Το πολιτικό μέλλον της Μαρίν Λεπέν κρέμεται από μια κλωστή, καθώς το Εφετείο του Παρισιού αναμένεται να αποφανθεί για την επικύρωση ή μη της πενταετούς στέρησης του δικαιώματος του εκλέγεσθαι που της έχει επιβληθεί.
Η ειρωνεία της τύχης είναι προφανής: η ηγέτιδα της γαλλικής ακροδεξιάς, η οποία έχτισε την καριέρα της πολεμώντας τις Βρυξέλλες, κινδυνεύει τώρα να δει το όνειρό της για την προεδρία της Γαλλίας το 2027 να γκρεμίζεται εξαιτίας μιας παλιάς υπόθεσης υπεξαίρεσης κονδυλίων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Αν και η ίδια εμφανίζεται πλέον συμβιβασμένη με την πιθανότητα του αποκλεισμού, ο Εθνικός Συναγερμός έχει ήδη έτοιμο στην κεντρική σκηνή τον δημοφιλή Ζορντάν Μπαρντελά, διατηρώντας ζωντανό τον εφιάλτη της ΕΕ για μια ακροδεξιά Γαλλία.
Την Τρίτη, στο Εφετείο του Παρισιού, η ηγέτιδα του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού θα μάθει αν το όνειρό της να είναι υποψήφια στις εκλογές του επόμενου έτους έχει τελειώσει οριστικά, τη στιγμή μάλιστα που οι δημοσκοπήσεις φέρνουν το κόμμα της ως το απόλυτο φαβορί για το Ελιζέ αναφέρει το POLITICO.
Οι κατηγορίες
Η Λεπέν και οι σύμμαχοί της δικάστηκαν αρχικά το 2024 με την κατηγορία ότι εξαπάτησαν τους Ευρωπαίους φορολογούμενους, αποσπώντας περίπου 4,5 εκατομμύρια ευρώ μεταξύ 2004 και 2016. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, προσλάμβαναν βοηθούς οι οποίοι αφιέρωναν τον περισσότερο χρόνο τους στην εσωτερική πολιτική δραστηριότητα του κόμματος στη Γαλλία, αντί για τα επίσημα καθήκοντά τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Αν και οι συγκατηγορούμενοι αρνήθηκαν κάθε αδίκημα και προσπάθησαν να παρουσιάσουν τη διαδικασία ως πολιτικό κυνήγι μαγισσών, το δικαστήριο δεν πείστηκε, δεδομένων των αδιάσειστων στοιχείων της εισαγγελίας.
Μεταξύ των αποδεικτικών στοιχείων ήταν ένα γραπτό μήνυμα από έναν κατηγορούμενο που ρωτούσε αν θα μπορούσε να γνωρίσει τον ευρωβουλευτή για τον οποίο υποτίθεται ότι εργαζόταν, αρκετούς μήνες μετά την έναρξη του συμβολαίου του. Παράλληλα, αποκαλύφθηκε ότι ένας άλλος βοηθός είχε ανταλλάξει μόλις ένα γραπτό μήνυμα με τον ευρωβουλευτή του κατά τη διάρκεια του οκτάμηνου συμβολαίου του.
Η 57χρονη πρώην ευρωβουλευτής κρίθηκε ένοχη και της επιβλήθηκε πενταετής αποκλεισμός από τη διεκδίκηση δημόσιων αξιωμάτων. Η ποινή αυτή την έθεσε ουσιαστικά εκτός της κούρσας του 2027 για τη διαδοχή του Εμανουέλ Μακρόν, στην οποία προηγούνταν βάσει των περισσότερων δημοσκοπήσεων.
Η έφεση
Η Λεπέν άσκησε αμέσως έφεση. Κατά τη διάρκεια των εξπρές δικαστικών διαδικασιών στις αρχές του τρέχοντος έτους, η ίδια παραδέχτηκε -μετά από μήνες διακηρύξεων περί αθωότητας- ότι μπορεί να παραβίασε τον νόμο άθελά της. Στη συνέχεια, η νομική της ομάδα προσέβαλε την αρχική ετυμηγορία για τεχνικούς νομικούς λόγους, υποστηρίζοντας ότι η ποινή του αποκλεισμού είναι δυσανάλογη.
Παρά την αλλαγή στρατηγικής, οι προοπτικές της Λεπέν για την Τρίτη παραμένουν δυσοίωνες. Η ίδια φάνηκε να χάνει μέρος του μαχητικού της πνεύματος κατά τις τελευταίες ημέρες της έφεσης, δηλώνοντας ότι δεν θα θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία εάν η ποινή αποκλεισμού διατηρηθεί ή εάν καταδικαστεί να φοράει ηλεκτρονικό βραχιολάκι.
«Δεν εξαρτάται πλέον από εμένα», δήλωσε η Λεπέν για τις προεδρικές της φιλοδοξίες σε συνέντευξή της στο τηλεοπτικό δίκτυο LCI την Τετάρτη. «Αλλά θα συνεχίσω να μάχομαι. Θα συνεχίσω να είμαι ακτιβίστρια. Κι αν είμαι απλώς μια ακτιβίστρια, θα είμαι απλώς μια ακτιβίστρια».
Ευτυχώς για τον Εθνικό Συναγερμό, ο δημοφιλής πρόεδρός του, Ζορντάν Μπαρντελά, περιμένει στο παρασκήνιο, σημειώνοντας μάλιστα ακόμη καλύτερες επιδόσεις στις δημοσκοπήσεις από ό,τι η Λεπέν. Αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με την πιθανότητα ο επόμενος πρόεδρος της Γαλλίας —της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του μπλοκ— να είναι ένας ακροδεξιός πολιτικός που επιδιώκει να αποδυναμώσει εκ βάθρων τις Βρυξέλλες.
Οι Βρυξέλλες αντεπιτίθενται
Ο γενικός διευθυντής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ντιντιέ Κλετί, ανέβηκε στο βήμα του μάρτυρα στις 15 Ιανουαρίου για να δώσει μια κατάθεση που ίσως σφράγισε τη μοίρα της Λεπέν.
Μέσα στις χρυσοποίκιλτες αίθουσες της κεντρικής αίθουσας του Δικαστικού Μεγάρου του Παρισιού -εκεί όπου πριν από 80 και πλέον χρόνια ο Φιλίπ Πετέν καταδικάστηκε για προδοσία λόγω της συνεργασίας του με τη ναζιστική Γερμανία- ο Κλετί κατηγόρησε τη Λεπέν και το κόμμα της ότι χρησιμοποιούσαν συστηματικά κονδύλια της ΕΕ για να πληρώνουν βοηθούς, των οποίων ο πραγματικός σκοπός ήταν να εξυπηρετούν τον κομματικό μηχανισμό στη Γαλλία.
«Σε καμία περίπτωση αυτά τα κονδύλια δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση ενός πολιτικού κόμματος», δήλωσε ο Κλετί στο δικαστήριο με μια ελαφριά βελγική προφορά που πρόδιδε αμέσως τη σχέση του με τις Βρυξέλλες. «Αυτό ήταν αυστηρά απαγορευμένο».
Στην έναρξη της δίκης του Εφετείου, η Λεπέν δήλωσε στο δικαστήριο ότι «αν είχε διαπραχθεί έγκλημα… ας είναι», αλλά επέμεινε ότι «ποτέ δεν ένιωσε ότι είχαμε διαπράξει έστω και το παραμικρό αδίκημα».
Η Λεπέν υποστήριξε ότι ήταν πάντα διαφανής με το Κοινοβούλιο, αλλά το ίδιο το Κοινοβούλιο απέτυχε να την προειδοποιήσει σωστά για τους περιορισμούς που ίσχυαν στην εργασία των βοηθών.
Αυτή ήταν μια σημαντική αλλαγή στάσης σε σχέση με την πρώτη δίκη, κατά τη διάρκεια της οποίας απέρριπτε κατηγορηματικά κάθε ενδεχόμενο να έχει διαπράξει αδίκημα και παρουσίαζε τη διαδικασία αποκλειστικά ως πολιτικό κυνήγι μαγισσών.
Η Λεπέν υποστήριξε επίσης ότι η εργασία των βοηθών για το κόμμα γινόταν επιπλέον —και όχι αντί— των κοινοβουλευτικών τους καθηκόντων, αναφέροντας ως παράδειγμα τον τότε διευθυντή του γραφείου της.
Ο Κλετί, ωστόσο, αντέτεινε ότι η μεταγενέστερη γραμμή άμυνας της Λεπέν αποδεικνύει ότι γνώριζε τους κανόνες εξ αρχής. «Οι κανόνες ήταν πασίγνωστοι, αφού η κυρία Λεπέν αρχικά απάντησε: “Προχωρήστε, δεν υπάρχει τίποτα να δείτε εδώ”», είπε ο Κλετί στο δικαστήριο. «Στη συνέχεια είπε ότι η εργασία αυτή γινόταν στον ελεύθερο χρόνο τους, κάτι που μας καθησύχασε και δείχνει ότι είχε πλήρη κατανόηση του θέματος».
Από το Frexit στον ρεαλισμό
Μέχρι το 2017, η Λεπέν υποστήριζε την έξοδο της Γαλλίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την κατάργηση του ευρώ υπέρ της επιστροφής στο φράγκο.
Έκτοτε απέσυρε αυτές τις προτάσεις για να μην αποξενώσει τους μεγαλύτερους σε ηλικία και τους πιο μετριοπαθείς ψηφοφόρους. Ωστόσο, η Λεπέν και το κόμμα της εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις Βρυξέλλες με εχθρότητα. Σε συνέντευξή του στο POLITICO τον περασμένο μήνα, ο Μπαρντελά χαρακτήρισε την ΕΕ «ξεπερασμένη».
«Παρά τις πρόσφατες ασάφειές της, η πλατφόρμα του Εθνικού Συναγερμού παραμένει βαθιά ριζωμένη στον ευρωσκεπτικισμό», δήλωσε ο Ζιλ Ιβαλντί, πολιτικός επιστήμονας στο Sciences Po που ειδικεύεται στη γαλλική ακροδεξιά. «Στον πυρήνα της, εξακολουθεί να βασίζεται στην παραδοσιακή αντίθεση μεταξύ “παγκοσμιοποιητών” και “πατριωτών”».
Η ήττα από αυτούς τους «παγκοσμιοποιητές» θα είναι ιδιαίτερα επώδυνη για τη Λεπέν, αλλά το κόμμα ίσως προετοιμάζεται ήδη για αυτό το ενδεχόμενο. Οι πρόσφατες δημόσιες εμφανίσεις του Μπαρντελά, συμπεριλαμβανομένης μιας επίσκεψης στην Πολωνία, είχαν έντονο άρωμα προεδρικής προεκλογικής εκστρατείας.
Και παρόλο που ο Μπαρντελά αντιμετωπίζει τώρα παρόμοια νομικά προβλήματα με αυτά που ταλαιπωρούν τη μέντορά του, η Λεπέν δήλωσε σε συνέντευξή της τον Ιούνιο ότι «είναι ανακούφιση για μένα το γεγονός ότι, αν εμποδιστώ να κατεβώ υποψήφια, θα μπορούσε να πάρει τη θέση μου».
Δύο από τους κατηγορουμένους, οι οποίοι μίλησαν στο POLITICO υπό τον όρο της ανωνυμίας για να μην επηρεάσουν τη δικαστική διαδικασία, εξέφρασαν την απαισιοδοξία τους για το αν το Εφετείο θα αποφανθεί υπέρ τους.
Ένας από αυτούς, εκλεγμένος αξιωματούχος στον οποίο θα απαγορευτεί να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα εάν επικυρωθεί η ποινή, σχολίασε χαρακτηριστικά: «Ίσως είναι καιρός να εξερευνήσω νέους επαγγελματικούς ορίζοντες».
