ΜΙΛΑΝΟ. Ο Μαζέπα, η σπάνια παιζόμενη εκτός Ρωσίας όπερα του Τσαϊκόφσκι, είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζεται στη Σκάλα και θεωρείται μεγάλο καλλιτεχνικό γεγονός διότι, εκτός από τον Μαζέπα, στο διάσημο μιλανέζικο θέατρο κάνει τώρα την πρώτη του εμφάνιση ως μαέστρος και ο Μστισλάβ Ροστροπόβιτς (φωτογραφία). Με εκλεκτούς ερμηνευτές, όπως ο Αλφρεντ Μουφ, η Ολγα Γκουριάκοβα και ο Ανατόλι Κοτσέργκα, και σε σκηνοθεσία του Λεβ Ντοντίν η ιστορία του κοζάκου Μαζέπα, που εκτυλίσσεται στη σκηνή της Σκάλα ως τις 6 Απριλίου, θεωρείται ύψιστο καλλιτεχνικό γεγονός. «Πρόκειται για ένα εκπληκτικό έργο» λέει ο Ροστροπόβιτς στη Repubblica. Ο λόγος που το έργο αυτό παίζεται σπάνια οφείλεται «κυρίως στη γλώσσα, γιατί είναι σχεδόν αδύνατο να γίνει μια όπερα δημοφιλής αν αυτός που την ακούει δεν καταλαβαίνει λέξη. Γι’ αυτό και θεωρώ σωστό τα έργα που δεν είναι αρκετά δημοφιλή να μεταφράζονται στη γλώσσα της χώρας όπου παρουσιάζονται». Η άποψη αυτή του διάσημου βιολοντσελίστα και μαέστρου δεν βρίσκει σύμφωνους τους ιθύνοντες της Σκάλα, λυρικού θεάτρου το οποίο επιμένει να παρουσιάζει τα έργα στην αυθεντική τους μορφή και χωρίς υπέρτιτλους. Το μόνο βοήθημα που παρέχεται στους ακροατές είναι το φυλλάδιο με τη μετάφραση του λιμπρέτου στα ιταλικά, το οποίο διανέμεται δωρεάν. Μαύροι Τρώες, λευκοί Αχαιοί
ΛΟΝΔΙΝΟ. Με μεγάλο ενθουσιασμό υποδέχτηκε ο βρετανικός Τύπος το σαιξπηρικό έργο Τρωίλος και Χρυσηίδα που παίζεται τούτη την εποχή στη σκηνή του Olivier του Εθνικού Θεάτρου της Αγγλίας. Ο σκηνοθέτης Τρέβορ Ναν, ο οποίος εδώ και ενάμιση χρόνο έχει αναλάβει την καλλιτεχνική διεύθυνση του Εθνικού Θεάτρου, παρουσιάζει με συνταρακτικό τρόπο τις δύο μεγάλες κινητήριες δυνάμεις της ζωής, τον έρωτα και τον πόλεμο, για τις οποίες μιλάει στο έργο του ο Σαίξπηρ. Για να εικονογραφήσει παραστατικότερα τη σύγκρουση δύο μεσογειακών πολιτισμών, ο Ναν επέλεξε μαύρους ηθοποιούς για να ενσαρκώσουν τους Τρώες και λευκούς για τους Ελληνες. Ως τώρα το έργο ερμηνευόταν ως σύγκρουση ανάμεσα στους πολεμοχαρείς Ελληνες και στους παρακμασμένους Τρώες. Ο Ναν με τη σκηνοθεσία του αποδεικνύει ότι το σαιξπηρικό κείμενο προσφέρεται για πολύ ευρύτερες ερμηνείες. Ο Αχιλλέας (Ρέιμοντ Κούλθαρντ), λόγου χάρη, μέσα στη ματαιοδοξία και στην κομπορρημοσύνη του, φαντάζει παρακμιακός παρ’ όλο που είναι Ελληνας. Από την άλλη ο Αινείας (Αντριου Φρεντς) όταν συναντιέται με τους Ελληνες είναι γεμάτος αξιοπρέπεια και ευγένεια. Εξαιρετική είναι και η ερμηνεία του Ρότζερ Αλαμ στον ρόλο του Οδυσσέα. Ο Αλαν παρουσιάζει τον βασιλιά της Ιθάκης όχι μόνο ως πολεμιστή αλλά και ως διανοούμενο ο οποίος αντιλαμβάνεται τις αδυναμίες των ανθρώπων και τα παιχνίδια που μπορεί να παίξει η ζωή. Ο Τρωίλος (Πίτερ ντε Τζέρσεϊ) σε τούτη τη σκηνοθεσία του Τρέβορ Ναν είναι σαν ήρωας μοντέρνας τραγωδίας: πολεμιστής αλλά και ονειροπόλος, επιθετικός αλλά και ανασφαλής. Η Χρυσηίδα της Σοφί Οκονέντο είναι μια ύπαρξη αντιφατική: αποζητεί άραγε τη σύντομη ερωτική περιπέτεια ή τον μονιμότερο ερωτικό δεσμό; Την απάντηση η Οκονέντο την αφήνει στους θεατές. Ιμπρεσιονιστικός φεμινισμός
ΒΟΣΤΩΝΗ. Με την έκθεση Μαίρη Κάσατ: Μοντέρνα γυναίκα (ως τις 9 Μαΐου) το Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστώνης προσπαθεί να εξάρει τα «φεμινιστικά» μηνύματα του έργου αυτής της αμερικανίδας ζωγράφου που πρωταγωνίστησε στον γαλλικό ιμπρεσιονισμό. Η Μαίρη Κάσατ (στη φωτογραφία αυτοπροσωγραφία της του 1878) γεννήθηκε το 1844 από ευκατάστατη οικογένεια της Πενσυλβανίας και άρχισε να σπουδάζει ζωγραφική το 1861 στην Ακαδημία Καλών Τεχνών αυτής της Πολιτείας. Ωστόσο διεκδικώντας την ανεξαρτησία της η 22χρονη Κάσατ αποβιβάστηκε μια ημέρα στην ήπειρο των ονείρων της, την Ευρώπη, και αφού θαύμασε τους καλλιτεχνικούς θησαυρούς των ευρωπαϊκών μουσείων και αντέγραψε διάφορους πίνακες μεγάλων ζωγράφων, αποφάσισε ότι η πόλη στην οποία ήθελε να ζήσει ήταν το Παρίσι. Στη γαλλική πρωτεύουσα η κάθε άλλο παρά ντροπαλή Αμερικανιδούλα προσπάθησε με κάθε τρόπο να γίνει αποδεκτή στους καλλιτεχνικούς κύκλους, προνόμιο που δύσκολα μπορούσε να διεκδικήσει αμερικανός υπήκοος στο Παρίσι του 19ου αιώνα. Η Κάσατ όχι μόνο το κατόρθωσε αλλά με τη βοήθεια του Σεζάν, ο οποίος υπήρξε και δάσκαλός της, μπόρεσε να γίνει σεβαστό μέλος της ομάδας των ιμπρεσιονιστών. Η δόξα της Κάσατ στο Παρίσι έφθασε σαν απόηχος στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 1893 οι διοργανωτές της Διεθνούς Εκθεσης του Σικάγου της παράγγειλαν μια τεράστια τοιχογραφία, τη Μοντέρνα γυναίκα, από όπου και ο τίτλος της παρούσας έκθεσης. Μετά τον θάνατό της το 1926 η ζωγράφος και το έργο της ξεχάστηκαν. Ο εκστατικός θαυμασμός και η μεγάλη προβολή του έργου της Κάσατ είναι σχετικά όψιμο γεγονός, που αποτελεί εύσημο του φεμινιστικού κινήματος των Ηνωμένων Πολιτειών της δεκαετίας του 1970. Κυρίως οι πίνακες με θέμα τη μητρότητα (Το λουτρό, Μητέρα και παιδί κτλ.) θεωρήθηκαν από τις φεμινίστριες εικαστικοί προάγγελοι της μοντέρνας μητέρας που διεκδικεί το δικαίωμα της μητρότητας παράλληλα με την επαγγελματική και κοινωνική καταξίωσή της. Η Μαίρη Κάσατ δεν παντρεύτηκε ποτέ και ούτε απέκτησε δικά της παιδιά. Ωστόσο στους περισσότερους πίνακές της μίλησε για τη γεμάτη τρυφερότητα σχέση μητέρας – παιδιού. Η τζαζ είναι αλήθεια
ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Τα λόγια της τραγουδίστριας και συνθέτριας Νάνσι Χάροου σχετικά με την τζαζ θυμίζει ο New Yorker με αφορμή το καινούργιο CD της Κασσάνδρας Γουίλσον (φωτογραφία) που κυκλοφόρησε με τον τίτλο Travelling Miles: «Η αλήθεια που μπορεί να λεχθεί μέσα από ένα τραγούδι είναι κάτι που οι άνθρωποι επιθυμούν να ακούσουν επειδή δεν μιλάμε γι’ αυτό σε μια συνηθισμένη συζήτηση. Είναι κάτι που συνήθως το κρατάμε κρυφό, είναι δηλαδή τα μυστικά μας. Αν ο τραγουδιστής είναι αληθινός και ειλικρινής, οι ακροατές θα αναγνωρίσουν τους εαυτούς τους σε αυτά τα μυστικά και θα συγκινηθούν». «Τα λόγια αυτά», γράφει ο New Yorker, «ταιριάζουν στην Κασσάνδρα Γουίλσον, της οποίας τα τραγούδια είναι αληθινά, ειλικρινή και γεμάτα μυστικά». Γι’ αυτό και οι φανατικοί της τζαζ υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό το Travelling Miles (από την Blue Note), ένα είδος αφιερώματος στον Μάιλς Ντέιβις, που ξεκινάει από κομμάτια όπως το Some Day My Prince Will Come και το Blue in Green ως το Run the VooDoo Down στα οποία η Γουίλσον έχει προσθέσει λόγια. Το πολύ ενδιαφέρον αυτό CD περιλαμβάνει και το Time After Time της Σίντι Λόπερ, το Tutu του Μάρκους Μίλερ καθώς και διάφορα πρωτότυπα τραγούδια της ίδιας της τραγουδίστριας.
