Πώς αντιμετωπίζεις τον θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου; Πώς μπορείς να προετοιμαστείς για την απώλεια; Η Λίντα Καπετανέα και ο Γιόζεφ Φρούτσεκ των RootlessRoot αναζητούν τις απαντήσεις μέσα από το «Mountain» που παρουσιάζεται στον χώρο ΦΙΑΤ (19-22/2). Το έργο εξερευνά τη σκηνική αναμέτρηση με τον θάνατο και το πένθος, αναδεικνύοντας τον θρήνο ως αναπόσπαστο και αναγκαίο κομμάτι της ανθρώπινης εμπειρίας, μέσα από το οποίο η ζωή βρίσκει νόημα. Δεν πρόκειται για μια «αφηρημένη», «θεωρητική» προσέγγιση. Ο θάνατος του πατέρα της Καπετανέα στα τέλη του 2024 αποτέλεσε το βιωματικό έναυσμα για τη δημιουργία του.
Στον πυρήνα του «Mountain» βρίσκεται λοιπόν η εμπειρία της απώλειας ως σωματική μνήμη που ενεργοποιείται εκ νέου στη σκηνή. «Η απώλεια είναι φοβερό πράγμα. Ακόμα κι όταν ένας άνθρωπος είναι μεγάλος, ο πόνος δεν μικραίνει. Ξαφνικά συνειδητοποιείς ότι δεν θα τον ξαναμυρίσεις, δεν θα τον αγγίξεις, δεν θα ακούσεις ξανά τη φωνή του. Μέσα από αυτή την εμπειρία αναθεώρησα πολλά για τη ζωή και για τον ίδιο τον πόνο» θα πει στο «Β» η Λίντα Καπετανέα. Η παράσταση πρωτοπαρουσιάστηκε το καλοκαίρι του 2025 στον χώρο RootlessRoot Space στο Νέο Ηράκλειο και τώρα επανέρχεται, με μικρές προσαρμογές. «Η ανάγκη να επαναληφθεί το έργο ήταν έντονη, τόσο γιατί το αγαπάμε ιδιαίτερα όσο και γιατί μέρος του κοινού δεν το είχε δει. Ο χώρος της ΦΙΑΤ μας κέρδισε αμέσως: από την πρώτη στιγμή ήταν ξεκάθαρο ότι ταιριάζει απόλυτα, προσφέροντας μια δυνατή και οργανική ροή στην παράσταση».
«Η στιγμή που μπορώ να κλάψω όσο θέλω»
Οπως θα πει η Καπετανέα, με την παράσταση νιώθει ότι ξαναζεί τον θάνατο του πατέρα της. «Οι περισσότεροι δεν το καταλαβαίνουν, η αδερφή μου όμως, που την είδε, δεν το άντεξε. Κάθε φορά που οδηγώ, βάζω τραγούδια που άρεσαν στον μπαμπά μου και με συνδέουν μαζί του. Είναι η στιγμή που είμαι μόνη στο αυτοκίνητο και μπορώ να κλάψω όσο θέλω. Η εβδομάδα όμως που έκανα τις παραστάσεις τον Ιούνιο ήταν η μόνη περίοδος που δεν έκλαψα καθόλου». Πέρα από την «απτή» συναισθηματική ενεργοποίηση, το έργο είναι και ένας φόρος τιμής στον πατέρα που, μαζί με τη μητέρα της, την έχει βοηθήσει πολύ στο μεγάλωμα των δύο παιδιών της. «Είναι πολύ δύσκολο να είσαι καλλιτέχνης, να χορεύεις, να χορογραφείς, να διδάσκεις, να διοργανώνεις φεστιβάλ και παράλληλα να μεγαλώνεις δύο παιδιά. Είναι μια επιλογή μου, την έκανα συνειδητά, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έκανε τα πράγματα πιο εύκολα. Είναι κάτι που δεν το συζητούμε συχνά, αλλά κάποια στιγμή πρέπει να ειπωθεί».
Το έργο ξεκίνησε αρχικά ως σόλο της, με μυθικές αναφορές στον Κάτω Κόσμο, ένα εγχείρημα που δεν προχώρησε, καθώς δεν εξασφαλίστηκε η χρηματοδότηση. Οταν οι συνθήκες ωρίμασαν, συνέπεσαν με τα νέα τής ραγδαία εξελισσόμενης ασθένειας του πατέρα της και με μια σύντομη αλλά έντονη περίοδο δύο μηνών στα νοσοκομεία. Το υλικό μετασχηματίστηκε και η ιδέα του σόλο εξελίχθηκε σε ένα ντουέτο. Το «Mountain» παρουσιάζεται τελικά από την Καπετανέα και τον Γιόζεφ Φρούτσεκ, σύζυγο, συνοδοιπόρο και σταθερό συνεργάτη της. Για τον Φρούτσεκ, η επιστροφή στη σκηνή ως ερμηνευτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς είχε να χορέψει επί σκηνής από το 2011 και την παράσταση «Eyes in the colours of the rain» στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση. Στο «Mountain» απαγγέλλει επίσης έναν βαθιά υπαρξιακό μονόλογο που έγραψε για τη σχέση του ανθρώπου με τον θάνατο που συμπληρώνει τη χορογραφία και ενισχύει τη μυστικιστική ατμόσφαιρά της.
«Αποτυπώσαμε όλη την εμπειρία που ζήσαμε με την κατάσταση του πατέρα μου, αλλά και γενικότερα πώς κάθε άνθρωπος αντιμετωπίζει τέτοιες καταστάσεις. Ο Γιόζεφ μού είπε επίσης ότι ήθελε να γράψει κάτι και να το παρουσιάσει επί σκηνής. Με τους γονείς μου ήμασταν πάντα πολύ δεμένοι, και εκείνος βρισκόταν μεν κοντά αλλά είχε και τη θέση του παρατηρητή. Κάναμε πρόβες από την αρχή, αλλάξαμε τη μουσική και την κινησιολογία και τελικά δημιουργήθηκε ένα έργο 45 λεπτών, που αποτελεί έναν κύκλο ζωής: ξεκινά με την πρώτη πνοή και καταλήγει στην τελευταία».
Νέα εποχή στην Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης
Αυτή η δύσκολη προσωπική περίοδος στη ζωή της Καπετανέα συνέπεσε με την άκομψη – για να το πούμε ευγενικά – απομάκρυνσή της από το Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, στο οποίο είχε διατελέσει καλλιτεχνική διευθύντρια επί επτά χρόνια (από το 2018 ως το 2024), όσο προετοίμαζε το καλλιτεχνικό πρόγραμμα του περυσινού καλοκαιριού. «Δεν θα ήθελα να τελειώσει έτσι το Φεστιβάλ. Δεν περίμενα ποτέ να μείνω για πάντα, θα ήθελα όμως να με είχαν καταλάβει παραπάνω γιατί περνούσα πολύ δύσκολα. Δεν το έκαναν».
Εχει ο καιρός γυρίσματα όμως. Ανάμεσα στους θεατές του «Mountain» το περασμένο καλοκαίρι ήταν και ο Δάφνις Κόκκινος, τέως πλέον διευθυντής της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης (ΚΣΟΤ), ο οποίος εισηγήθηκε να αναλάβει τη θέση του την τελευταία χρονιά της θητείας του, προτού αυτή ολοκληρωθεί. «Αποδέχτηκα γιατί ήθελα πολύ να δουλέψω με τους χορευτές της Κρατικής. Δεν φοβήθηκα ποτέ τη διδασκαλία, γιατί μου αρέσει πάρα πολύ να διδάσκω και γενικά μου αρέσει να δουλεύω με νέους ανθρώπους. Ηθελα να δω πώς λειτουργεί το σύστημα, και πιστεύω ότι θα συνεχίσω, αν όλοι το θέλουν».
Η Καπετανέα, απόφοιτη και η ίδια της ΚΣΟΤ, έχει εμπειρία στη διδασκαλία που φθάνει τα 25 χρόνια: έχει διδάξει σε κορυφαίες σχολές και προγράμματα χορού διεθνώς, αλλά και στην ίδια την Κρατική Σχολή όταν διευθύντριά της ήταν η Παυλίνα Βερέμη.
Αυτή είναι η πρώτη της θητεία ως διευθύντριας της Κρατικής Σχολής Χορού και, όπως η ίδια επισημαίνει, φιλοδοξία της είναι να διαμορφώσει ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό περιβάλλον, μέσα στο οποίο οι σπουδαστές θα καλλιεργούνται ως ολοκληρωμένοι καλλιτέχνες, με αγάπη για την τέχνη του χορού, την αλλαγή και τη συνεχή έρευνα.
Στο πλαίσιο αυτό, στην παράσταση των τελειοφοίτων που θα παρουσιαστεί τον Ιούλιο αναμένονται συνεργασίες με τρεις χορογράφους διεθνούς βεληνεκούς, αναδεικνύοντας τόσο την καλλιτεχνική φιλοδοξία όσο και τη διεθνή δικτύωση της σχολής.
Βέβαια, οι σπουδαστές και οι σπουδάστριες πρέπει πρώτα να χτίσουν τα θεμέλια πάνω στα οποία θα στηριχτεί όλη η μετέπειτα πορεία τους. «Στην Κρατική – όπως και σε κάθε σχολή – τα παιδιά πρέπει να καταλάβουν ότι ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουν τα μαθήματα και το σώμα τους είναι, στην ουσία, ένα μάθημα ζωής: πώς βρίσκεις λύσεις, πώς συνεχίζεις, πώς προχωράς. Είναι ένα μάθημα που έχει βοηθήσει και εμένα προσωπικά, όπως και η ίδια η διδασκαλία. Με έχει μάθει να βλέπω τα πράγματα αλλιώς».
