήματος Ωρωπού, οι οποίοι συνέπρατταν έναντι αμοιβής με εργολάβους για την ανέγερση αυθαίρετων κτισμάτων, οι τρεις εκ των κατηγορουμένων υπηρετούν στα αστυνομικά τμήμα Ακράτας, Αμαρουσίου και του Ολυμπιακού Σταδίου σαν να μη συνέβη τίποτε. Και εδώ υπήρξαν αναφορές των αστυνομικών για «προβληματικό κατηγορητήριο». Στη θέση τους παραμένουν και αστυνομικοί της Κορίνθου παρ’ ότι είχαν εμπλακεί σε υπόθεση «προστασίας» νυκτερινών κέντρων. Εκκρεμής είναι ακόμη η υπόθεση των τεσσάρων αστυνομικών του Τμήματος Μεταγωγών που είχαν προχωρήσει σε αλλοιώσεις στοιχείων μετά την απόδραση (στις 19 Φεβρουαρίου 2001) του εγκληματία Κωνσταντίνου Πάσσαρη και έχουν σταλεί στο πειθαρχικό συμβούλιο με το ερώτημα της απόταξης. Ενας εξ αυτών έχει υποβάλει την παραίτησή του.
Οπως ανέφεραν πάντως αξιωματικοί της ΕΛ. ΑΣ. που ασχολούνται με τον έλεγχο των αστυνομικών, μόνο για το 25% περίπου εξ αυτών που αποστέλλονται στα πειθαρχικά συμβούλια με το ερώτημα της απόταξης τελικώς λαμβάνεται απόφαση εκδίωξης από το Σώμα. Επιπλέον, όταν διαπιστώθηκαν τα εκτεταμένα κρούσματα διαφθοράς στις Αστυνομικές Διευθύνσεις Τρικάλων και Καρδίτσας προτιμήθηκαν λόγω και παρόδου των δικαστικών προθεσμιών οι… μεταθέσεις και η διασπορά των κατηγορούμενων αστυνομικών σε απομακρυσμένες αστυνομικές υπηρεσίες.
* Η μεγάλη πληγή
Οπως επεσήμανε ανώτατος αξιωματικός της ΕΛ.ΑΣ., «η μεγάλη πληγή για την Αστυνομία είναι η επαναφορά αστυνομικών που έχουν εκδιωχθεί για σειρά αδικημάτων και ύστερα από αποφάσεις διοικητικών δικαστηρίων που εντοπίζουν τυπικά σφάλματα ή μετά από αθωωτικές αποφάσεις ποινικών δικαστηρίων επανέρχονται στο Σώμα». Προσφάτως επανήλθε… μετ’ επαίνων στην Αστυνομία αρχιφύλακας που είχε κατηγορηθεί για κλοπή υλικού από το αστυνομικό τμήμα, αλλά και αστυνομικός της Αμεσης Δράσης που είχε κατηγορηθεί και εκδιωχθεί για τον άγριο ξυλοδαρμό μιας συναδέλφου του.
«Θεωρούμε απαράδεκτο να επιστρέφουν και να παραμένουν στην Αστυνομία συνάδελφοι που έχουν κατηγορηθεί για κλοπές ή έχουν συλληφθεί επ’ αυτοφώρω να χρηματίζονται. Δεν μπορεί να χρησιμοποιούν διάφορα “παράθυρα” των νόμων και των ελεγκτικών διαδικασιών και να επανέρχονται στην Αστυνομία. Οταν λέμε ότι πρέπει να παταχθεί η διαφθορά και να εκδιωχθούν οι επίορκοι αστυνομικοί από το Σώμα πρέπει να το εννοούμε» σημειώνει ο πρόεδρος της Ενωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Αττικής κ. Τ. Σπηλιόπουλος.
Σε ποσοστό 40% των ΕΔΕ επιβάλλεται από τα πειθαρχικά συμβούλια συνήθως πρόστιμο από 5.000 δρχ. ως την παρακράτηση τριών βασικών μισθών, σε ένα ποσοστό 40%-45% επιβάλλονται ποινές αργίας με απόλυση ή προσωρινής παύσης (μικρότερης διάρκειας υποχρεωτική αργία χωρίς επιπλέον θητεία), στο 10% υπάρχουν απαλλακτικές αποφάσεις και σε ένα ποσοστό περίπου 5%-10% αποφασίζονται αποτάξεις.
* Τα «εκτροφεία» των κρατουμένων
Αλλά στον «μαγικό κόσμο» των ΕΔΕ της Ελληνικής Αστυνομίας υπεισέρχονται πολλοί αστάθμητοι παράγοντες και πλήθος σκοπιμοτήτων. Είναι ενδεικτικό ότι παραπέμπεται με το ερώτημα της απόταξης ένας αστυνομικός του Τμήματος Νέας Χαλκηδόνας ο οποίος είχε καταγγείλει προ μερικών εβδομάδων στον εισαγγελέα κ. Γ. Γεράκη ότι αξιωματικοί του συγκεκριμένου Τμήματος εισέπρατταν τα λεγόμενα «εκτροφεία» των κρατουμένων. Πρόκειται για ένα ποσό της τάξεως των 1.000 δρχ. που καταβάλλεται στους αστυνομικούς του Τμήματος για να αγοράζονται φαγητά για τους κρατουμένους. Ο αστυνομικός κατήγγειλε ότι εισπράττονταν ποσά χωρίς να δίδεται αντιστοίχως φαγητό στους κρατουμένους. Η υπόθεση ανατέθηκε στην Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων και ύστερα από τις διαψεύσεις των αξιωματικών προωθήθηκε η διαδικασία εκδίωξης του καταγγέλλοντος αστυνομικού από το Σώμα!
Αλλη χαρακτηριστική υπόθεση που αναστάτωσε την τελευταία τριετία την ΕΛ.ΑΣ. ήταν αστυνομικού φρουρού βουλευτή από την Κρήτη. Ο αστυνομικός είχε κατηγορηθεί ότι… παρενοχλούσε την κόρη γνωστού εφοπλιστή (παντρεύτηκε προσφάτως) και είχε πυροβολήσει φρουρό των γραφείων του επιχειρηματία στη μεγαλόνησο. Υπήρξαν πολλαπλές εκατέρωθεν πιέσεις για την εκδίωξη ή την παραμονή του. Τελικά, πολλούς μήνες αργότερα αποφασίστηκε να προωθηθεί η διαδικασία απόταξής του με συμπληρωματικό λόγο τη μη εμφάνισή του σε… γιατρό της Αστυνομίας μετά από ένα κάταγμα που είχε υποστεί! Ακόμη, συντόμως θα εξετασθεί από τα πειθαρχικά συμβούλια αίτημα επανόδου αρχιφύλακα ο οποίος υπηρετούσε στο Αστυνομικό Τμήμα Αιγάλεω και μαζί με έναν υπαστυνόμο είχαν επιβιβάσει στις 13.9.1997 σε περιπολικό δύο αλλοδαπές που είχαν συλλάβει. Οι δύο αστυνομικοί μετέφεραν τις δύο γυναίκες σε ένα διαμέρισμα, όπου είχαν μαζί τους σεξουαλική επαφή.
* Οι οικονομικές συναλλαγές
Σε έναν μεγάλο αριθμό ΕΔΕ υπολογίζεται σε τουλάχιστον 300 ετησίως ερευνώνται υποθέσεις κακής συμπεριφοράς των αστυνομικών προς πολίτες, μετά από καταγγελίες των τελευταίων. Υπολογίζεται ότι σε ποσοστό 30%-40% αυτών των υποθέσεων τιμωρούνται οι αστυνομικοί. Ακόμη, περίπου 100 εξ αυτών των ΕΔΕ αφορούν πειθαρχικό έλεγχο αστυνομικών για διάφορες οικονομικές συναλλαγές. Πολλές φορές τράπεζες ή άλλοι συναλλασσόμενοι αποστέλλουν στο αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ. ή στο υπουργείο Δημόσιας Τάξης έγγραφες καταγγελίες για τη μη καταβολή από αστυνομικούς… δόσεις δανείων ή για άλλες οικονομικές εκκρεμότητές τους. Και όπως επιβάλλει ο νόμος, η Ελληνική Αστυνομία οφείλει να διεξάγει έρευνα για ενέργειες των αστυνομικών που «προσβάλλουν το αστυνομικό σώμα και δεν συνάδουν με την ιδιότητά τους».
«Κρίνω ότι πολλές παραπομπές είναι υπερβολικές, ενώ υπάρχει σειρά παραλείψεων στις διαδικασίες πειθαρχικού ελέγχου των αστυνομικών» επισημαίνει ο δικηγόρος κ. Περικλής Σταυριανάκης, ο οποίος χειρίζεται σειρά υποθέσεων με κατηγορουμένους αστυνομικούς. Από την άλλη πλευρά όμως αξιωματικοί επεσήμαναν ότι σε ελάχιστες περιπτώσεις ασκείται πειθαρχικός έλεγχος σε αστυνομικούς οι οποίοι παράλληλα εργάζονται παρανόμως στη φρούρηση επιχειρηματιών ή ως μπράβοι σε νυκτερινά κέντρα. Και αυτό γιατί στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχουν… άνωθεν καλύψεις.
