Παρά τις αντικρουόμενες δηλώσεις τόσο από πλευράς Ιράν, όσο και από πλευράς των ΗΠΑ σχετικά με την ύπαρξη ή όχι των συνομιλιών, αλλά και το τι περιλαμβάνουν αυτές να συνεχίζονται εν μέσω απειλών και ανταλλαγής εκκλήσεων «αναγνώρισης της ήττας» από την μια και την άλλη πλευρά, τόσο η πακιστανική πλευρά που έχει αναλάβει την μεσολάβηση, όσο και αναλυτές, εκφράζουν ξεκάθαρη αισιοδοξία σχετικά με το ενδεχόμενο επίτευξης μιας συμφωνίας.
Ανοιχτός δίαυλος για την πρόταση των 14 σημείων και νέα διορία
Οι τελευταίες εξελίξεις, παρά την οξύτητα της ρητορικής, επιβεβαιώνουν ότι υπάρχει ανοιχτός δίαυλος επικοινωνίας, αλλά και ότι τα περιθώρια στενεύουν. Πιο συγκεκριμένα λίγο πριν ο Ντόναλντ Τραμπ δώσει νέα διορία στο Ιράν μιας εβδομάδας για να απαντήσει, η Τεχεράνη από δια στόματος του εκπροσώπου του ΥΠΕΞ Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ ξεκαθάρισε ότι ότι το σχέδιο και η πρόταση που έχουν καταθέσει οι ΗΠΑ εξακολουθούν να εξετάζονται από το Ιράν και όταν αυτή η διαδικασία ολοκληρωθεί η απάντηση θα διαβιβαστεί στην πακιστανική πλευρά.
Όπως ανέφερε ο Μπαγκαεΐ στις σχετικές του δηλώσεις: «Η ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω του Πακιστάν συνεχίζεται και εξέταση των ανταλλασσόμενων κειμένων βρίσκεται σε εξέλιξη. Η απάντηση για την πρόταση των 14 σημείων θα διαβιβαστεί όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία».
Τι σηματοδοτεί το άδοξο τέλος της Επιχείρησης Ελευθερίας
Τα παραπάνω έρχονται την ώρα που οι ΗΠΑ ουσιαστικά πάγωσαν την έναρξη της νέας επιχείρησης τους στην περιοχή που είχαν ονομάσει «Επιχείρηση Ελευθερία» και η οποία αφορούσε τα Στενά του Ορμούζ και την ναυσιπλοΐα. Η επιχείρηση διήρκησε ουσιαστικά μερικές ώρες μόνο, παρά το γεγονός ότι παρουσιάστηκε με τυμπανοκρουσίες και ρητορικές κορώνες.
Οι κινήσεις αυτές από την πλευρά των ΗΠΑ, αλλά και οι δηλώσεις του Τραμπ καταδεικνύουν ότι μπορεί η αμερικανική κυβέρνηση να ξεκαθαρίζει μέσω ανακοινώσεων προ ολίγου του Στέιτ Ντιπαρτμεντ ότι δεν θέλει μια βιαστική κακή συμφωνία, όμως μάλλον εν τέλει έχει δεχθεί την θέση του Ιράν ότι δεν μπορεί να υπάρξει σύντομα μια πλήρης συμφωνία για την επίλυση του ζητήματος, αλλά μόνο μια προκαταρκτική συμφωνία που θα αφορά στον τερματισμό του πολέμου.
Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι τα ζητήματα αγκάθια όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, πιθανότατα δεν θα επιλυθούν τώρα, αλλά σε μεταγενέστερο στάδιο, όσο κι αν ο Τραμπ επιμένει (και στις δηλώσεις του νωρίτερα σήμερα) ότι η ιρανική πλευρά έχει συμφωνήσει να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο της.
Σε αυτό το πλαίσιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει πως το απόγευμα ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ απάντησε στην ανακοίνωση Τραμπ για την παύση της επιχείρησης στα Στενά του Ορμούζ, κατονομάζοντας τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν ως εταίρο που πίεσε τον Αμερικανό πρόεδρο να αναστείλει τη στρατιωτική αποστολή.
Το Πακιστάν, έγραψε ο Σαρίφ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είναι «πολύ αισιόδοξο ότι η τρέχουσα δυναμική θα οδηγήσει σε μια διαρκή συμφωνία που θα εξασφαλίσει μόνιμη ειρήνη και σταθερότητα για την περιοχή και πέραν αυτής».
Από τα 15 στα 14 σημεία, είναι το πυρηνικό πρόγραμμα στο τραπέζι;
Τα σημεία που περιλαμβάνονται στις διαπραγματεύσεις ήδη έχουν μειωθεί από 15 σε 14, όμως δεν είναι ξεκάθαρο όμως ποιο είναι αυτό που λείπει από την λίστα.
Στην αρχή του πολέμου, οι ΗΠΑ είχαν θέσει τέσσερις στόχους: την καταστροφή των βαλλιστικών δυνατοτήτων του Ιράν, τη διάλυση του ναυτικού του, τη διακοπή της στήριξης σε ένοπλες ομάδες-συμμάχους και τη διασφάλιση ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα.
Μετά στα τέλη Μαρτίου η διαπραγμάτευση γινόταν για μια πρόταση 15 σημείων που διαβιβάστηκε στην Τεχεράνη μέσω Πακιστάν και σε αυτήν οι ΗΠΑ ζητούσαν την αποσυναρμολόγηση των πυρηνικών εγκαταστάσεων στη Νατάνζ, του Ισφαχάν και του Φορντόου, την παράδοση εμπλουτισμένου ουρανίου στη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας και την οριστική απαγόρευση ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.
Πλέον το σχέδιο των 14 σημείων που συζητείται διαμορφώθηκε αρχικά από ιρανική πρόταση στην οποία υπήρξε αμερικανική αντιπρόταση, για την οποία όμως καμία πλευρά δεν έχει διαρρεύσει τι προβλέπει.
Η αρχική… νέα ιρανική πρόταση που είχε χαρακτηριστεί από τον Τραμπ καλύτερη από το αναμενόμενο, περιλάμβανε τερματισμό του πολέμου εντός 30 ημερών, άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, καταβολή αποζημιώσεων, άρση κυρώσεων και δημιουργία νέου μηχανισμού διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ. Τέλος ξεκαθάριζε ότι οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα μετατίθενται για αργότερα.
Σε κάθε περίπτωση η αμερικανική πλευρά δημόσια συνεχίζει να υποστηρίζει ότι η συμφωνία πρέπει να περιλαμβάνει το πυρηνικό πρόγραμμα, και μάλιστα ο Τραμπ σήμερα υποστήριξε πάλι ότι το Ιράν συμφώνησε να δώσει τα πυρηνικά του. Μένει να φανεί ποιο σημείο αφαιρέθηκε από την λίστα.
