ΜΕ ΜΙΑ νέα επαναστατική μέθοδο χειρουργήθηκαν χθες, στο νοσοκομείο «Υγεία», τρεις έλληνες ασθενείς οι οποίοι βρίσκονταν σε τελικό στάδιο καρδιακής ανεπάρκειας και είχαν περιθώριο ζωής μικρότερο από έξι μήνες. Την εγχείρηση την έκανε ο διάσημος βραζιλιανός καρδιοχειρουργός Ράντας Μπατίστα. Ο κ. Μπατίστα εφαρμόζει χειρουργική μέθοδο δικής του εμπνεύσεως, που φέρει και το όνομά του. Τώρα ταξιδεύει σε όλον τον κόσμο διδάσκοντας τη «μέθοδο Μπατίστα» η οποία θεωρείται τόσο πρωτοποριακή όσο και η μεταμόσχευση καρδιάς το 1967. Αυτός ήταν και ο λόγος που 14 χρόνια πριν, όταν πρωτομίλησε για αυτήν, όλοι τον θεωρούσαν τρελό ή ψεύτη. Ο κ. Μπατίστα ήρθε στην Ελλάδα προσκεκλημένος της ομάδας του καρδιοχειρουργού κ. Στρ. Παττακού, η οποία το 1996 πραγματοποίησε ίσως τις περισσότερες επεμβάσεις καρδιάς στην Ευρώπη. Σήμερα ο κ. Μπατίστα μιλά για το πώς κατάφερε να εφαρμόσει την πιο εξελιγμένη μέθοδο θεραπείας του τελικού σταδίου καρδιακής ανεπάρκειας δουλεύοντας με υποτυπώδη εξοπλισμό σε ένα επαρχιακό νοσοκομείο μέσα στη ζούγκλα της Βραζιλίας.
Τι ακριβώς επιτυγχάνει η «επέμβαση Μπατίστα»;
«Η τεχνική μου συνίσταται στη μείωση της διαμέτρου της καρδιάς. Οταν η καρδιά αρρωσταίνει αυξάνεται ο όγκος της. Ακόμη και με τη θεραπευτική αγωγή ο όγκος παραμένει πρόβλημα. Μόλις το συνειδητοποίησα σκέφτηκα ότι η λύση είναι να μειωθεί το μέγεθος της καρδιάς. Αφαίρεσα μία φέτα νεκρών ιστών κατά μήκος της καρδιάς και η υπόλοιπη συνέχισε να λειτουργεί σχεδόν φυσιολογικά. Φανταστείτε ένα καρπούζι ή ένα πεπόνι: απλώς αφαιρείς μια φέτα και το κάνεις μικρότερο».
Λένε ότι το δυσκολότερο πράγμα είναι να συλλάβεις μιαν απλή ιδέα.
«Ισως… Εγώ το σκέφτηκα μια μέρα που είδα ένα φίδι να σκοτώνει ένα βούβαλο και αυτός όπως έπεφτε νεκρός σκότωσε το φίδι. Ανοιξα την καρδιά του φιδιού και του βούβαλου και όταν τις είδα μαζί, μια μικρή και μια μεγάλη, συνειδητοποίησα πόσο ίδιες είναι. Μερικές φορές η τεχνολογία επηρεάζει τη σκέψη. Πιστεύω πως η ανάγκη γεννά την ανακάλυψη. Αν ήμουν στις ΗΠΑ, δεν θα είχα αυτήν την ιδέα, όμως ήμουν στη ζούγκλα σε ένα νοσοκομείο χωρίς τον στοιχειώδη εξοπλισμό και έπρεπε να βρω μια λύση για να μην πεθαίνουν οι ασθενείς μου. Αν έχεις ένα σφυρί στο κεφάλι σου όλα τα προβλήματα τα βλέπεις σαν καρφιά. Είχα σπουδάσει προηγουμένως φυσική και έτσι έβλεπα την ιατρική από την οπτική της φυσικής. Για τους γιατρούς ή για τους βιολόγους η πρότασή μου δεν είχε κανένα νόημα».
Σε ποιους ασθενείς έχει καλύτερα αποτελέσματα αυτή η τεχνική;
«Η τεχνική αυτή έχει καλύτερα αποτελέσματα σε ασθενείς με πολύ μεγάλο μέγεθος καρδιάς και χοντρούς μυς. Από την άλλη πλευρά, η χειρότερη περίπτωση είναι μια μικρή καρδιά με λεπτούς μυς γιατί τότε τα αποτελέσματα δεν είναι και τόσο καλά. Ως τώρα, η λύση για αυτούς τους ασθενείς ήταν η μεταμόσχευση. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως η μεταμόσχευση θα καταργηθεί. Στην πραγματικότητα η τεχνική αυτή προσφέρεται για ασθενείς που δεν μπορούν να κάνουν μεταμόσχευση. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, από αυτούς που χρειάζονται μεταμόσχευση καρδιάς, μόνο το 1% θα κάνει τελικά. Υπάρχουν πολλοί λόγοι: η έλλειψη μοσχευμάτων, η ηλικία του αρρώστου, συστηματικές νόσοι, ψυχοκοινωνικά προβλήματα. Η δική μου τεχνική μπορεί να βοηθήσει ανθρώπους με μεγάλη καρδιά, πολλοί όμως έχουν μικρή καρδιά και πρέπει να κάνουν μεταμόσχευση».
Τι ποσοστά επιτυχίας έχει η επέμβαση;
«Αν εφαρμοστεί η νέα τεχνική σε όλους τους πολύ βαριά καρδιοπαθείς, που δεν έχουν πιθανότητα επιβίωσης πάνω από 6 μήνες, το 60% αυτών θα είναι ζωντανοί σε δύο χρόνια στη χώρα μου. Προσφάτως η κλινική του Κλίβελαντ παρουσίασε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία ποσοστό 97% των ασθενών ζει τους έξι πρώτους μήνες. Στην Αγγλία έχουν ακόμη καλύτερα αποτελέσματα. Ισως σκεφθεί κανείς ότι το 60% δεν είναι και σπουδαίο αποτέλεσμα, αν όμως το συγκρίνει με το 100% των ασθενών που αν δεν την κάνουν θα είναι νεκροί, η διαφορά είναι ορατή. Εχω ασθενή που ζει 14 χρόνια. Στη Βραζιλία έχω θεραπεύσει ο ίδιος ως τώρα 570 ασθενείς και σε όλον τον κόσμο άλλους 150. Συνολικά περίπου 1.000 ασθενείς έχουν κάνει την επέμβαση, σε διάφορες χώρες. Στις ΗΠΑ 400.000 άνθρωποι χρειάζεται να την κάνουν κάθε χρόνο. Μπορείτε να φανταστείτε πόσοι ακόμη θα τη χρειάζονται σε φτωχές χώρες όπως η Κίνα ή η Ινδία;».
Πώς είναι η ζωή των ασθενών μετά την επέμβαση;
«Οι νεότεροι επιστρέφουν στις δουλειές τους, ζουν μια φυσιολογική ζωή, κάνουν ακόμη και σπορ. Εγχειρούμε όλους τους ασθενείς. Από μωρά 8 μηνών ως ηλικιωμένους 95 ετών. Η ηλικία δεν παίζει ρόλο. Μετά την επέμβαση, οι ασθενείς δεν χρειάζεται να παίρνουν φάρμακα, και μάλιστα επικίνδυνα όπως είναι τα ανοσοκατασταλτικά που χορηγούνται στις μεταμοσχεύσεις. Και ύστερα είναι η λάμψη στα μάτια τους όταν τους λες ότι έχεις κάτι άλλο να τους προσφέρεις πριν από τη μεταμόσχευση. Δίνεις ελπίδα και σε αυτούς, και στους καρδιολόγους, οι οποίοι απελπίζονται όταν πρέπει να τους περιθάλψουν. Δεν θέλω όμως να συγκρίνω τη μέθοδο αυτή με τις μεταμοσχεύσεις. Εκείνες αφορούν το 1% των ασθενών σε τελικό στάδιο καρδιακής ανεπάρκειας, ενώ η επέμβαση αυτή αφορά το υπόλοιπο 99%».
Είναι μεγάλο το κόστος της επέμβασης;
«Οχι. Σύμφωνα με την κλινική του Κλίβελαντ στην επέμβαση Lvet (βοήθεια αριστερής κοιλίας) η θεραπεία έξι μηνών θα κοστίσει 1 εκατ. δολάρια, η αντίστοιχη για μεταμόσχευση 500.000 δολάρια και με τη δική μου τεχνική περίπου 50.000 δολάρια».
Απ’ ό,τι ξέρω, υπήρχαν πολλές αντιδράσεις όταν ξεκινούσατε…
«Η πρώτη φορά που εφάρμοσα την τεχνική ήταν το 1983 και εξαιτίας της απολύθηκα από το νοσοκομείο όπου εργαζόμουν, παραλίγο να χάσω την άδεια εξασκήσεως επαγγέλματος και να πάω φυλακή. Ολοι πίστευαν ότι ήμουν τρελός. Σκεφτόμουν να τα παρατήσω και να πάω με ένα εθελοντικό κυβερνητικό πρόγραμμα να βοηθήσω της φυλές του Αμαζονίου. Τελικά με δέχθηκαν στο νοσοκομείο μιας μικρής επαρχιακής πόλης, 10.000 κατοίκων, σχεδόν μέσα στη ζούγκλα. Μου πήρε πολύ χρόνο να πείσω τον ιατρικό κόσμο. Σε ένα διεθνές συνέδριο άρπαξα το μικρόφωνο και τους μίλησα για αυτό που κάνω. Ηλπιζα ότι θα μπορούσα ίσως να “μολύνω” μερικά μυαλά. Με πέταξαν έξω από το συνέδριο και μου είπαν να μην ξαναπατήσω εκεί το πόδι μου. “Αυτός ο άνθρωπος που ήρθε από τη ζούγκλα είναι ή τρελός ή ψεύτης” έλεγαν. Τώρα, μήνα παρά μήνα ταξιδεύω σε όλον τον κόσμο για τους δείξω την τεχνική μου. Μου πρόσφεραν δουλειά μεγάλα νοσοκομεία. Δεν πρόκειται ποτέ να πάω».
Τι είπε ο πρώτος σας ασθενής όταν έμαθε τι πρόκειται να του κάνετε;
«Τίποτα! Οταν έκανα την πρώτη επέμβαση πριν από 14 χρόνια δεν το είπα στην ασθενή, γιατί είχε ήδη κάνει ένα αποτυχημένο μπαϊπάς, και πέθαινε. Δεν υπήρχε ελπίδα και έτσι το αποφάσισα. Αυτή η ασθενής ήταν 24 ετών και σήμερα είναι παντρεμένη και έχει δυο παιδιά. Οταν είδα ότι πετυχαίνει στους ανθρώπους άρχισα να την εφαρμόζω στα ζώα, για να μπορέσω να παρουσιάσω τα αποτελέσματα σε κάποιο ιατρικό συνέδριο και να αποδείξω ότι έχω δίκιο. Δυστυχώς έτσι συμπεριφέρεται η ιατρική κοινότητα».
Τι σκέφτεστε για το μέλλον;
«Κάτι ακόμη πιο εξωπραγματικό, που υποψιάζομαι πως θα με κάνει ακόμη λιγότερο δημοφιλή. Θα κάνω μια πρόταση πολύ πιο περίπλοκη από την “τεχνική Μπατίστα”. Θα προσπαθήσω να θεραπεύσω τους πνεύμονες σε παιδιά που τώρα πάσχουν από τέτοια είδη ασθενειών ώστε να χρειάζονται διπλή μεταμόσχευση πνεύμονα και καρδιάς για να θεραπευτούν».
