Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκεται η παγκόσμια κοινότητα μετά τη ραγδαία έξαρση του ιού Έμπολα στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, με τον ΠΟΥ να κηρύσσει έκτακτη ανάγκη για τη δημόσια υγεία. Η εμφάνιση του σπάνιου και θανατηφόρου στελέχους Bundibugyo –για το οποίο δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο– έχει προκαλέσει ήδη 131 θανάτους, αναγκάζοντας τις ΗΠΑ να επιβάλουν ταξιδιωτικό μπλόκο και να εκκενώσουν εσπευσμένα πολίτες τους προς τη Γερμανία.
Μέσα σε μόλις ένα εικοσιτετράωρο καταγράφηκαν 26 επιπλέον θάνατοι, ανεβάζοντας τον συνολικό απολογισμό στους 131 νεκρούς. Τα ύποπτα κρούσματα ξεπερνούν τα 540, ενώ ο ιός πέρασε ήδη τα σύνορα, με δύο επιβεβαιωμένα περιστατικά στην Ουγκάντα.
Αυτό που ανησυχεί ιδιαίτερα τους επιστήμονες είναι ότι πρόκειται για το στέλεχος Bundibugyo, το οποίο έχει μέσο ποσοστό θνητότητας 50%. Η επιδημία εξαπλωνόταν επί εβδομάδες κάτω από το ραντάρ των αρχών, καθώς η πληγείσα περιοχή είναι πυκνοκατοικημένη και μαστίζεται από τη δράση ένοπλων οργανώσεων, καθιστώντας τον υγειονομικό έλεγχο εξαιρετικά δύσκολο. Επιπλέον, οι υποδομές είναι υποτυπώδεις, με τα τοπικά εργαστήρια να μπορούν να επεξεργαστούν μόλις έξι διαγνωστικά τεστ την ώρα.

Παρά τις εκκλήσεις του ΠΟΥ να παραμείνουν ανοιχτές οι συνοριακές διαβάσεις για να αποφευχθεί το ανεξέλεγκτο λαθρεμπόριο και οι παράνομες μετακινήσεις, οι γειτονικές χώρες θωρακίζονται.
Η Ουγκάντα ξεκίνησε ήδη να επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς στις μετακινήσεις στα σύνορα, ενώ η Ρουάντα, σύμφωνα με πληροφορίες, απαγορεύει την είσοδο σε πολίτες που προέρχονται από κομβικές πόλεις του Κονγκό (Γκόμα και Μπουκάβου).
Φόβοι για πάνω από 1.000 κρούσματα
Οι φόβοι των υγειονομικών αρχών εντείνονται, καθώς εκτιμάται ότι ο φονικός ιός εξαπλωνόταν ανεξέλεγκτα στην κοινότητα για αρκετές εβδομάδες προτού σημάνει ο πρώτος επίσημος συναγερμός στις 24 Απριλίου.
Την ίδια ώρα, εφιαλτικές είναι οι εκτιμήσεις των επιστημόνων για το πραγματικό μέγεθος της υγειονομικής κρίσης. Σύμφωνα με μαθηματικά μοντέλα του Κέντρου MRC στο Λονδίνο για την Ανάλυση Λοιμωδών Νοσημάτων, ο αριθμός των πραγματικών φορέων του ιού είναι κατά πολύ μεγαλύτερος από αυτόν που έχει καταγραφεί επίσημα.
Οι Βρετανοί ειδικοί κάνουν λόγο για «εκτεταμένη αποτυχία εντοπισμού» των ασθενών, τονίζοντας χαρακτηριστικά πως είναι ορατό το ενδεχόμενο τα κρούσματα στην περιοχή να έχουν ήδη ξεπεράσει τα 1.000. Όπως επισημαίνεται στη σχετική μελέτη, η επιδημία βρίσκεται εκτός ελέγχου και το πραγματικό της μέγεθος παραμένει προς το παρόν εντελώς αχαρτογράφητο.
Σε ετοιμότητα ο ΕΟΔΥ για την Ελλάδα
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, o ΕΟΔΥ αποφάσισε την πλήρη εναρμόνιση με τις οδηγίες του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων European (ECDC).Στο πλαίσιο αυτό, οι ειδικοί και στη χώρα μας υιοθετούν τη στάση των Ευρωπαίων συναδέλφων τους, οι οποίοι εκτιμούν ότι ο κίνδυνος παραμένει χαμηλός για τους Ευρωπαίους που ζουν στις πληγείσες περιοχές και ακόμη χαμηλότερος για όσους διαμένουν στη Γηραιά Ηπειρο.
Συνεπώς, προς το παρόν τουλάχιστον, ούτε η Ελλάδα ούτε οι αρμόδιοι ευρωπαϊκοί φορείς αναμένεται να προχωρήσουν στα αυστηρότερα μέτρα.
Σε δηλώσεις του ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, επισήμανε ότι, παρότι δεν υφίσταται επίσημη ταξιδιωτική απαγόρευση, η κοινή λογική υπαγορεύει την αποφυγή τουριστικών ταξιδιών προς τη συγκεκριμένη περιοχή, εκτός αν συντρέχει σοβαρός επαγγελματικός λόγος.
«Η παγκόσμια ιατρική κοινότητα το γνωρίζει το θέμα, δεν είναι κάποιος καινούργιος ιός, δεν μας προέκυψε κάτι που δεν το ξέρουμε. Ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε. Αν είναι κάποια ύποπτη επαφή, θα απομονωθεί. Θα μπει σε καραντίνα. Θα ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα. Δεν πρόκειται να επιτρέψουμε να ξεφύγει κάτι. Δεν νομίζω ότι συντρέχει λόγος σοβαρής ανησυχίας σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο», σημείωσε ο ίδιος.
Νέα ταξιδιωτική οδηγία από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξέδωσε νέες ταξιδιωτικές οδηγίες, προτρέποντας «σθεναρά» τους Αμερικανούς πολίτες να μην επισκέπτονται τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το Νότιο Σουδάν και την Ουγκάντα.
Η Ουάσινγκτον αυξάνει έτσι στη βαθμίδα 4, την υψηλότερη, την ταξιδιωτική οδηγία που αφορά αυτές τις χώρες. Παράλληλα, ζητά από τους Αμερικανούς να «επανεξετάσουν κάθε ταξίδι» (βαθμίδα 3) στη Ρουάντα.