Με τις συνομιλίες και τις διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ για μια συμφωνία που θα βάλει ένα τέλος στον πόλεμο στην Μέση Ανατολή να συνεχίζονται καμία από τις δύο πλευρές δεν θέλει να αποδυναμώσει την διαπραγματευτική της θέση, όπως τουλάχιστον καταδεικνύουν και οι εξελίξεις και οι δηλώσεις για τα Στενά του Ορμούζ εκατέρωθεν.
Οι νέες απειλές του Ιράν
Λίγο μετά τις πανηγυρικές εξαγγελίες περί πλήρους ανοίγματος των Στενών, τόσο από τον ιρανό ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί, όσο και από τον ίδιο τον πρόεδρο των ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ σε μια εκ των αναρτήσεων του, υποστήριξε ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από την πλευρά των ΗΠΑ θα συνεχιστεί μέχρι την επίτευξη συμφωνίας. Η αναφορά αυτή, εκ των πραγμάτων προκάλεσε την αντίδραση από την πλευρά του Ιράν, με τα ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων να μεταδίδουν δηλώσεις αξιωματούχων σύμφωνα με τις οποίες σε περίπτωση που δεν αρθεί άμεσα ο αμερικανικός αποκλεισμός, τότε αυτό θα θεωρηθεί παραβίαση της εκεχειρίας και η Τεχεράνη θα ξανακλείσει άμεσα τα Στενά του Ορμούζ.
Ταυτόχρονα με τα παραπάνω τα ιρανικά μέσα μεταδίδουν επίσης ότι ναι μεν τα Στενά άνοιξαν, αλλά η διέλευση από αυτά γίνεται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, οι οποίες είναι, ότι από το πέρασμα διέρχονται μόνο τα μη στρατιωτικά πλοία, τα οποία πρέπει συντονίζονται με τις αρμόδιες ιρανικές δυνάμεις και να ακολουθούν μια συγκεκριμένη διαδρομή την οποία καθορίζουν οι ιρανικές Αρχές.
Οι αβεβαιότητες παραμένουν, τα «ψιλά γράμματα» των Ιρανών
Σε αυτό το πλαίσιο και παρά την γενική ευφορία που έφερε και την ραγδαία πτώση των τιμών του πετρελαίου, γίνεται ολοένα και πιο ξεκάθαρο ότι η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ δεν μπορεί ακόμα να θεωρηθεί ομαλή και ασφαλής.
Αυτό εξάλλου τονίζουν και πολλοί παράγοντες της ναυτιλίας, αλλά και αναδεικνύουν πολλά ρεπορτάζ ξένων μέσων ενημέρωσης. Επί παραδείγματι, ο γενικός γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού οργανισμού (IMO) του ΟΗΕ, Αρσένιο Ντομίνγκεζ, υποστήριξε σε δηλώσεις του ότι «Επί του παρόντος επαληθεύουμε την πρόσφατη ανακοίνωση για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, όσον αφορά στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας για όλα τα εμπορικά πλοία και την ασφαλή διέλευση με την χρήση του καθορισμένου σχεδιασμού για τον διαχωρισμό της κίνησης του IMO».
Όπως τονίζουν ειδικοί, η ανακοίνωση του Αραγτσί συνοδευόταν από την επιφύλαξη ότι τα πλοία θα πρέπει να ακολουθούν μια συγκεκριμένη διαδρομή, την οποία ναυτιλιακοί αναλυτές περιγράφουν ως ρηχή ζώνη κοντά στο νησί Λαράκ και τις ιρανικές ακτές.
Αξιοποιώντας στο έπακρο την εμπειρία που απέκτησε από τους λεγόμενους «πολέμους των τάνκερ» κατά τον οκταετή πόλεμο Ιράν–Ιράκ τη δεκαετία του 1980, οι ιρανικές Αρχές «έδωσαν» στην διαπραγμάτευση μια εκδοχή της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας που είναι αρκετά διαφορετική από αυτήν που υπήρχε πριν από τον πόλεμο.
Στο ίδιο πλαίσιο, ανησυχία και αβεβαιότητα ως προς το κατά πόσο το «άνοιγμα» των Στενών είναι όντως κάτι που θα πρέπει να θεωρείται τετελεσμένο, προκαλεί και η προειδοποίηση του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ σχετικά με τον κίνδυνο ιρανικών ναρκών.
Τι λένε παράγοντες της ναυτιλίας
Ενδεικτικές της γενικής καχυποψίας, αλλά και των επιφυλάξεων που εκφράζονται σχετικά με την πραγματική κατάσταση είναι οι αντιδράσεις παραγόντων της ναυτιλίας που μεταδίδει το Reuters. Σύμφωνα με το πρακτορείο εκπρόσωπος της Hapag- Lloyd, σχολίασε πως: «Εάν όλα τα εκκρεμή ζητήματα επιλυθούν (δηλαδή η ασφαλιστική κάλυψη, σαφείς εντολές από την ιρανική κυβέρνηση ή τον στρατό σχετικά με τον ακριβή θαλάσσιο διάδρομο που πρέπει να χρησιμοποιηθεί και η σειρά με την οποία θα αποπλέουν τα πλοία), θα προτιμούσαμε να περάσουμε τα Στενά το συντομότερο δυνατό. Για την κατάσταση, η επιτροπή κρίσεων μας βρίσκεται σε συνεδρίαση και θα προσπαθήσει να επιλύσει όλα τα εκκρεμή ζητήματα με τις αρμόδιες πλευρές μέσα στις επόμενες 24–36 ώρες».
Αντίστοιχα η Maersk σχολίασε πως: «Λάβαμε υπόψη την ανακοίνωση. Η ασφάλεια του πληρώματός μας, των πλοίων και του φορτίου των πελατών μας παραμένει η πρώτη μας προτεραιότητα. Από την έναρξη της σύγκρουσης, ακολουθούμε τις οδηγίες των συνεργατών μας σε θέματα ασφάλειας στην περιοχή, και μέχρι στιγμής η σύσταση ήταν να αποφεύγεται η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ. Οποιαδήποτε απόφαση για διέλευση θα βασιστεί σε εκτιμήσεις κινδύνου και σε στενή παρακολούθηση της κατάστασης ασφαλείας, λαμβάνοντας υπόψη και τις πιο πρόσφατες εξελίξεις στις συνεχιζόμενες αξιολογήσεις.»
Όπως σημείωσε από την πλευρά του ο CEO της Νορβηγικής Ένωσης Εφοπλιστών Κνουτ Άριλντ Χάρεϊντε: «Εάν αυτό αποτελεί ένα βήμα προς το άνοιγμα, είναι μια θετική εξέλιξη. Ωστόσο, το θέμα παραμένει ανοιχτό, με μια σειρά από εκκρεμότητες και αβεβαιότητες, συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων που σχετίζονται με την παρουσία θαλάσσιων ναρκών, τους ιρανικούς όρους που εφαρμόζονται και την πρακτική υλοποίηση. Αυτά τα στοιχεία θα πρέπει να αποσαφηνιστούν πριν μπορεί να αξιολογηθεί οποιαδήποτε διέλευση».
