Μπορεί ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ να έστειλε χθες τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι ντι Βανς, στη Βουδαπέστη, ενόψει των εκλογών στην Ουγγαρία, την ερχόμενη Κυριακή, με σκοπό να δείξει εμπράκτως τη στήριξή του στον ακροδεξιό και αντιευρωπαϊστή πρωθυπουργό της χώρας, Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος κυβερνά τη χώρα από το 2010, όμως η ψήφος των ούγγρων Ρομά είναι πιθανότερο να επηρεάσει το αποτέλεσμα της εκλογικής αναμέτρησης.
Εξακολουθεί το προβάδισμα της κεντροδεξιάς αντιπολίτευσης στις δημοσκοπήσεις
Οι πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις δίνουν προβάδισμα οκτώ μονάδων στο κόμμα της αντιπολίτευσης Τίσα, υπό τον κεντροδεξιό, Πέτερ Μαγιάρ, ο οποίος προέρχεται από το κόμμα του Όρμπαν και ποσοστό 48,7%, έναντι 40,8%, στο κόμμα Φιντέζ, του Όρμπαν. Ωστόσο, οι Ρομά, οι οποίοι αποτελούν το 8% του συνολικού πληθυσμού των 9,6 εκατομμυρίων της Ουγγαρίας, μπορεί να κρίνουν την έκβαση των εκλογών, ιδιαίτερα σε περιοχές της χώρας που η αναμέτρηση θεωρείται αμφίρροπη.
Παρότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένα δημοσκοπικά στοιχεία, οι Ρομά της Ουγγαρίας που ζουν σε αγροτικές περιοχές, έχουν την τάση να στηρίζουν τον Όρμπαν, σε αντίθεση με τους Ρομά που ζουν σε αστικά περιβάλλοντα και έχουν υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο.
Θέσεις για τους Ρομά στο Δημόσιο σε αντάλλαγμα τη στήριξή τους
Τα τελευταία 16 χρόνια, η κυβέρνηση Όρμπαν έχει προσφέρει θέσεις εργασίας στον δημόσιο τομέα, σε ψηφοφόρους Ρομά, σε ορισμένες περιπτώσεις, με αντάλλαγμα την πολιτική τους στήριξη προς το κόμμα του. Ωστόσο, η ίδια κυβέρνηση έχει αναδιαμορφώσει το εκπαιδευτικό σύστημα της Ουγγαρίας, με τρόπους, οι οποίοι, σύμφωνα με ειδικούς, έχουν εγκλωβίσει συστηματικά τους Ρομά στα κατώτερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα.
Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση με σκοπό την υποβάθμιση των Ρομά
Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του Όρμπαν, η οποία ξεκίνησε το 2011, είχε ως στόχο να θέσει υπό έλεγχο τη δημόσια εκπαίδευση. Η ανακατανομή των πόρων της εκπαίδευσης είχε ως αποτέλεσμα να ενισχυθούν τα ιδιωτικά σχολεία και τα σχολεία που ελέγχει η Καθολική Εκκλησία, στα οποία φοιτούν ελάχιστοι μαθητές Ρομά.
Επίσης, η μείωση της υποχρεωτικής ηλικίας φοίτησης στα 16 έτη, από τα 18, εγγράφεται στις προσπάθειες της κυβέρνησης Όρμπαν να τροφοδοτήσει την οικονομία με εργαζομένους χειρωνακτικών επαγγελμάτων, σύμφωνα με μελέτη του 2023, των Γιάνος Κόλλο και Άννας Σέμποκ, ερευνητών στο Ινστιτούτο Οικονομικών KRTK, της Βουδαπέστης. Στα συμπεράσματα της μελέτης, την οποία επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα The New York Times, αναφέρεται ότι σημαντικά περισσότεροι μαθητές Ρομά εγκατέλειψαν πρόωρα το σχολείο, μετά τη συγκεκριμένη αλλαγή, σε σύγκριση με μαθητές που δεν είναι Ρομά, με συνέπεια να οδηγούνται σε χαμηλόμισθες θέσεις εργασίας.
Έντονος δημόσιος διάλογος για την εκπαίδευση
Στην Ουγγαρία, ο δημόσιος διάλογος για το αν οι πολιτικές του Όρμπαν στην εκπαίδευση και την απασχόληση, βλάπτουν ή ωφελούν τους Ρομά, προκαλεί, από καιρό, εντάσεις και διαφωνίες. Οι εντάσεις εξελίχθηκαν σε οργή, τον Ιανουάριο, όταν ο υπουργός Μεταφορών, Γιάνος Λαζάρ, αναφερόμενος στους Ρομά, δήλωσε ότι «κάποιος πρέπει να καθαρίζει τις τουαλέτες στα τρένα InterCity». Μετά τον σάλο που προκλήθηκε, ο υπουργός αναγκάστηκε να ζητήσει συγγνώμη. Ωστόσο η δήλωση του αντανακλά, όπως επισημαίνουν αναλυτές, τον τρόπο με τον οποίο πολλοί πολιτικοί έχουν αγνοήσει τα προβλήματα της κοινότητας των Ρομά, παγιώνοντας αυτού του είδους τον φυλετικό διαχωρισμό σε ορισμένα τμήματα της Ουγγαρίας.
Η αντιπολίτευση χαρακτήρισε το σχόλιο του υπουργού ως τη «στιγμή όπου έπεσαν οι μάσκες». Το Tίσα, το αντιπολιτευόμενο κόμμα του Πέτερ Μαγιάρ, ανέφερε ότι οι πολιτικές του Όρμπαν έχουν εντείνει περαιτέρω τον κοινωνικό αποκλεισμό των Ρομά, εν μέρει, εξαιτίας των ενισχύσεων που παρέχονται στα ιδιωτικά και τα θρησκευτικά σχολεία.
Άγνωστο αν θα στηρίξουν οι Ρομά την αντιευρωπαϊκή προπαγάνδα του Όρμπαν
Οι υποστηρικτές του Όρμπαν απορρίπτουν την κριτική ως προεκλογικό τέχνασμα και προβλέπουν ότι οι ψηφοφόροι Ρομά θα εξακολουθήσουν να τον στηρίζουν. Μετά το υποτιμητικό σχόλιο του υπουργού του, ο ούγγρος πρωθυπουργός επικέντρωσε την προεκλογική εκστρατεία του Φιντέζ κυρίως σε δύο ζητήματα, την παράνομη μετανάστευση και τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ουκρανία, τα οποία παρουσίασε ως απειλές για την εθνική κυριαρχία της Ουγγαρίας.
Παρότι μοιάζει παράδοξο, η θεματολογία αυτή, ενδέχεται να βρίσκει απήχηση και σε ορισμένους ψηφοφόρους Ρομά.
