Από τον Καμύ στο σύμπαν του Τραμπ

O Ντόναλντ Τραμπ μάς έχει πλέον εξοικειώσει με το δικό του σύμπαν συναλλακτικής σκέψης, όπου ακόμη και μια αναμέτρηση μπορεί να μετατραπεί σε πεδίο προσωπικής κυριαρχίας και επιβολής, κηλιδώνοντας έτσι τους άγραφους νόμους της σέντρας

Από τον Καμύ στο σύμπαν του Τραμπ

«Όλα όσα γνωρίζω γύρω από την ηθική και την ευθύνη τα έχω μάθει από το ποδόσφαιρο», έγραφε ο Αλμπέρ Καμύ, σαν να αναζητούσε στο χορτάρι μια ακριβοδίκαιη μορφή δικαιοσύνης, εκείνη τη ρομαντική πεποίθηση πως μέσα στο γήπεδο δεν μετρά η καταγωγή, το χρήμα, η κοινωνική επιρροή ή η πολιτική ισχύς, παρά μόνο η υπαγωγή όλων σε ένα κοινό πλαίσιο κανόνων και η σχεδόν τελετουργική παραδοχή ότι απέναντι στο παιχνίδι όλοι καλούνται να αναμετρηθούν ως ίσοι.

Ωστόσο, οι υπαρξιακές αναζητήσεις του Γάλλου τερματοφύλακα ελάχιστα θα συγκινούσαν τον μετρ της ρεαλπολιτίκ, αν δεν του περνούσαν, στο πιθανότερο σενάριο, τελείως αδιάφορες. Άλλωστε, ο Ντόναλντ Τραμπ μάς έχει πλέον εξοικειώσει με το δικό του σύμπαν συναλλακτικής σκέψης, όπου ακόμη και μια αναμέτρηση που για ενενήντα λεπτά ακτινοβολεί ακριβώς επειδή όσοι συμμετέχουν σε αυτήν αγωνίζονται υπό συνθήκες ελευθερίας και ισότητας, μπορεί να μετατραπεί σε πεδίο προσωπικής κυριαρχίας και επιβολής, κηλιδώνοντας έτσι τους άγραφους νόμους της σέντρας.

Θα μπορούσε βέβαια κανείς, όχι αβάσιμα, να αντιτείνει ότι στην πυκνή και ήδη ταραχώδη διαδρομή της δεύτερης θητείας Τραμπ, οι προεδρικές επιταγές στο ποδόσφαιρο δεν είναι παρά ένα από τα λιγότερο ανησυχητικά επεισόδια. Παρ’ όλα αυτά, η ωμή παρέμβαση για την «ακύρωση» της ποινής του Μπάλογκαν αποκαλύπτει, ακόμη και στους ποδοσφαιρόφιλους που προτιμούν αυτές τις μέρες να παραδοθούν στη ραστώνη που προσφέρει το ίδιο το παιχνίδι, μια πολύ συγκεκριμένη νοοτροπία: τον τρόπο με τον οποίο η Ουάσιγκτον αντιλαμβάνεται τους κανόνες, όχι ως κοινό πλαίσιο δέσμευσης, αλλά ως εμπόδιο προς παράκαμψη, ως απλό ανάχωμα ανάμεσα στον Αμερικανό πρόεδρο και την εκάστοτε επιδίωξή του, ως μια σύμβαση που μπορεί να θρυμματιστεί χωρίς δισταγμό μόλις το επιτάξει το συμφέρον της στιγμής.

Αν όμως το ποδόσφαιρο αποτελεί την ανώδυνη εκδοχή αυτής της κυνικής, συναλλακτικής λογικής, στο πραγματικό τερέν της διεθνούς σκηνής, το δίκαιο του ισχυρού, ως ένα νέο υπόδειγμα που έχει πια εμπεδωθεί για τα καλά με τη σημερινή διοίκηση στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, με τους μεταπολεμικούς κανόνες της διεθνούς διπλωματίας και τα πάσης φύσεως πρωτόκολλα να παύουν να υφίστανται, αποδεικνύεται πολύ λιγότερο αθώο.

Φυσικά, η ευθύνη βαραίνει και την ίδια την ποδοσφαιρική αρχή, αφού οι κανόνες δεν αρκεί να υπάρχουν, χρειάζονται και φορείς πρόθυμους να τους υπερασπιστούν. Η FIFA, ως υπεύθυνη για τη διεξαγωγή μιας άρτιας διοργάνωσης και ως θεματοφύλακας της ακεραιότητας των αγώνων, επιλέγει την υποχώρηση και μετατρέπεται, τελικά, από εγγυητής της τάξης σε μέρος του προβλήματος.

Το στενάχωρο με τις δυσοίωνες πιθανολογήσεις είναι πως καμιά φορά επαληθεύονται. Εν προκειμένω, αν ο Καμύ έβλεπε το σημερινό ποδόσφαιρο, θα αποχαιρετούσε μάλλον την παλιά του πεποίθηση, καθώς το παιχνίδι που κάποτε μπορούσε να μοιάζει με καταφύγιο δικαιοσύνης καθρεφτίζει πλέον τις ασυμμετρίες του έξω κόσμου και τους κυνικούς συσχετισμούς ισχύος, σε τέτοιο βαθμό ώστε ακόμη και το γήπεδο, αυτός ο τόπος της κοινής υπαγωγής στους κανόνες, να παραδίδεται στους ισχυρούς.

Ακολούθησε το Βήμα στο Google news και μάθε όλες τις τελευταίες ειδήσεις.
Exit mobile version