Την επαναβεβαίωση της σφαιρικότητας της Γης επιχειρεί, με σύγχρονους όρους και διεθνή συμμετοχή, το εκπαιδευτικό πείραμα «Sea the Curve: Το Πείραμα της Γεώσφαιρας», που πραγματοποιείται την Παρασκευή 20 Μαρτίου 2026, ανήμερα της εαρινής ισημερίας, στο πλαίσιο της συνεργασίας του Ιδρύματος Ευγενίδου με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ).
Εμπνευσμένο από τη μεθοδολογία του Ερατοσθένη, το εγχείρημα φέρνει κοντά τη σχολική κοινότητα, την επιστημονική έρευνα και την ελληνική ναυτιλία, σε ένα πείραμα με παγκόσμια διάσταση. Συνολικά συμμετέχουν 60 σχολεία από την Ελλάδα και την ομογένεια, καθώς και 15 ελληνόκτητα πλοία που πραγματοποιούν μετρήσεις εν πλω, καλύπτοντας ένα εντυπωσιακό γεωγραφικό εύρος – από την Αγγλία έως τη Μαδαγασκάρη και από τη Μεσόγειο έως τον Ινδικό Ωκεανό.
Ποια είναι η μέθοδος του Ερατοσθένη
Κατά τη διάρκεια της δράσης, μαθητές, εκπαιδευτικοί και ναυτικοί μετρούν ταυτόχρονα το μήκος της σκιάς μιας κατακόρυφης ράβδου σε διαφορετικά γεωγραφικά πλάτη. Τα δεδομένα αποστέλλονται σε κέντρο ελέγχου στο Ίδρυμα Ευγενίδου, όπου αναλύονται από την επιστημονική ομάδα του ΕΑΑ, επιτρέποντας την εμπειρική τεκμηρίωση της καμπυλότητας της Γης.
Διαβάστε περισσότερα για τη μεθοδολογία του πειράματος.
Από τη Χίο μέχρι το Ντυσσελντορφ οι μαθητές μετρούν τη Γη
Η κορύφωση του εγχειρήματος θα μεταδοθεί ζωντανά μέσω διαδικτύου, με συνδέσεις από σχολεία που υλοποιούν ή έχουν ήδη ολοκληρώσει το πείραμα – μεταξύ αυτών το 1ο Πειραματικό Γυμνάσιο Χίου, το 4ο ΓΕΛ Ρόδου, το 2ο ΓΕΛ Καλύμνου, το Λύκειο Αγίου Κηρύκου Ικαρίας και το Ελληνικό Γυμνάσιο και Λύκειο Ντύσσελντορφ. Αναλυτικά όλοι οι συμμετέχοντες.
Πού θα δείτε το πείραμα
Στην εκπομπή θα παρουσιαστούν τα πρώτα αποτελέσματα, ενώ η επιστημονική ομάδα «Πλειάδες» του Αστεροσκοπείου θα αναλύσει τα δεδομένα και τη μεθοδολογία. Παράλληλα, θα πραγματοποιηθούν θεματικές συζητήσεις με επιστήμονες και εκπροσώπους των συνεργαζόμενων φορέων για την αξία της επιστημονικής γνώσης, την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και τον ρόλο της εκπαίδευσης.
Μεταξύ των προσκεκλημένων είναι ο καθηγητής Μανώλης Πλειώνης, ο καθηγητής Νίκος Δεμερτζής, ο διοικητής του Ιδρύματος Ευγενίδου Ιωάννης Γκόλιας και ο πρόεδρος του ΕΑΑ Σπύρος Βασιλάκος, ενώ διεθνή διάσταση θα δώσει η παρέμβαση του Νίκου Πράντζου από τη Γαλλία. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης τη σατιρική ενότητα «Επίπεδες Ειδήσεις» για τις θεωρίες επίπεδης Γης, καθώς και συζήτηση για την ανάγκη κριτικής προσέγγισης της πληροφορίας.
Η εκπομπή θα ολοκληρωθεί με την Ιωάννα Σουφλέρη και τον Γιώργο Πολυμενέα, δημοσιογράφους στο Βήμα, και την ιδιαίτερα επίκαιρη συζήτηση σχετικά με την ανάγκη κριτικής προσέγγισης της πληροφορίας και την προστασία από την παραπληροφόρηση.
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι όχι μόνο η κατανόηση ενός θεμελιώδους επιστημονικού δεδομένου, αλλά και η ενίσχυση της κριτικής σκέψης, της συνεργασίας και της εξοικείωσης των μαθητών με την πειραματική διαδικασία, αναδεικνύοντας τη σημασία της επιστήμης σε μια εποχή όπου η παραπληροφόρηση εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση.
