Με ιδιαίτερα χαμηλές προσδοκίες αλλά έντονο διεθνές ενδιαφέρον ξεκίνησαν στην Ουάσιγκτον οι απευθείας συνομιλίες μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ, που πραγματοποιούνται εν μέσω της αναζωπύρωσης των συγκρούσεων εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν και θεωρούνται ιστορικές δεδομένου του γεγονότος ότι ο Λίβανος δεν αναγνωρίζει το κράτος του Ισραήλ επίσημα.
Παρουσία Ρούμπιο η συνάντηση
Η συνάντηση πραγματοποιείται στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ με την μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών και τη συμμετοχή του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Στις συνομιλίες συμμετέχουν επίσης οι πρέσβεις των δύο χωρών στην Ουάσιγκτον, Γεχιέλ Λάιτερ και Νάντα Χαμαντέχ, σε μια επαφή που θεωρείται η υψηλότερου επιπέδου δια ζώσης συνάντηση μεταξύ των δύο πλευρών.
Παρά το γεγονός ότι Αμερικανός αξιωματούχος είχε προαναγγείλει ότι οι δύο διπλωμάτες θα αντάλλασσαν χειραψία, κάτι τέτοιο τελικά δεν συνέβη. Οι δύο πρέσβεις φωτογραφήθηκαν πριν από τη συνάντηση, ωστόσο κατευθύνθηκαν απευθείας στην αίθουσα των συνομιλιών χωρίς να απαντήσουν σε ερωτήσεις δημοσιογράφων.
Στη συνάντηση συμμετείχαν ακόμη ο σύμβουλος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Μάικ Νίνταμ, ο πρέσβης των ΗΠΑ στον Λίβανο Μισέλ Ίσα και ο πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ Μάικ Γουόλτς, με την αμερικανική διπλωματία να επιδιώκει να ανοίξει έναν δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών.
Ο πρόεδρος του Λιβάνου ελπίζει σε αποτελέσματα
Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν εξέφρασε την ελπίδα ότι οι συνομιλίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημείο καμπής για τη χώρα του. Σε δήλωσή του ανέφερε ότι ελπίζει η συνάντηση στην Ουάσιγκτον να σηματοδοτήσει «την αρχή του τέλους της ταλαιπωρίας του λαού του Λιβάνου γενικά και ιδιαίτερα των κατοίκων του νότου».
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η σταθερότητα δεν μπορεί να επιστρέψει στην περιοχή όσο το Ισραήλ συνεχίζει να κατέχει λιβανικά εδάφη, επισημαίνοντας ότι η μόνη βιώσιμη λύση είναι η ανάπτυξη του λιβανικού στρατού έως τα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα ώστε να αναλάβει αποκλειστικά την ασφάλεια της περιοχής και των κατοίκων της.
Τι θέλουν οι δύο πλευρές
Η λιβανική πλευρά θέτει ως βασική προϋπόθεση για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις την επίτευξη άμεσης κατάπαυσης του πυρός. Αντίθετα, το Ισραήλ απορρίπτει το ενδεχόμενο εκεχειρίας και επιμένει ότι προτεραιότητα αποτελεί ο αφοπλισμός της Χεζμπολάχ και μια πιθανή μελλοντική ειρηνευτική συμφωνία με τον Λίβανο.
Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σαάρ δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν έχει διαφωνία με τον Λίβανο ως κράτος, υποστηρίζοντας ότι «το πρόβλημα είναι η Χεζμπολάχ».
Τι λέει η Χεζμπολάχ
Η ίδια η οργάνωση απορρίπτει τις συνομιλίες ως πρόωρες. Ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ Ναΐμ Κάσεμ δήλωσε ότι η οργάνωση θεωρεί τις διαπραγματεύσεις παραχώρηση προς το Ισραήλ, εκτός εάν προηγηθεί τερματισμός του πολέμου και αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από τον Λίβανο. Παράλληλα υποστήριξε ότι θα πρέπει να επιστρέψει το πλαίσιο της συμφωνίας του 2024 με έμμεσες συνομιλίες υπό τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών, της Γαλλίας και της ειρηνευτικής δύναμης των Ηνωμένων Εθνών. Σημειώνεται ότι την ώρα που άρχιζαν οι συνομιλίες σημειώθηκαν ισχυρές επιθέσεις από την Χεζμπολάχ κατά του Ισραήλ.
ΗΠΑ και διεθνής κοινότητα θέλουν αποτελέσματα
Από την πλευρά της Ουάσιγκτον, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε τις συνομιλίες «ιστορική ευκαιρία», σημειώνοντας ωστόσο ότι είναι απίθανο να επιλυθούν όλες οι περίπλοκες πτυχές της σύγκρουσης μέσα σε λίγες ώρες. Εξέφρασε πάντως την ελπίδα ότι οι δύο πλευρές θα μπορέσουν να κάνουν τα πρώτα βήματα προς μια διαδικασία αποκλιμάκωσης.
Την ίδια στιγμή, ισχυρές διεθνείς πιέσεις ασκούνται για αποκλιμάκωση της κρίσης. Σε κοινή δήλωσή τους υπουργοί Εξωτερικών από ευρωπαϊκές χώρες αλλά και συμμάχους της Δύσης, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, κάλεσαν όλες τις πλευρές να εργαστούν για μια μόνιμη πολιτική λύση και να εντάξουν τον Λίβανο στις ευρύτερες προσπάθειες αποκλιμάκωσης στην περιοχή.
Οι υπουργοί χαιρέτισαν την πρωτοβουλία του προέδρου Αούν για απευθείας συνομιλίες και την αποδοχή τους από την ισραηλινή πλευρά, επισημαίνοντας ότι οι διαπραγματεύσεις μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για μακροπρόθεσμη ασφάλεια τόσο για τον Λίβανο όσο και για το Ισραήλ.
Τι αναφέρει η κοινή δήλωση που υπέγραψε και η Ελλάδα
Οι συνυπογράφοντες καταδικάζουν τόσο τις επιθέσεις της Χεζμπολάχ εναντίον του Ισραήλ όσο και τους εκτεταμένους ισραηλινολυς βομβαρδισμούς στον Λίβανο στις 8 Απριλίου, οι οποίοι σύμφωνα με τις λιβανικές αρχές προκάλεσαν τον θάνατο περισσότερων από 350 ανθρώπων και τον τραυματισμό άνω των 1.000.
Παράλληλα καταδικάζουν τις επιθέσεις κατά της ειρηνευτικής δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στον νότιο Λίβανο, με τους υπουργούς να τονίζουν ότι η ασφάλεια των κυανόκρανων της UNIFIL πρέπει να διασφαλίζεται σε κάθε περίπτωση.
Οι χώρες που υπέγραψαν τη δήλωση εξέφρασαν επίσης πλήρη αλληλεγγύη προς τον λιβανικό λαό και δήλωσαν έτοιμες να παράσχουν επείγουσα βοήθεια σε περισσότερους από ένα εκατομμύριο εκτοπισμένους πολίτες.
Ολόκληρη η κοινή δήλωση των δεκαοκτώ υπουργών Εξωτερικών αναφέρει:
«Εμείς οι υπουργοί Εξωτερικών της Αυστραλίας, του Βελγίου, της Κροατίας, της Κύπρου, της Δανίας, της Φινλανδίας, της Γαλλίας, της Ελλάδας, της Ισλανδίας, του Λουξεμβούργου, της Μάλτας, της Ολλανδίας, της Νορβηγίας, της Πορτογαλίας, της Σλοβενίας, της Ισπανίας, της Σουηδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου καλούμε να συμπεριληφθεί ο Λίβανος στις περιφερειακές προσπάθειες αποκλιμάκωσης και προτρέπουμε όλα τα μέρη να εργαστούν προς μια διαρκή πολιτική λύση. Η συνέχιση του πολέμου στον Λίβανο θέτει σε κίνδυνο την τρέχουσα περιφερειακή αποκλιμάκωση, την οποία έχουμε χαιρετίσει και πρέπει να γίνει πλήρως σεβαστή από όλους.
Χαιρετίζουμε την πρωτοβουλία του Προέδρου Αούν να ξεκινήσει απευθείας συνομιλίες με το Ισραήλ, καθώς και την αποδοχή από το Ισραήλ της έναρξης των συνομιλιών με τη διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών. Καλούμε και τις δύο πλευρές να αξιοποιήσουν αυτή την ευκαιρία. Οι απευθείας διαπραγματεύσεις μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για διαρκή ασφάλεια για τον Λίβανο και το Ισραήλ, καθώς και για την ευρύτερη περιοχή. Είμαστε έτοιμοι να τις στηρίξουμε. Καλούμε, συνεπώς, όλα τα μέρη να προχωρήσουν άμεσα σε αποκλιμάκωση και να αξιοποιήσουν την ευκαιρία που προσφέρει η κατάπαυση του πυρός μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν.
Καταδικάζουμε με τον πιο έντονο τρόπο τις επιθέσεις της Χεζμπολάχ κατά του Ισραήλ, οι οποίες πρέπει να σταματήσουν αμέσως. Καταδικάζουμε επίσης με τον πιο έντονο τρόπο τα μαζικά ισραηλινά πλήγματα στον Λίβανο που πραγματοποιήθηκαν στις 8 Απριλίου, τα οποία, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες των λιβανικών αρχών, είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο περισσότερων από 350 ανθρώπων και τον τραυματισμό άνω των 1.000. Οι άμαχοι και οι μη στρατιωτικές υποδομές πρέπει να προστατεύονται σύμφωνα με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.
Καταδικάζουμε επίσης με τον πιο έντονο τρόπο τις επιθέσεις κατά της UNIFIL και επαναλαμβάνουμε ότι η ασφάλεια και η προστασία των ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ πρέπει να διασφαλίζονται ανά πάσα στιγμή.
Εκφράζουμε την πλήρη αλληλεγγύη και τη σταθερή στήριξή μας προς τον λιβανικό λαό και τις αρχές του. Είμαστε έτοιμοι να παράσχουμε επείγουσα βοήθεια σε περισσότερους από ένα εκατομμύριο εκτοπισμένους στον Λίβανο, σε συντονισμό με την κυβέρνηση της χώρας.
Επαναβεβαιώνουμε τη σημασία του σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας του Λιβάνου, καθώς και της πλήρους εφαρμογής της απόφασης 1701 (2006) του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε το λιβανικό κράτος ώστε να ασκεί πλήρως την κυριαρχία του σε ολόκληρη την επικράτειά του. Στο πλαίσιο αυτό, χαιρετίζουμε την απόφαση της λιβανικής κυβέρνησης να απαγορεύσει τις στρατιωτικές δραστηριότητες της Χεζμπολάχ, καθώς και την απόφασή της να ενισχύσει την πλήρη επιβολή της κρατικής εξουσίας στη Βηρυτό και να διασφαλίσει το αποκλειστικό μονοπώλιο των όπλων, και ενθαρρύνουμε την πλήρη και ταχεία εφαρμογή αυτών των μέτρων».
Παρά τις διπλωματικές πρωτοβουλίες, αξιωματούχοι που συμμετείχαν στην προετοιμασία της συνάντησης αναγνωρίζουν ότι οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών παραμένουν βαθιές. Οι προσδοκίες περιορίζονται κυρίως στη δημιουργία ενός διαύλου επικοινωνίας που θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μελλοντικές διαπραγματεύσεις και ενδεχομένως για μια πιο μόνιμη συμφωνία στην περιοχή.
