Αποστολή στις Κάννες
Ανάμεσα στις ταινίες που επελέγησαν φέτος για να παρουσιαστούν στο τμήμα Cannes Classics του Φεστιβάλ των Καννών είναι η «Εύα» (1952) της Μαρίας Πλυτά που προβλήθηκε τη Δευτέρα το απόγευμα.
Εδώ και χρόνια, το τμήμα Cannes Classics φιλοξενεί εμβληματικές ταινίες του παγκόσμιου κινηματογράφου σε νέες, αποκατεστημένες κόπιες, ενώ το φετινό πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης τις ταινίες «Άνθρωπος από σίδερο» (1981) του πολωνού Αντρέι Βάιντα, «Η ατιμασμένη» (1960) του Βιτόριο Ντε Σίκα – για την οποία η Σοφία Λόρεν κέρδισε το Όσκαρ Α’ ρόλου, «Ο αθώος» (1976), κύκνειο άσμα του Λουκίνο Βισκόντι, το «Sanshiro Sugata» (1943) του Ακίρα Κουροσάβα, «Ο ξένος» (1945) του Όρσον Γουέλς. «Espoir» (1938) του Αντρέ Μαλρό και «Ο λαβύρινθος του Πάνα» (2006) του Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο.
Με πρωταγωνιστές τους Νίνα Σγουρίδου, Μάνο Κατράκη, Ντίνο Ηλιόπουλο και Αλέκο Αλεξανδράκη, η «Εύα» ακολουθεί την ιστορία μιας παντρεμένης γυναίκας, η οποία, στη διάρκεια των θερινών της διακοπών, γνωρίζει έναν νεαρό και ζει μαζί του μια εφήμερη ερωτική σχέση, προκαλώντας την οργή του συζύγου της και τα επικριτικά σχόλια της μικρής κοινωνίας του νησιού. Το σενάριο της «Εύας» γράφτηκε από τον Ανδρέα Λαμπρινό, τα σκηνικά είχε κάνει ο Γιάννης Τσαρούχης (που μάλιστα είχε ξανασυνεργαστεί με την Πλυτά) και τη μουσική συνέθεσε ο Μίκης Θεοδωράκης – σημειωτέον εδώ κάνει το ντεμπούτο του στη συνθετική δουλειά στον κινηματογράφο.
Η Νίνα Σγουρίδου στον ομότιτλο ρόλο της «Εύας» της Μαρίας Πλυτά
Στην προβολή της ταινίας της Πλυτά στην Κάννες, παρόντες ήταν ο υφυπουργός Πολιτισμού Ιάσων Φωτήλας, ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΚΚΟΜΕΔ κ. Λεωνίδας Χριστόπουλος, η κα Ηλιάνα Ζακοπούλου, Προϊσταμένη Προώθησης & Διεθνών Αγορών (Hellas Film) η κα Αθηνά Καρτάλου, γενική διευθύντρια στη γενική διεύθυνση στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου και από πλευράς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης οι κ.κ. Ελίζ Ζαλαντό και Ορέστης Ανδρεαδάκης.
Η προβολή μπορεί να θεωρηθεί ιστορικής σημασίας, καθότι πρόκειται για την πρώτη ελληνική ταινία που προβάλλεται αποκατεστημένη στην ιστορία του συγκεκριμένου τμήματος των Καννών. Η «Εύα» αποκαταστάθηκε από το World Cinema Project του The Film Foundation και την Cineteca di Bologna στο εργαστήριο L’Immagine Ritrovata.
Για την αποκατάστασή της, με τη συμβολή της Ταινιοθήκης της Ελλάδος, συνέβαλε η Alatas Films και η Καθηγήτρια του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, κυρία Μπέτυ-Δέσποινα Κακλαμανίδου, η οποία προλόγισε την ταινία στην προβολή της Δευτέρας. Θα πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι το έργο πραγματοποιήθηκε χάρη στην υποστήριξη του Hobson/ Lucas Family Foundation και ότι χάρη στην επιμονή της κυρίας Κακλαμανίδου που έχει μελετήσει ενδελεχώς το έργο της Μαρίας Πλυτά, η χθεσινή βραδιά στις Κάννες, έγινε πραγματικότητα.
Τον Νοέμβριο του 2022, πριν από την αποκατάστασή της, η «Εύα» είχε προβληθεί στο πλαίσιο ενός spotlight στο έργο της Μαρίας Πλυτά, στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ενώ το ερχόμενο φθινόπωρο η «Εύα» θα προβληθεί και στην Αθήνα.
Κινηματογραφική πρωτοπόρος
Η σκηνοθέτις Μαρία Πλυτά
Μια μεγάλη μορφή στην Ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, η Μαρία Πλυτά (1915 – 2006), θεωρείται η πρώτη ελληνίδα κινηματογραφική σκηνοθέτις. Γεννημένη στη Θεσσαλονίκη, η Πλυτά αρχικά αασχολήθηκε με τη λογοτεχνία, ενώ στο τέλος της δεκαετίας του 1940 έκανε τα πρώτα της βήματα στον κινηματογράφο.
Έχοντας δουλέψει σε ταινίες του Γιώργου Τζαβέλλα και του Αλέκου Σακελλάριου, έκανε ο σκηνοθετικό της ντεμπούτο με την ταινία «Τ’ αρραβωνιάσματα» (1950), μία από τις πιο αξιόλογες ελληνικές ηθογραφικές ταινίες της εποχής. Συνολικά, γύρισε 17 ταινίες και έχει αναγνωριστεί ως πρωτοπόρος σκηνοθέτης της ελληνικής κινηματογραφίας.
Ανάμεσά στους τίτλους των έργων της «Η λύκαινα» (1951), «Ο βαφτιστικός» (1952), «Το κορίτσι της γειτονιάς» (1954) και «Η Δούκισσα της Πλακεντίας» (1956). Το 1962, η Πλυτά γύρισε την πιο διάσημη ίσως ταινία της, τον «Λουστράκο», με πρωταγωνιστή το παιδί θαύμα της εποχής Βασίλη Καΐλα, με τον οποίο ξανασυνεργάσθηκε στον «Νικητή» (1965) και τον «Εμποράκο» (1967).
Τραγωδία στα γυρίσματα
Ανεξαρτήτως της ιστορικής σημασίας της ταινίας, η «Εύα» κρύβει πίσω της και μια τρομερή, ανθρώπινη τραγωδία. Αφορά τον παραγωγό της Δημήτρη Κομίνη, απόγονος του οποίου ήταν επίσης παρών στην προβολή της Δευτέρας. Ο Δημήτρης Κομίνης, αδελφός του δημοσιογράφου Λυκούργου Κομίνη, σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια δημιουργίας της «Εύας», πριν δηλαδή τα γυρίσματα ολοκληρωθούν.
Η τραγωδία συνέβη τις μεσημεριανές ώρες της 16ης Οκτωβρίου 1952 και οφείλεται σε δυστύχημα: ο Δ. Κομίνης, πήγε στην Αθήνα, για να φέρει την ηθοποιό Ανθή Μηλιάδου στη Λούτσα, μάλλον για να συμμετάσχει σε ένα συμπληρωματικό γύρισμα. Το αυτοκίνητο πάτησε σε νάρκη και τινάχθηκε στον αέρα, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν και οι τρεις που επέβαιναν, ο Κομίνης, η Μηλιάδου και ο σοφέρ τους.
