Το πρώτο αστυνομικό μυθιστόρημα του Γιάννη Μαρή (1916-1979) που δημοσιεύτηκε σε συνέχειες σε καθημερινή εφημερίδα είναι το Εγκλημα στα παρασκήνια (εκδ. Αγρα). Η δημοσίευση στην «Απογευματινή» ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 1954 και ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 1955.
Ο Γιάννης Μαρής μιλούσε πολύ συχνά για την Κατοχή, για συνεργάτες των Γερμανών και για όσους πλούτισαν εκείνη την περίοδο
Είχε προηγηθεί το εμβληματικό Εγκλημα στο Κολωνάκι που δημοσιευόταν στο εβδομαδιαίο περιοδικό «Οικογένεια» το καλοκαίρι του 1953, αλλά δεν ολοκληρώθηκε ποτέ λόγω του κλεισίματος του εντύπου. Αυτό το μυθιστόρημα του Μαρή, στο οποίο πρωταγωνιστεί για δεύτερη φορά ο αστυνόμος Μπέκας, ο έλληνας Μεγκρέ, έχει κοινά στοιχεία με το προηγούμενο: έρωτες, ζήλια, εκδίκηση, συμφέροντα, απόηχους της Κατοχής.
Οπως σημειώνει στην εισαγωγή του ο Ανδρέας Αποστολίδης, σε αυτό ο Μαρής παίζει με τη «δημοφιλία του θεάτρου» και κυρίως με το συναρπαστικότερο μυστήριο των αστυνομικών ιστοριών, «τον γρίφο του κλειδωμένου δωματίου».
Γιάννης Μαρής
Eγκλημα στα παρασκήνια
Εισαγωγή Ανδρέας Αποστολίδης
Εκδόσεις Aγρα, 2025, σελ. 288, τιμή 14 ευρώ
Η ιστορία έχει ως θέμα τη δολοφονία με μαχαίρι της πρωταγωνίστριας του Κρατικού Θεάτρου Ρόζας Βαργή. Το έγκλημα έγινε πριν από την πρεμιέρα του έργου όπου έπαιζε η δημοφιλής ηθοποιός. Ποιος τη σκότωσε; Λίγο πριν, ένας άγνωστος άνδρας – γνωστός όμως στην ίδια – πήγε να τη δει στα καμαρίνια. Ωστόσο, το καμαρίνι με τη νεκρή βρέθηκε κλειδωμένο από μέσα. Πώς μπήκε ο δολοφόνος και πώς έφυγε;
Ο Μπέκας εμφανίζεται στην αρχή και στο τέλος του βιβλίου, αλλά την έρευνα που γίνεται για τον εντοπισμό του δράστη την κάνουν δύο δημοσιογράφοι, ο Μακρής και ο Δέλιος, γνωστοί από άλλα μυθιστορήματα του Μαρή. Τα πρόσωπα που εμπλέκονται στη σκοτεινή υπόθεση και συνδέονται με την ηθοποιό είναι ο βιομήχανος Καρύδης, ο εραστής της, η Θάλεια Χαλκιά, η βοηθός της, η νεαρή ηθοποιός Νέλλη Καρζή και ο αρραβωνιαστικός της, ο ηθοποιός Αρης Δημητριάδης. Υπάρχει και ένα ακόμα πρόσωπο που παίζει καθοριστικό ρόλο στη ζωή της νεκρής, ο σύζυγός της από την περίοδο της Κατοχής, ο Αγγέλογλου, ο οποίος φέρεται ως νεκρός – βρέθηκε σκοτωμένος πριν από την Απελευθέρωση.
Ως γνωστόν, ο Μαρής στα μυθιστορήματά του απέφευγε να θίξει τα πολιτικά θέματα της εποχής του και δεν απέδιδε σε κανέναν ευθύνες για τα κοινωνικά προβλήματα – ωστόσο περιέγραφε τη ζωή στην Αθήνα. Αντιθέτως, συχνά, πολύ συχνά, μιλούσε για τα χρόνια της Κατοχής, για συνεργάτες των Γερμανών, για δωσίλογους και για όσους πλούτισαν εκείνη την περίοδο, όταν ο ελληνικός λαός πενόταν. Ειδικά το θύμα ήταν φιλενάδα του αρχηγού της ιταλικής κατασκοπείας και είχε φιλικές σχέσεις με Γερμανούς, ενώ ο σύζυγός της, «σπιούνος των Γερμανών», πρόδιδε Εβραίους στους κατακτητές.
Και ενώ ο νεαρός ηθοποιός συλλαμβάνεται ως δράστης και η Αστυνομία εφησυχάζει, οι δημοσιογράφοι δεν πείθονται για την ενοχή του και συνεχίζουν τις έρευνες. Σύντομα διαπιστώνουν πως μερικοί ήρωες και ηρωίδες έχουν εμπλακεί σε μια υπόθεση εκβιασμού, άρα το χρήμα είναι ενδεχομένως το κίνητρο του εγκλήματος. Είναι; Ο Μπέκας αναλαμβάνει δράση και ο Γιάννης Μαρής δίνει απαντήσεις στις απορίες και εξηγεί πώς έγινε το έγκλημα στο κλειδωμένο καμαρίνι. Στο τέλος του τελευταίου κεφαλαίου του μυθιστορήματος λύνονται όλα τα μυστήρια της πλοκής, ενώ υπάρχει και μια έκπληξη.
