Η συνάντηση του Ισραηλινού Πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου με τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ σήμερα Τρίτη 28/7 είναι η πρώτη από τότε που οι δύο ηγέτες εξαπέλυσαν κοινό πόλεμο κατά του Ιράν, αποτελώντας μια ευκαιρία για τον Νετανιάχου να αμβλύνει τις εντάσεις στη σχέση τους.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια συγκυρία όπου και οι δύο αντιμετωπίζουν αυξανόμενες εσωτερικές πιέσεις. Ο Νετανιάχου οδεύει προς εκλογές δίνοντας μάχη επιβίωσης, εν μέρει λόγω της επιδείνωσης των σχέσεών του με τον Τραμπ. Απ’ την άλλη ο Τραμπ δέχεται πιέσεις να τερματίσει έναν αντιδημοφιλή πόλεμο που προκάλεσε οικονομική ασφυξία και εκτίναξε τις τιμές στα ύψη, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Οι δύο ηγέτες σχεδιάζουν επίσης να συζητήσουν τη συμφωνία-πλαίσιο που υπέγραψαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ με τον Λίβανο για τον πόλεμο Ισραήλ-Χεζμπολάχ, καθώς και την επέκταση των «Συμφωνιών του Αβραάμ», σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας.
«Έχουμε μια μικρή διαφορά», δήλωσε ο Τραμπ τη Δευτέρα όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους αν βρίσκεται στο ίδιο μήκος κύματος με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό όσον αφορά το Ιράν. «Αλλά είμαστε πολύ κοντά, ναι».
Μια σχέση με σκαμπανεβάσματα
Ο Τραμπ είχε ανέκαθεν μια σχέση με τον Νετανιάχου με σκαμπανεβάσματα μέσα στα χρόνια, όμως με την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο πέρυσι, η συμμαχία τους φαινόταν πιο ισχυρή από ποτέ. Όταν ξεκίνησαν μαζί τον πόλεμο τον Φεβρουάριο εμφανίστηκαν ως αρραγές μέτωπο, διακηρύσσοντας ότι οι στρατοί τους κινούνται σε πλήρη συντονισμό για να εξουδετερώσουν την ηγεσία του Ιράν και να ανοίξουν τον δρόμο για μια φιλοδυτική κυβέρνηση.
Ωστόσο, όπως αναφέρει το Associated Press, καθώς το Ιράν αντέδρασε -εξαπολύοντας drones και πυραύλους που έπληξαν αμερικανικές βάσεις και ουρανοξύστες σε πόλεις του Κόλπου, μπλοκάροντας παράλληλα τα Στενά του Ορμούζ- ο Τραμπ βρέθηκε υπό τεράστια πίεση, τόσο στο εσωτερικό όσο και από συμμάχους της περιοχής, για να τερματίσει τη σύρραξη.
Έκτοτε, ο Νετανιάχου, ο οποίος ήθελε να συνεχίσει τις επιχειρήσεις στο Ιράν και εναντίον της συμμάχου του, της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, περιθωριοποιήθηκε, καθώς ο Τραμπ αναζητούσε μια συμφωνία με την Τεχεράνη. Η επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο αυτή την εβδομάδα πραγματοποιείται ενώ οι διαφωνίες του με τον Τραμπ και τον Αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς έχουν βγει πλέον ανοιχτά στο προσκήνιο.
«Οι Αμερικανοί καθιστούν σαφές στους Ισραηλινούς ότι αυτοί κινούν τα νήματα του πολέμου», έγραψε τη Δευτέρα ο Ισραηλινός δημοσιογράφος και πολιτικός αναλυτής Αμίτ Σεγκάλ στην εφημερίδα Israel Hayom. «Είναι ολοφάνερο σε όλους ότι το Ισραήλ έχει μπει στο περιθώριο».
Στο στόχαστρο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης
Με τις εντάσεις ΗΠΑ-Ιράν να αναζωπυρώνονται τις τελευταίες εβδομάδες, ο Νετανιάχου σχεδιάζει να μοιραστεί με τον Τραμπ απόρρητες πληροφορίες των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει το περιεχόμενο της επίσκεψης.
Στην εκπομπή «Sunday Morning Futures» του Fox News, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι ελπίζει να καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τον Τραμπ «για να ακούσει τι έχει στο μυαλό του» για το Ιράν.
«Διότι θεωρώ ότι, από πολλές απόψεις, η απόφαση για το πώς θα προχωρήσουμε είναι δική του», ανέφερε ο Νετανιάχου. «Αν μπορεί να το πετύχει χωρίς να επιστρέψουμε σε σφοδρές πολεμικές συγκρούσεις, αυτό είναι θεμιτό. Γιατί όχι; Αλλά με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, πρέπει να βάλουν τέλος στο πυρηνικό τους πρόγραμμα». Παράλληλα, προειδοποίησε το Ιράν να μην επιτεθεί στη χώρα του, σημειώνοντας ότι η απάντηση του Ισραήλ θα είναι «σφοδρότατη».
Υποχωρήσεις σε Γάζα και Λίβανο
Ακόμη κι αν ο Νετανιάχου βλέπει μια ευκαιρία, οφείλει παράλληλα να πείσει τον Τραμπ ότι δεν θα τορπιλίσει τις αμερικανικές διπλωματικές προσπάθειες και τις πρωτοβουλίες ανασυγκρότησης σε Γάζα και Λίβανο, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ήδη εκφράσει παράπονα ότι «σκοτώνονται πάρα πολλοί άνθρωποι» από τα ισραηλινά πλήγματα.
Το Ισραήλ έχει προβεί πρόσφατα σε ορισμένες κινήσεις και στα δύο μέτωπα.
Στον Λίβανο: Όπου ο ισραηλινός στρατός κατέχει μεγάλο μέρος του νότου, το Ισραήλ συμφώνησε να επιτρέψει τη δημοσιοποίηση του λιβανέζικου στρατού σε ορισμένα χωριά, στο πλαίσιο ενός «πιλοτικού προγράμματος» για να δοκιμαστεί η ικανότητά τους να αστυνομεύουν περιοχές όπου δρούσε η Χεζμπολάχ. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε ότι ο επόμενος γύρος συνομιλιών θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη εβδομάδα στη Ρώμη.
Στη Γάζα: Το συμβούλιο ασφαλείας του Ισραήλ άναψε την Κυριακή το «πράσινο φως» σε μέτρο που, θεωρητικά, επιτρέπει την είσοδο στα πρώτα μέλη μιας διεθνούς σταθεροποιητικής δύναμης, η οποία είχε προβλεφθεί πέρυσι στη συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς.
Ωστόσο, ελάχιστες χώρες έχουν δεσμευτεί να στείλουν στρατεύματα, ενώ το Ισραήλ θα εγκρίνει την είσοδό τους κατά περίπτωση. Τα στρατεύματα αυτά -μεταξύ των οποίων από το Μαρόκο και την Ουγκάντα- θα επιτρέπεται να δραστηριοποιούνται μόνο σε μια μικρή, απομονωμένη περιοχή στη Ράφα, στο νότο. Την ίδια ώρα, ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει τα πλήγματα, υποστηρίζοντας ότι στοχεύει μαχητές, αν και από τις επιθέσεις χάνουν τη ζωή τους και άμαχοι.
Η διάβρωση της αμερικανικής υποστήριξης
Το Ισραήλ έχει χάσει σημαντικό μέρος της διακομματικής στήριξης που απολάμβανε στις ΗΠΑ, κυρίως λόγω των χειρισμών του στη Γάζα. Τον Ιούνιο, ο Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς προειδοποίησε Ισραηλινούς αξιωματούχους ότι ο Τραμπ ήταν ο μόνος φίλος που τους είχε απομείνει ανάμεσα στους παγκόσμιους ηγέτες.
Δημοσκόπηση των AP-NORC που δημοσιεύτηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα κατέγραψε θεαματική υποχώρηση της δημοτικότητας του Ισραήλ ανάμεσα στους Αμερικανούς πολίτες.
«Χάσαμε την Αμερική. Σε ευχαριστούμε, Μπίμπι», έγραψε χαρακτηριστικά ο Μπεν Κάσπιτ, πολιτικός αναλυτής της ισραηλινής εφημερίδας Maariv.
