Σε μια περίοδο όπου η τεχνολογία, η ενέργεια και η τεχνητή νοημοσύνη επαναπροσδιορίζουν τις διεθνείς ισορροπίες, η Ελλάδα επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της στον παγκόσμιο χάρτη της καινοτομίας. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα της επιστημονικής ημερίδας «NextGen Technologies: From Climate Innovation to Smart Industry & Energy – Greece at the Crossroads of Global Innovation and Diaspora Engagement», που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 22 Μαΐου 2026 στην Αθήνα.
Η ημερίδα διοργανώθηκε από τη Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας, σε συνεργασία με το Georgia Institute of Technology. Στόχος της ήταν η ενίσχυση της διασύνδεσης της Ελλάδας και της ελληνικής διασποράς με τη διεθνή επιστημονική και τεχνολογική κοινότητα, αλλά και η ανάδειξη της χώρας ως σύγχρονου κόμβου γνώσης, καινοτομίας και διεθνούς συνεργασίας.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η «Διπλωματία επιστήμης, τεχνολογίας και καινοτομίας». Πρόκειται για ένα πεδίο που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι μεγάλες παγκόσμιες προκλήσεις, από την κλιματική κρίση και την ενεργειακή ασφάλεια έως την τεχνητή νοημοσύνη και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο. Απαιτούν διεθνή δίκτυα, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και συνεργασία μεταξύ κρατών, πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων, επιχειρήσεων και διασποράς.
Κατά την έναρξη της ημερίδας, ο Υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Λοβέρδος, μέσα από τον χαιρετισμό που απέστειλε, στάθηκε στη σημασία της γνώσης, της έρευνας και της τεχνολογίας ως γεφυρών συνεργασίας μεταξύ κρατών, δίνοντας έμφαση και στην πρακτική αξιοποίηση των τεχνολογιών αιχμής για τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών.
Από την πλευρά της, η Γενική Γραμματέας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας, Μάιρα Μυρογιάννη, υπογράμμισε ότι η ημερίδα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής δημόσιας διπλωματίας. Όπως ανέφερε, «η Ελλάδα έχει κάνει τη στρατηγική επιλογή να επενδύσει στη γνώση, την έρευνα και τις διεθνείς συνεργασίες ως μέσο για την αντιμετώπιση των πολύπλευρων προκλήσεων του σύγχρονου κόσμου. Δημιουργούμε ισχυρά δίκτυα και σταθερές βάσεις συνεργασίας με τη δυναμική μας διασπορά σε όλο τον κόσμο, φέρνοντας κοντά επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, χτίζοντας γέφυρες μεταξύ των λαών και δημιουργώντας ευκαιρίες για ανάπτυξη καινοτόμων ιδεών».
Αξιοσημείωτη δε είναι η παρουσία φοιτητών από το Georgia Institute of Technology. Στο περιθώριο της ημερίδας αναδείχθηκε μάλιστα η προοπτική βαθύτερης σύνδεσης με το Georgia Tech, ακόμη και μέσα από εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να φέρουν πιο κοντά την Αθήνα με το οικοσύστημα καινοτομίας των ΗΠΑ.
Οι συζητήσεις της ημερίδας
Η πρώτη θεματική ενότητα επικεντρώθηκε στις τεχνολογίες αιχμής για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Ο Μάνος Τέντζερης, καθηγητής στο Georgia Institute of Technology, αναφέρθηκε στη σύγκλιση νέων τεχνολογιών και στις δυνατότητες που ανοίγονται μέσα από χαμηλού κόστους αποδοτικές λύσεις. Από τους αισθητήρες έως τα συστήματα έγκαιρης ανίχνευσης πυρκαγιών και τη διαχείριση του νερού, η τεχνολογία παρουσιάστηκε ως εργαλείο που μπορεί να δημιουργήσει καλύτερη ποιότητα ζωής και πιο ανθεκτικές κοινωνίες.
Στην ίδια συζήτηση, ο Χαράλαμπος Πατρικάκης από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και ο Andrei Geica από το Sporos Platform ανέδειξαν την ανάγκη για άμεση δράση, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και πρακτικές λύσεις που μπορούν να μειώσουν την κατανάλωση ενέργειας και νερού χωρίς να υποβαθμίζουν τις υπηρεσίες προς τους πολίτες. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ότι η περιβαλλοντική εξοικονόμηση μπορεί να συμβαδίζει με την οικονομική εξοικονόμηση, ιδίως όταν η καινοτομία συνδέεται με επιχειρηματικά μοντέλα που μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη.
Η δεύτερη ενότητα, για τον βιομηχανικό ψηφιακό μετασχηματισμό και την έξυπνη μεταποίηση, ανέδειξε το πώς οι νέες τεχνολογίες μπορούν να εφαρμοστούν με ασφάλεια μέσα από τις τοποθετήσεις των ακαδημαϊκών Σάκη Μελιόπουλου, Βασίλη Ζήκα, Μυρσίνης Μαμόλη και Γρηγόρη Νικολάου. Η συζήτηση κινήθηκε γύρω από την ψηφιοποίηση των συστημάτων, την κυβερνοασφάλεια, και την ανάγκη προστασίας της ιδιωτικότητας. Όπως επισημάνθηκε, πολλοί πολίτες και οργανισμοί χρησιμοποιούν ήδη εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης χωρίς να έχουν πλήρη επίγνωση του ψηφιακού αποτυπώματος που αφήνουν.
Παράλληλα, αναδείχθηκε και το ζήτημα της ενεργειακής κατανάλωσης των υποδομών που στηρίζουν τη νέα ψηφιακή οικονομία. Ενώ πριν από δύο δεκαετίες ένα data center μπορούσε να έχει ισχύ της τάξης των 20 μεγαβάτ, σήμερα τα μεγάλα κέντρα δεδομένων μπορεί να φτάνουν σε πολλαπλάσια μεγέθη. Η συζήτηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς η ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης και cloud υπηρεσιών συνδέεται πλέον άμεσα με την ενέργεια, τις ανανεώσιμες πηγές και τη δυνατότητα της χώρας να φιλοξενήσει κρίσιμες τεχνολογικές υποδομές.
Στην ενότητα για τη νέα πυρηνική ενέργεια, η συζήτηση με τους Γιώργο Μπεχράκη, Στάθη Βλασσόπουλο, Σπύρο Ζολώτα και Κώστα Φετφατσίδη άνοιξε ένα πιο σύνθετο και ενδεχομένως ευαίσθητο πεδίο δημόσιας πολιτικής. Οι ομιλητές σημείωσαν ότι η Ελλάδα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο ως προς τη σχετική συζήτηση, καθώς δεν διαθέτει την ιστορική εμπειρία, το θεσμικό πλαίσιο και τη δημόσια εξοικείωση που έχουν άλλες χώρες. Ωστόσο, επισημάνθηκε ότι ακριβώς για αυτόν τον λόγο η συζήτηση πρέπει να ξεκινήσει εγκαίρως.
Η πυρηνική ενέργεια παρουσιάστηκε όχι ως εύκολη ή άμεση λύση, αλλά ως ένας «μαραθώνιος» που απαιτεί σοβαρό σχεδιασμό, δημόσια διαβούλευση, εκπαίδευση των πολιτών και ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού. Η πρόκληση, όπως αναδείχθηκε, είναι πώς μπορεί να επιτευχθεί η απανθρακοποίηση χωρίς να χαθεί η ανταγωνιστικότητα των μεταφορών και χωρίς να εκτοξευθεί το κόστος.
Η τελευταία ενότητα με τις τοποθετήσεις των Κωνσταντίνου Αναγνωστόπουλου, Γιάννη Σμαραγδάκη, Τηλέμαχο Μωραΐτη και Ντένια Κανελλοπούλου επικεντρώθηκε στην ανάπτυξη ενός εθνικού οικοσυστήματος τεχνητής νοημοσύνης. Ο καθηγητής Γιάννης Σμαραγδάκης στάθηκε στο ισχυρό ανθρώπινο δυναμικό της Ελλάδας, επισημαίνοντας ότι η χώρα διαθέτει σημαντική παραγωγή αποφοίτων από τμήματα πληροφορικής και τεχνολογίας. Η πρόκληση είναι πώς αυτό το ανθρώπινο κεφάλαιο μπορεί να μείνει, να επιστρέψει ή να συνδεθεί παραγωγικά με την Ελλάδα.
Η Ντένια Κανελλοπούλου από το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» ανέδειξε τη μετάβαση από μεμονωμένα έργα σε μια πιο στρατηγική προσέγγιση για την τεχνητή νοημοσύνη. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα δεδομένα, το ταλέντο, οι υποδομές και η υπεύθυνη χρήση της τεχνολογίας. Σε αυτό το πλαίσιο, το Pharos AI Factory, ως μέρος της ελληνικής στρατηγικής για την τεχνητή νοημοσύνη, συνδέεται με την προσπάθεια ανάπτυξης υποδομών, αξιοποίησης υπερυπολογιστικών πόρων και υποστήριξης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Από την πλευρά της Microsoft, ο Τηλέμαχος Μωραΐτης στάθηκε στην επιτάχυνση της υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης στην Ελλάδα, αλλά και στην ανάγκη για δεξιότητες, θεσμική ρύθμιση και πρακτικές εφαρμογές. Η συζήτηση ανέδειξε ότι η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οργανισμοί, επιχειρήσεις και δημόσια διοίκηση μπορούν να λειτουργήσουν.
Φαίνεται πως η καινοτομία δεν είναι πια ένα στενά τεχνολογικό ζήτημα. Είναι ζήτημα διπλωματίας, οικονομικής στρατηγικής, ενεργειακής πολιτικής, εκπαίδευσης και εθνικής εξωστρέφειας. Η Ελλάδα, αξιοποιώντας τη διασπορά της, τα πανεπιστήμιά της, τα ερευνητικά της κέντρα και τις διεθνείς συνεργασίες της, μπορεί να διεκδικήσει έναν πιο ενεργό ρόλο στο νέο παγκόσμιο οικοσύστημα γνώσης.
Η διπλωματία της επιστήμης, της τεχνολογίας και της καινοτομίας δεν αφορά μόνο το πώς μια χώρα προβάλλεται προς τα έξω. Αφορά κυρίως το πώς χτίζει τις συμμαχίες, τις δεξιότητες και τις υποδομές που θα της επιτρέψουν να σταθεί με αξιώσεις σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογική ισχύς μετατρέπεται σε οικονομική και γεωπολιτική επιρροή.
