Δραματικές ήταν οι εξελίξεις λίγο πριν την ολοκλήρωση της εκεχειρίας Ο Ντόναλντ Τραμπ με ανάρτησή του ανακοίνωσε την παράτασή της επικαλούμενος την «σοβαρά διχασμένη» ιρανική κυβέρνηση.
Στη δήλωσή του ο αμερικανός πρόεδρος επισημαίνει ότι καθοριστικό ρόλο στην απόφασή του έπαιξε η παρέμβαση του Πακιστάν. Ωστόσο επισημαίνει ότι ο αποκλεισμός των λιμανιών του Ιράν θα συνεχιστεί κάτι που αποτελεί το μεγαλύτερο αγκάθι ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Στην ανάρτησή του ο Τραμπ αναφέρει: «Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η κυβέρνηση του Ιράν είναι σοβαρά διχασμένη – κάτι που δεν αποτελεί έκπληξη – και κατόπιν αιτήματος του Στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ και του Πρωθυπουργού Σεμπάζ Σαρίφ του Πακιστάν, μας ζητήθηκε να αναστείλουμε την επίθεσή μας κατά του Ιράν έως ότου οι ηγέτες και οι εκπρόσωποί τους καταλήξουν σε μια ενιαία πρόταση. Ως εκ τούτου, έδωσα εντολή στο στρατό μας να συνεχίσει τον αποκλεισμό και, από κάθε άλλη άποψη, να παραμείνει έτοιμος και σε ετοιμότητα, και θα παρατείνω την κατάπαυση του πυρός έως ότου υποβληθεί η πρότασή τους και ολοκληρωθούν οι συζητήσεις, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο».
Η άρνηση της Τεχεράνης
Λίγο νωρίτερα η Τεχεράνη είχε ανακοινώσει την απόφασή της να απέχει από τον δεύτερο γύρο διαπραγματεύσεων με την αμερικανική πλευρά στο Πακιστάν, αν δεν γίνουν δεκτοί οι όροι της.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, η ιρανική πλευρά διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχει σε συνομιλίες υπό καθεστώς πίεσης. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ κατηγόρησε τις ΗΠΑ για «πειρατεία στη θάλασσα» και «κρατική τρομοκρατία», αναφερόμενος στην κατάσχεση ιρανικών πλοίων.
Σύμφωνα με πληροφορίες που διακινούνται μέσω διπλωματικών καναλιών, η Τεχεράνη είχε αρχικά αφήσει να εννοηθεί ότι θα αποστείλει αντιπροσωπεία στο Πακιστάν. Στη συνέχεια, όμως, άλλαξε στάση, θέτοντας ως προϋπόθεση την άρση του ναυτικού αποκλεισμού.
Η στάση αυτή αποκαλύπτει μια στρατηγική επιλογή: το Ιράν επιχειρεί να μεταφέρει το κέντρο βάρους των διαπραγματεύσεων από το τραπέζι των συνομιλιών στο πεδίο της πίεσης, ζητώντας απτές κινήσεις αποκλιμάκωσης πριν από οποιαδήποτε δέσμευση.
Η στρατηγική της Τεχεράνης: «Δεν διαπραγματευόμαστε υπό απειλές»
Η ιρανική ηγεσία εμφανίζεται ενιαία ως προς ένα βασικό μήνυμα: δεν αποδέχεται διαπραγματεύσεις υπό πίεση. Ο πρόεδρος της Βουλής Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ ξεκαθάρισε ότι η χώρα διαθέτει «νέα χαρτιά» σε περίπτωση επανέναρξης των εχθροπραξιών.
Η τοποθέτηση αυτή υποδηλώνει ότι το Ιράν δεν αντιμετωπίζει τις συνομιλίες ως μονόδρομο, αλλά ως μία από τις διαθέσιμες επιλογές. Η στρατηγική του βασίζεται στην αντοχή και στη δυνατότητα κλιμάκωσης, εφόσον κριθεί απαραίτητο.
Παράλληλα, η Τεχεράνη επιδιώκει να αποτρέψει την αίσθηση ότι σύρεται σε διαπραγματεύσεις υπό πίεση, κάτι που θα είχε σημαντικό πολιτικό κόστος στο εσωτερικό.
Ένα εύθραυστο γεωπολιτικό παζλ
Η κρίση ΗΠΑ–Ιράν εξελίσσεται σε ένα πολυεπίπεδο γεωπολιτικό παζλ, όπου εμπλέκονται περιφερειακές συγκρούσεις, ενεργειακές διαδρομές και διεθνείς ισορροπίες ισχύος.
Ο ρόλος του Πακιστάν ως μεσολαβητή αναδεικνύει την ανάγκη για τρίτους δρώντες που μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρα. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα αυτής της διαμεσολάβησης εξαρτάται από τη βούληση των βασικών πρωταγωνιστών.
Η εμπλοκή της Κίνας, έστω και σε επίπεδο υποψιών από πλευράς Ουάσινγκτον, προσθέτει μια ακόμη διάσταση, μετατρέποντας τη σύγκρουση σε μέρος μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης μεγάλων δυνάμεων
