Σε θέατρο σκληρού διπλωματικού και νομοθετικού παρασκηνίου μετατρέπονται Ουάσιγκτον και Άγκυρα, λίγες ώρες πριν από την έναρξη της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ. Με μία επιστολή-παρέμβαση, 18 Δημοκρατικοί, μέλη του Κογκρέσου, καλούν την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων να μπλοκάρει άμεσα οποιαδήποτε προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ για επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.
Το «μεγάλο δώρο» του Τραμπ και ο ρόλος του Τζέι Ντι Βανς
Η πρωτοβουλία, της οποίας ηγείται η Δημοκρατική βουλευτής Ντίνα Τάιτους, απευθύνεται στον επικεφαλής της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας Στιβ Σκαλίζ και τον επικεφαλής της δημοκρατικής μειοψηφίας Χακίμ Τζέφρις.
Οι νομοθέτες χτυπούν καμπανάκι κινδύνου, επικαλούμενοι πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί ενός «μεγάλου δώρου» που προτίθεται να κάνει στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Παράλληλα, αναφέρονται και στις παραδοχές του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη νομική αξιολόγηση, για το πώς θα μπορούσε να προχωρήσει μια τέτοια πώληση.
«Η ηγεσία της Βουλής πρέπει να είναι έτοιμη να ασκήσει τις εξουσίες που προβλέπει η νομοθεσία, εφόσον η κυβέρνηση επιχειρήσει να μεταβιβάσει τα αμερικανικά μαχητικά στην Άγκυρα», τονίζεται χαρακτηριστικά.
Το «αγκάθι» των S-400 και οι δεσμεύσεις Ρούμπιο
Η επιστολή υπενθυμίζει το ιστορικό του αποκλεισμού της Τουρκίας, το 2019, όταν η Άγκυρα αποφάσισε να αγοράσει το ρωσικό αντιεροπορικό σύστημα S-400. Η Ουάσιγκτον είχε κρίνει τότε ότι η συνύπαρξη των δύο συστημάτων θέτει σε άμεσο κίνδυνο ευαίσθητες πληροφορίες του αεροσκάφους.
Στο νομικό σκέλος, οι 18 βουλευτές ξεκαθαρίζουν ότι οι κυρώσεις, βάσει του νόμου CAATSA (που επιβλήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2020), παραμένουν σε πλήρη ισχύ:
- Κανένα στοιχείο: Δεν προκύπτει από πουθενά ότι η Τουρκία έχει απομακρύνει ή αποσύρει το ρωσικό σύστημα.
- Νομικό κώλυμα: Πιθανή επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα θα έφερνε την αμερικανική κυβέρνηση σε ευθεία σύγκρουση με τον νόμο.
Μάλιστα, οι υπογράφοντες επιστρατεύουν την πρόσφατη κατάθεση του υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο (3 Ιουνίου 2026), ο οποίος αναγνώρισε ενώπιον του Κογκρέσου ότι η κυβέρνηση δεσμεύεται νομικά να διατηρήσει τις κυρώσεις υπό τις παρούσες συνθήκες.
Το σήμα κινδύνου για Ελλάδα, Κύπρο και Ανατολική Μεσόγειο
Πέρα από τα νομικά στενά όρια, οι αμερικανοί νομοθέτες βάζουν στο τραπέζι τη γεωπολιτική διάσταση, υπογραμμίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα έστελνε ένα εντελώς λανθασμένο στρατηγικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στην επιστολή γίνεται ειδική αναφορά στην επιθετική στάση της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου, στην υποστήριξή της προς το Αζερμπαϊτζάν κατά της Αρμενίας, αλλά και στη στάση της απέναντι στο Ισραήλ. Η παραχώρηση των F-35, προειδοποιούν, θα μπορούσε να ενθαρρύνει την αποσταθεροποιητική συμπεριφορά της Άγκυρας και να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη των συμμάχων που τηρούν τους κανόνες.
«Η ακεραιότητα αυτού του πλαισίου, καθώς και το μήνυμα που στέλνει σε κάθε χώρα που σταθμίζει αν θα αγοράσει ρωσικά όπλα, εξαρτώνται από την προθυμία του Κογκρέσου να το εφαρμόσει», καταλήγουν.
Ποιοι υπογράφουν την επιστολή
Την επιστολή-μπλόκο υπογράφουν συνολικά 18 σημαίνοντες βουλευτές, μεταξύ των οποίων και κορυφαία μέλη της ελληνοαμερικανικής κοινότητας:
Ντίνα Τάιτους, Κρις Πάπας, Μάγκι Γκούντλαντερ, Γκρέις Μενγκ, Φρανκ Παλόουν Τζούνιορ, Μπραντ Σνάιντερ, Τζος Γκότχαϊμερ, Τζάρεντ Μόσκοβιτς, Τεντ Λιου, Μπραντ Σέρμαν, Μάικ Κουίγκλι, Νταν Γκόλντμαν, Τζέιμς ΜακΓκόβερν, Στίβεν Λιντς, Τζιμ Κόστα, Τζορτζ Λάτιμερ, Γκέιμπ Άμο και Ρόμπερτ Μενέντεζ.
