Η αφήγηση του Ουίλιαμ Γκόλντινγκ στο βιβλίο «Ο Άρχοντας των Μυγών» για τα αγόρια που ολισθαίνουν στον δρόμο της βίας αποτελεί ένα κλασικό έργο του 20ού αιώνα. Τώρα, ο Τζακ Θορν, σεναριογράφος της σειράς «Adolescence», βρίσκεται πίσω από μία νέα τηλεοπτική μεταφορά που απευθύνεται σε έναν κόσμο γεμάτο συγκρούσεις.
Το κλασικό μυθιστόρημα του Γκόλντινγκ, που αφηγείται την ιστορία αγοριών που μετατρέπονται πολύ γρήγορα σε ενήλικες μετά από ένα αεροπορικό δυστύχημα που τα αφήνει εγκλωβισμένα σε ένα έρημο νησί, έχει γνωρίσει μία αξιοσημείωτα μακρά και πολυποίκιλη διαδρομή. Έχει εμπνεύσει δύο ταινίες, μία χορογραφική παράσταση, μία παρωδία στους Simpsons και μία γυναικεία εκδοχή στην τηλεοπτική σειρά «Yellowjackets».
Ο Στίβεν Κινγκ το έχει αναφέρει ως την κύρια επιρροή σε ολόκληρη τη συγγραφική του πορεία. Γενιές μαθητών είτε το λάτρεψαν είτε δυσανασχέτησαν που τους επιβλήθηκε ως υποχρεωτικό ανάγνωσμα στο εξωτερικό.
Και, παραδόξως, αυτό το μυθιστόρημα του 1954, βαθιά ριζωμένο στη δική του εποχή, μοιάζει εξαιρετικά επίκαιρο σήμερα. Μεταφέρθηκε, λοιπόν, σε μία νέα σειρά που μόλις κυκλοφόρησε στο Netflix στις 4 Μαΐου – όχι ακόμα στο ελληνικό.
Στον πυρήνα του, το βιβλίο εξερευνά τη φύση του κακού, αλλά ενώ το βασικό του μήνυμα παραμένει αναλλοίωτο, όπως επισημαίνει ο Τιμ Κένταλ, καθηγητής Αγγλικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο του Έξετερ και κορυφαίος ειδικός στο έργο του Γκόλντινγκ, «αυτό που αλλάζει είναι η επείγουσα σημασία αυτού του ερωτήματος, ανάλογα με την κυβέρνηση ή την παγκόσμια συγκυρία κάθε εποχής».
Η Τζούντι Κάρβερ, κόρη του Γκόλντινγκ και διευθύντρια του ιδρύματος που διαχειρίζεται το έργο του, δήλωσε στο BBC: «Πιστεύω ότι ένα καλό βιβλίο ανήκει σε κάθε γενιά διαδοχικά. Μάλιστα, ο πατέρας μου είχε πει σε ένα δοκίμιο ότι δεν πίστευε πλέον πως ο συγγραφέας έχει κάποιου είδους πατρικό δικαίωμα πάνω στο μυθιστόρημα. Πίστευε ότι ανήκει στους αναγνώστες και η δική τους ερμηνεία είναι έγκυρη».
Γιατί είναι μία ιστορία για το σήμερα
«Θεωρώ ότι υπάρχει μία απήχηση σε αυτά που έγραψε ο Γκόλντινγκ και ταιριάζει με το πού βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή» δήλωσε ο δημιουργός της σειράς, Τζακ Θορν. «Ο κόσμος που φαίνεται να υπάρχει εκεί έξω για τον γιο μου αυτή τη στιγμή είναι ένας κόσμος όπου είναι πιο εύκολο να μισείς παρά να αγαπάς, όπου είναι πιο εύκολο να υποτιμάς κάποιον άλλο παρά να τον βοηθάς».
Η τηλεόραση αναδείχθηκε στο τέλειο μέσο για να μεταφέρει το βιβλίο σε ένα νέο κοινό. «Τα τηλεοπτικά κεφάλαια, τα επεισόδια, μπορούν να “συνομιλήσουν” με ένα βιβλίο», λέει ο Θορν. Σε αντίθεση με το μυθιστόρημα, η σειρά είναι δομημένη έτσι ώστε καθένα από τα τέσσερα επεισόδια να εστιάζει στην οπτική γωνία ενός διαφορετικού χαρακτήρα – μία στρατηγική που ο Θορν είδε ως έναν νέο τρόπο να φωτίσει το έργο του Γκόλντινγκ.
Ο «Piggy» είναι το θύμα εκφοβισμού, το αγόρι με τα γυαλιά που ξεχωρίζει για τη διάνοιά του, και ο Ραλφ είναι ο φυσικός ηγέτης, που επιμένει ότι οι κανόνες και η τάξη θα κρατήσουν το νησί πολιτισμένο. Ο αντίπαλος του Ραλφ, ο διψασμένος για εξουσία Τζακ, οδηγεί τα υπόλοιπα αγόρια στην αναρχία και την αλληλοκαταστροφική βία. Ο Σάιμον, από την άλλη, αντιλαμβάνεται ότι το κακό στο νησί πηγάζει μέσα από τα ίδια τα αγόρια. Ο Γκόλντινγκ ενορχήστρωσε τους χαρακτήρες με τέτοια ισορροπία που το βιβλίο θεωρείται ως ένας μικρόκοσμος της κοινωνίας.
Ο Ψυχρός Πόλεμος
Παρά την οικουμενικότητά του, το μυθιστόρημα ήταν προϊόν της εποχής του. Ο Κένταλ, ο οποίος είναι επιμελητής της συλλογής αλληλογραφίας του συγγραφέα, λέει: «Μπορείτε να δείτε στη μορφή του χειρογράφου, στην αρχική του σύλληψη, ότι πρόκειται στην πραγματικότητα για ένα μυθιστόρημα για τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Είναι ένας πυρηνικός πόλεμος αυτός που περιγράφεται και από τον οποίο απομακρύνονται τα αγόρια».
Στις πρώτες σελίδες του χειρογράφου, που αφαιρέθηκαν από το βιβλίο, «αναφέρεται ότι αν ήταν αρκετά μεγάλα ώστε να μπορούσαν να δουν από τα παράθυρα του αεροπλάνου, θα έβλεπαν το μεγάλο πυρηνικό μανιτάρι πίσω τους. Αυτό πραγματικά τονίζει τι συμβαίνει: τα αγόρια καταλήγουν να κάνουν στο νησί αυτό που κάνουν οι ενήλικες σε παγκόσμια κλίμακα». Η αρχική εκδοχή, λέει ο Κένταλ, «έχει πλήρη επίγνωση της πυρηνικής εποχής και των κινδύνων που αυτή φέρνει».
Αλλά το βιβλίο έχει μόνο μία συγκεκριμένη αναφορά στους «Κόκκινους», υπονοώντας τον Ψυχρό Πόλεμο, και αυτή η ασάφεια το έχει κάνει πολύ πιο ανοιχτό σε διάφορες ερμηνείες ανά τις δεκαετίες. Η Κάρβερ λέει: «Αρχικά, ο κόσμος το έβλεπε με καθαρά θρησκευτικούς όρους και μετέτρεψε τον Σάιμον, όπως νομίζω ότι προοριζόταν να είναι, σε μία μορφή Χριστού».
Πιο πρόσφατα, σημειώνει, «η περιβαλλοντική σκοπιά έχει έρθει στο προσκήνιο» – με αναφορές, για παράδειγμα, στον τρόπο που τα αγόρια βάζουν φωτιά στο νησί – ενώ πιστεύει επίσης ότι σήμερα «είναι δύσκολο να αγνοήσουμε την άνοδο αυταρχικών ηγετών σε όλο τον κόσμο και να μην το δούμε αυτό στο βιβλίο».
