Υπάρχουν στιγμές που ένα ποδοσφαιρικό γήπεδο παύει να είναι απλώς ένας αγωνιστικός χώρος. Γίνεται τόπος μνήμης, ιστορίας και συλλογικής συνείδησης. Κάτι τέτοιο συνέβη μετά τη νίκη της Αργεντινής επί της Αγγλίας και την πρόκρισή της στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Οι διεθνείς της «Αλμπισελέστε», πανηγυρίζοντας μπροστά στους φιλάθλους τους, ξεδίπλωσαν ένα πανό που έγραφε: «Las Malvinas son Argentinas». «Οι Μαλβίνες ανήκουν στην Αργεντινή». Δεν ήταν μια αυθόρμητη πρόκληση απέναντι στον αντίπαλο. Ηταν μια συμβολική υπενθύμιση μιας πληγής που στην Αργεντινή παραμένει ανοιχτή.
Για τους Αργεντινούς οι Μαλβίνες δεν είναι απλώς ένα σύμπλεγμα νησιών στον Νότιο Ατλαντικό. Είναι κομμάτι της εθνικής τους ταυτότητας, μια διεκδίκηση που διδάσκεται στα σχολεία, αποτυπώνεται στους χάρτες και συνοδεύει κάθε γενιά. Το 1982, η στρατιωτική χούντα της Αργεντινής επιχείρησε να ανακαταλάβει τα νησιά, τα οποία οι Βρετανοί αποκαλούν Φόκλαντς και διοικούν από τον 19ο αιώνα.
Ο πόλεμος κράτησε μόλις 74 ημέρες, αλλά άφησε πίσω του περισσότερους από 900 νεκρούς και ένα βαθύ τραύμα στις δύο κοινωνίες. Η Βρετανία επικράτησε στρατιωτικά, όμως το ζήτημα της κυριαρχίας δεν έπαψε ποτέ να αποτελεί αντικείμενο διπλωματικής αντιπαράθεσης.
Ενα τυπικό πρόστιμο;
Η Αργεντινή εξακολουθεί να θεωρεί τα νησιά αναπόσπαστο τμήμα της επικράτειάς της, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο ακριβώς το αντίθετο. Γι’ αυτό και το σύνθημα των παικτών δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα απλό πολιτικό μήνυμα. Ηταν η φωνή μιας χώρας που κουβαλά ακόμη τις σκιές εκείνου του πολέμου. Η πληροφορία ότι η FIFA εξετάζει το ενδεχόμενο επιβολής πειθαρχικών κυρώσεων προκαλεί εύλογες αντιδράσεις.
Η Παγκόσμια Ομοσπονδία επικαλείται τον κανονισμό που απαγορεύει πολιτικά μηνύματα στους αγωνιστικούς χώρους. Σε άλλη περίπτωση η FIFA είχε τιμωρήσει την Ομοσπονδία της Αργεντινής με πρόστιμο επειδή οι παίκτες της Εθνικής είχαν φωτογραφηθεί μετά από παιχνίδι με τη Σλοβενία μπροστά από πανό με ανάλογο περιεχόμενο. Τι θα κάνει τώρα, όταν μάλιστα είναι γνωστό ότι ο Τραμπ είναι στενός πολιτικός φίλος του ιδιόρρυθμου προέδρου της Αργεντινής;
Το ποδόσφαιρο δεν καταργεί τις μνήμες
Το ποδόσφαιρο δεν γεννήθηκε σε εργαστήριο ουδετερότητας. Είναι το πιο λαϊκό άθλημα του κόσμου επειδή κουβαλά τις χαρές, τις λύπες, τις αντιθέσεις και τις μνήμες των κοινωνιών. Από τις μαύρες κορδέλες για θύματα πολέμων μέχρι τα αντιρατσιστικά μηνύματα, τα γήπεδα υπήρξαν πολλές φορές χώρος συμβολισμών. Το ποδόσφαιρο έχει τη δύναμη να ενώνει, όχι επειδή διαγράφει την ιστορία, αλλά επειδή επιτρέπει στους ανθρώπους να τη θυμούνται χωρίς να κρατούν όπλα.
Οι παίκτες της Αργεντινής (στα πλάνα και τις σχετικές φωτογραφίες των παικτών με το πανό δεν διακρίνεται ο Μέσι) δεν πανηγύρισαν μια πολεμική νίκη. Πανηγύρισαν μια ποδοσφαιρική πρόκριση, κουβαλώντας μαζί τους ένα κομμάτι της εθνικής τους ψυχής.
Αν η FIFA πιστεύει ότι ένα πανό μπορεί να απειλήσει το ποδόσφαιρο περισσότερο από τον φανατισμό, τη διαφθορά ή τις ανισότητες που το ταλαιπωρούν, τότε ίσως έχει χάσει την επαφή με αυτό που κάνει το άθλημα παγκόσμιο: τη βαθιά, ανθρώπινη σχέση του με την ιστορία και τη μνήμη. Ακόμα κι αν το πιστεύει, ο πρόεδρος Τραμπ δεν θα αφήσει τον Τζάνι Ινφαντίνο να κάνει κάτι περισσότερο από το να επιβάλει ένα χρηματικό πρόστιμο.
