Από τότε που εμφανίστηκαν τα κινητά τηλέφωνα υπήρχε ανησυχία ότι το σήμα τους θα μπορούσε να προκαλεί προβλήματα υγείας. Οι περισσότερες μελέτες κατέληγαν ότι είναι απολύτως ασφαλή, ωστόσο μια αιφνιδιαστική έκθεση που δημοσιεύθηκε το 2018 από το Εθνικό Πρόγραμμα Τοξικολογίας (NTP) των ΗΠΑ αναζωπύρωσε τις ανησυχίες. Αυξάνουν τελικά τα κινητά τον κίνδυνο καρκίνου; Μια νέα διεθνής μελέτη υποστηρίζει ότι η απάντηση είναι ένα κατηγορηματικό «όχι».
Σε ένα συντονισμένο πείραμα, που εκτείνεται πέρα από εθνικά σύνορα και καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο ζωής πειραματόζωων, ερευνητές από τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία δεν εντόπισαν καμία ουσιαστική συσχέτιση μεταξύ της μακροχρόνιας έκθεσης σε ραδιοσυχνότητες (RF) κινητών τηλεφώνων και της εμφάνισης όγκων στον εγκέφαλο, την καρδιά ή τα επινεφρίδια.
Τα ευρήματα της έκθεσης του 2018 προκάλεσαν αναταράξεις και δεν ήταν η μόνη μελέτη που δημιούργησε προβληματισμό. Η ακτινοβολία RF έχει ταξινομηθεί ως «πιθανώς καρκινογόνος» από το 2011, έπειτα από αξιολόγηση του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC). Μεταγενέστερες μελέτες, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας του NTP, όξυναν τη σχετική επιστημονική συζήτηση, χωρίς ωστόσο να οδηγήσουν σε αναθεώρηση της ταξινόμησης.
Ύστερα από αίτημα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για ανεξάρτητη επαλήθευση προηγούμενων ευρημάτων, ερευνητές από τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία διεξήγαγαν από το 2019 συντονισμένα πειράματα με κοινά πρωτόκολλα και συνθήκες, αντίστοιχες με τα πρότυπα ανθρώπινης ασφάλειας.
Αρουραίοι εκτέθηκαν σε ραδιοσυχνότητες κινητών τηλεφώνων καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής τους και συγκρίθηκαν με ομάδες ελέγχου. Η παθολογοανατομική αξιολόγηση έδειξε ότι τα ποσοστά όγκων δεν διέφεραν ουσιαστικά μεταξύ των ομάδων. Το συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η αύξηση όγκων που είχε αναφερθεί σε προηγούμενη αμερικανική έρευνα δεν αναπαράγεται σε επίπεδα έκθεσης που ισχύουν για την προστασία του ανθρώπου.
Τα αποτελέσματα
Η νέα μελέτη δεν αναιρεί τα προηγούμενα ευρήματα των ΗΠΑ, περιορίζει όμως την ερμηνεία τους. Το Εθνικό Πρόγραμμα Τοξικολογίας είχε εκθέσει αρουραίους σε επίπεδα RF έως και 6 βατ ανά κιλό -υψηλότερα από την τυπική ανθρώπινη έκθεση από κινητά τηλέφωνα. Το νέο εγχείρημα επικεντρώθηκε στα 4 βατ ανά κιλό, επίπεδο που θεωρείται ασφαλές.
Σε αυτό το όριο, οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν καμία στατιστικά σημαντική αύξηση όγκων ούτε μετρήσιμες γονοτοξικές επιδράσεις, ακόμη και σε ευαίσθητους ιστούς όπως ο εγκέφαλος και η καρδιά. Τα δεδομένα δείχνουν ότι τα υφιστάμενα όρια έκθεσης είναι επαρκή και αποτελεσματικά αναφέρει το zmescience.com.
Ο Yong-Beom Kim, υπεύθυνος της παθολογοανατομικής ανάλυσης στο Κορεατικό Ινστιτούτο Τοξικολογίας, υπογράμμισε τις δικλίδες ασφαλείας της μελέτης. «Η αντικειμενικότητα της παθολογικής αξιολόγησης διασφαλίστηκε μέσω αμοιβαίας επαλήθευσης από ειδικούς και από τις δύο χώρες, καθώς και μέσω διεθνούς ανεξάρτητης αξιολόγησης από τρίτους».
Σε επίπεδα έκθεσης που ευθυγραμμίζονται με τα ισχύοντα πρότυπα ασφάλειας, αυτό το εκτεταμένο και αυστηρά ελεγχόμενο πείραμα δεν εντόπισε ενδείξεις ότι τα σήματα RF των κινητών τηλεφώνων προκαλούν καρκίνο σε αρουραίους.
Η ερευνητική προσπάθεια, ωστόσο, συνεχίζεται. Οι νέες τεχνολογίες, όπως το 5G, δημιουργούν πιο σύνθετα περιβάλλοντα έκθεσης και η κορεατική ομάδα έχει ήδη ανακοινώσει σχέδια για μελέτες παρακολούθησης.
Ύστερα από χρόνια αβεβαιότητας, οι επιστήμονες υπέβαλαν έναν διαχρονικό φόβο σε μια εξαιρετικά αυστηρή δοκιμασία —και αυτή τη φορά, τα στοιχεία δεν τον επιβεβαίωσαν.
