Μέχρι και προχθές η Αλίς Βάιντελ, συμπρόεδρος της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD), δεν είχε αλλάξει ακόμη τη φωτογραφία του προφίλ της στην πλατφόρμα Χ. Τη δείχνει να σφίγγει το χέρι του Βίκτορ Ορμπαν. Ηταν στις 12 Φεβρουαρίου, δύο μήνες πριν από τις βουλευτικές εκλογές στην Ουγγαρία, όταν η Βάιντελ έσπευσε, όπως λίγες εβδομάδες αργότερα και ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, να τον στηρίξει στην προεκλογική του εκστρατεία. Χαρακτήρισε τον Ορμπαν «μεγάλο πρότυπο», επαίνεσε τη χώρα ως «προπύργιο κατά της παράνομης μετανάστευσης» και «πρότυπο κατά του πατερναλισμού της ΕΕ» και εξήγγειλε ότι σε περίπτωση που η AfD συμμετάσχει σε κυβέρνηση συνασπισμού, θα ακολουθήσει το «μονοπάτι» της Ουγγαρίας. Η ήττα Ορμπαν την βρήκε μάλλον προετοιμασμένη αλλά οπωσδήποτε αποφασισμένη να συνεχίσει τον αγώνα «κατά της παράνομης μετανάστευσης και της κηδεμονίας των Βρυξελλών».
Στο Βερολίνο η ήττα τού επί 16 συνεχόμενα χρόνια πρωθυπουργού της Ουγγαρίας προκάλεσε βαθιά ανακούφιση. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ήταν από τους πρώτους ηγέτες που συνεχάρησαν τηλεφωνικά τον νικητή Πέτερ Μαγιάρ. «Ηταν μια καλή ημέρα η χθεσινή» δήλωσε ο Μερτς την περασμένη Δευτέρα, την επομένη των ουγγρικών εκλογών. «Ο δεξιός λαϊκισμός υπέστη βαριά ήττα στην Ουγγαρία, και αυτό δεν αφορά μόνο την ίδια τη χώρα. Από την Ουγγαρία εκπέμπεται ένα πολύ σαφές μήνυμα ενάντια στον δεξιό λαϊκισμό σε ολόκληρο τον κόσμο» τόνισε με το βλέμμα στραμμένο στην AfD.
Το πόσο δύσκολη είναι η θέση της γερμανικής κυβέρνησης εξαιτίας του ακροδεξιού λαϊκισμού αντικαθρεφτίζεται στις τελευταίες δημοσκοπήσεις. Αν πραγματοποιούνταν σήμερα παγγερμανικές εκλογές, η AfD θα έρχονταν πρώτη με 27%, τέσσερις μονάδες πάνω από το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα του Μερτς. Οι δημοσκοπήσεις στο ανατολικογερμανικό κρατίδιο της Σαξονίας-Ανχαλτ, όπου στις 6 Σεπτεμβρίου θα διοργανωθούν τοπικές εκλογές, είναι πιο ζοφερές: η AfD συγκεντρώνει 38% με τάση ανοδική. Και αν τρία κόμματα δεν καταφέρουν να μπουν στην τοπική Βουλή, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η AfD να κυβερνήσει μόνη της και η Σαξονία-Ανχαλτ να γίνει το πρώτο γερμανικό κρατίδιο με κυβέρνηση AfD μόλις 16 χρόνια μετά την ίδρυση του κόμματος. Κακός οιωνός για τις επόμενες βουλευτικές εκλογές του 2029.
Ιδιαίτερη σχέση Βερολίνου – Βουδαπέστης
Η Ουγγαρία έχει μια ιστορική ιδιαιτερότητα για το Βερολίνο. Ηταν από τις πρώτες χώρες από το πρώην ανατολικό μπλοκ που εντάχθηκαν στο ΝΑΤΟ και, νωρίτερα, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο λίγο πριν πέσει το Τείχος. «Τον Αύγουστο του 1989 χιλιάδες πολίτες τής τότε Ανατολικής Γερμανίας πέρασαν στη Δυτική Γερμανία μέσω του ανοίγματος κοντά στην ουγγρική πόλη Σόπρον» θύμισε μιλώντας στο «Βήμα» ο βουλευτής Ρόντεριχ Κιζεβέτερ, στέλεχος των Χριστιανοδημοκρατών. «Το άνοιγμα των συνόρων ενίσχυσε σημαντικά τη φιλία μεταξύ των δύο χωρών. Γι’ αυτό πιστεύω ότι με αλλαγή κυβέρνησης κι εφόσον η οικονομία πάει καλά και η Ουγγαρία παραμείνει σταθερή, οι εξελίξεις θα είναι μάλλον θετικές τόσο στην ΕΕ όσο και στο ΝΑΤΟ. Το ερώτημα βέβαια είναι πώς θα αντιμετωπίσουν οι Αμερικανοί τέτοιες πολιτικές τάσεις στις επόμενες εκλογές στην Πολωνία, τη Γαλλία, αλλά και τη Γερμανία. Η υποστήριξη της AfD από τις ΗΠΑ είναι εμφανής».
Ο γερμανός βουλευτής, τον οποίο συναντήσαμε σε εκδήλωση της Ενωσης Ανταποκριτών Ξένου Τύπου στο Βερολίνο, μας υπενθυμίζει τις προνομιακές σχέσεις που οικοδομεί η διοίκηση Τραμπ με εθνολαϊκιστικά κόμματα της Ευρώπης, και ιδιαίτερα με την AfD, για να διχάσει την ΕΕ εκεί που την πονά, στο Ουκρανικό, ζωτικής σημασίας για το Βερολίνο. «Το επόμενο Συμβούλιο Κορυφής τον Ιούνιο, με τον Μαγιάρ να βρίσκεται λίγες εβδομάδες στην εξουσία, θα μπορούσε να αποτελέσει ευκαιρία για να αποδεσμευτούν επιτέλους τα 90 δισ. ευρώ για την Ουκρανία, αν και στην προεκλογική εκστρατεία κράτησε επιφυλακτική στάση» μας είπε ο Κιζεβέτερ. «Πιστεύω ότι επικεντρώθηκε σε εσωτερικά θέματα για να αποφύγει την αντιπαράθεση».
Ο Βέμπερ σε ρόλο μέντορα
Ο Μαγιάρ αναμένεται να επισκεφθεί σύντομα τις Βρυξέλλες, πολύ νωρίτερα από το Βερολίνο. Σύμφωνα με τον γερμανικό Τύπο, ο σημαντικότερος σύμβουλός του στην ΕΕ είναι ο Βαυαρός Μάνφρεντ Βέμπερ, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Ηταν αυτός που του άνοιξε τον δρόμο προς τις Βρυξέλλες μετά την ίδρυση του κόμματός του, Tisza, το 2024 και τον βοήθησε να αναγνωριστεί ως υπολογίσιμη δύναμη στην οικογένεια των ευρωπαϊκών χριστιανοδημοκρατικών κομμάτων. Ο Βέμπερ είναι η γέφυρά του προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον καγκελάριο Μερτς. «Το γεγονός ότι ο Ορμπαν, που πραγματικά τα τελευταία χρόνια κρατούσε την Ευρώπη “όμηρο” και αποτελούσε σύμβολο των λαϊκιστών της Ευρώπης, απομακρύνθηκε από την εξουσία με ένα τόσο σαφές αποτέλεσμα αποτελεί μια ιστορική στιγμή για την Ευρώπη» δήλωσε ο Βέμπερ στο ZDF, δεύτερο κανάλι της γερμανικής τηλεόρασης. «Σταματήσαμε τους λαϊκιστές και γι’ αυτό είναι μια καλή μέρα για την Ευρώπη».
Το κατά πόσο η ήττα Ορμπαν ανακόπτει και την πορεία των γερμανών εθνολαϊκιστών προς την εξουσία μένει να αποδειχθεί τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Στη Σαξονία-Ανχαλτ πάντως η AfD ετοιμάζεται πυρετωδώς. Το περασμένο Σαββατοκύριακο υιοθέτησε το λεγόμενο κυβερνητικό πρόγραμμα Vision 2026. Με λίγη τύχη θα μπορούσε αυτό το «όραμα» να γίνει πραγματικότητα με σχηματισμό ακόμη και αυτοδύναμης κυβέρνησης. Σχεδόν ένα χρόνο μετά τις βουλευτικές εκλογές στη Γερμανία, οι έριδες μεταξύ των δύο ανόμοιων κυβερνητικών εταίρων στο Βερολίνο, οι μεγαλόστομες υποσχέσεις του καγκελάριου Μερτς για μεταρρυθμίσεις και μέτρα φιλικά προς τη βιομηχανία, που όμως καθυστερούν, και η λαϊκή οργή για την έκρηξη τιμών της ενέργειας εργαλειοποιούνται από την AfD και ωθούν ψηφοφόρους του δημοκρατικού τόξου στην αγκαλιά της. Ενδεχομένως να αποδειχθεί ότι μπορεί ο Ορμπαν να ηττήθηκε, αλλά όχι και το τέρας του εθνολαϊκισμού στην Ευρώπη.
