Το Χρηματιστήριο δεν είναι μονόδρομος για τις επιχειρήσεις που επιθυμούν να χρηματοδοτήσουν τα επενδυτικά τους σχέδια. Στις ανεπτυγμένες αγορές τα εταιρικά ομόλογα είναι μια μορφή δανεισμού που αρχίζει να αποκτά διαστάσεις. Πρώτο πλεονέκτημα για τις επιχειρήσεις είναι το χαμηλότερο κόστος δανεισμού σε σχέση με τα επιτόκια που προσφέρουν οι τράπεζες. Από την άλλη πλευρά οι επενδυτές που ενδιαφέρονται να δανείσουν κάποια συγκεκριμένη επιχείρηση εξασφαλίζουν αποδόσεις υψηλότερες από αυτές που προσφέρουν τα κρατικά ομόλογα και οι τράπεζες. Η διαφορά επιτοκίου που προσφέρει ένα εταιρικό ομόλογο εξαρτάται από το οικονομικό μέγεθος της επιχείρησης που το εξέδωσε, από τις προοπτικές της και τα στοιχεία του ισολογισμού της αλλά και από το όνομά της στην αγορά.
Ευνόητο είναι ότι μια εύρωστη εταιρεία θα δανειστεί με επιτόκιο χαμηλότερο από κάποια άλλη με επισφαλέστερες προοπτικές. Σε κάθε περίπτωση το τίμημα που καταβάλλει ο δανειστής για ένα υψηλότερο επιτόκιο είναι ο βαθμός επικινδυνότητας της επένδυσής του. Στη διεθνή αγορά υπάρχουν εξειδικευμένες εταιρείες που βαθμολογούν την πιστοληπτική ικανότητα των εταιρειών, όπως συμβαίνει και με τα κρατικά ομόλογα. Ας σημειωθεί ότι η αγορά των εταιρικών ομολόγων δεν είναι στατική. Τα δεδομένα των επιχειρήσεων αλλάζουν, προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο, εξέλιξη που επηρεάζει άμεσα την τιμή ενός εταιρικού ομολόγου. Για παράδειγμα, μια μικρή επιχείρηση εξαγοράζεται από κάποια μεγάλη και γνωστή στον τομέα της. Ας επισημάνουμε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα ευνοούσε άμεσα τους δανειστές όπως και τους τυχόν μετόχους της μικρής επιχείρησης. Η πτώση των επιτοκίων δανεισμού της μικρής επιχείρησης θα οδηγούσε σε άνοδο την τιμή του εταιρικού ομολόγου της, εξασφαλίζοντας στους κατόχους του ανάλογα κεφαλαιακά κέρδη.
Η αγορά των εταιρικών ομολόγων πρωτοεμφανίστηκε στις ΗΠΑ και σταδιακά πήρε διαστάσεις, όπως προκύπτει και από τα στοιχεία του πίνακα που παρατίθεται. Στην Ευρώπη η εξέλιξη είναι σχετικά νέα, περίπου τέσσερα-πέντε χρόνια. Στην Ελλάδα τα πράγματα είναι ακόμη διαφορετικά καθώς η σχετική αγορά είναι στα σπάργανα. Ως σήμερα μόνο οι πολύ μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις ήταν σε θέση να διαθέσουν εταιρικά ομόλογα και μόνο στη διεθνή αγορά μπορούσαν να βρουν σημαντικά κεφάλαια. Γνώστες του χώρου, τραπεζίτες και διαχειριστές αμοιβαίων κεφαλαίων, αναφέρουν ότι ο συγκεκριμένος τρόπος δανεισμού των επιχειρήσεων έρχεται και στη χώρα μας. Σύμφωνα μάλιστα με ορισμένες εκτιμήσεις, από το δεύτερο εξάμηνο του έτους η προοπτική αυτή θα αρχίσει να παίρνει «σάρκα και οστά». Τα αμοιβαία κεφάλαια και οι ασφαλιστικές εταιρείες βρίσκονται ήδη σε αναζήτηση υψηλότερων αποδόσεων και η νέα αγορά τις προσφέρει. Επομένως ο πρώτος αναγκαίος όρος, δηλαδή η επαρκής ζήτηση, υπάρχει.
Τον προηγούμενο μήνα ωστόσο εξέλιπε και ο αποτρεπτικός παράγοντας για δανεισμό αυτής της μορφής, καθώς η φορολογία των εταιρικών ομολόγων εξισώθηκε με τη φορολογία των κρατικών ομολόγων. Ισως λοιπόν να μην είναι άκαιρη και η επισήμανση ότι το επιτόκιο που πρέπει να προσφέρει ένα εταιρικό ομόλογο είναι συνάρτηση και της ειδικής ρήτρας δανεισμού. Στη διεθνή αγορά μια μεγάλου μεγέθους και ταυτόχρονα εύρωστη εταιρεία ενδέχεται να συνομολογήσει δάνειο «μειωμένης εξασφαλίσεως» (subordinated debt), το οποίο βεβαίως παρέχει στους δανειστές της υψηλότερη απόδοση. Το επίπεδο τιμών και επιτοκίων στα εταιρικά ομόλογα διακυμαίνεται καθημερινά ανάλογα με τις εξελίξεις στη χρηματαγορά. Οπως συμβαίνει και με τα κρατικά χαρτιά, ακόμη και το ενδεχόμενο ανόδου των επιτοκίων επηρεάζει αρνητικά την τιμή τους και αντιστρόφως.
