Του Δρ. Παναγιώτη Γεωργίου, Γενικού Χειρουργού, Διευθυντή Κλινικής Ελάχιστα Επεμβατικής Χειρουργικής Εντέρου και Πρωκτού, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Μαρούσι
Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου αποτελεί κάθε χρόνο μια αφορμή για απολογισμό αλλά και για ανάδειξη της ελπίδας. Ειδικά όταν συζητάμε για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου και του Ορθού (ορθοπρωκτικός καρκίνος), οι εξελίξεις είναι ραγδαίες. Μιλάμε για μια νόσο που επί δεκαετίες αποτελούσε έναν «σιωπηλό εχθρό», απειλώντας άμεσα τη ζωή και την καθημερινότητα των ασθενών. Σήμερα όμως, το τοπίο έχει αλλάξει ριζικά. Χάρη στην αλματώδη πρόοδο της χειρουργικής ογκολογίας, της βιοτεχνολογίας και της ρομποτικής, ο ορθοπρωκτικός καρκίνος έχει μετατραπεί σε μια νόσο πλήρως διαχειρίσιμη και, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, ιάσιμη.
Η στρατηγική μας το 2026 δεν είναι μονοδιάστατη. Δεν περιμένουμε πλέον να εμφανιστεί η νόσος για να την αντιμετωπίσουμε. Η σύγχρονη ιατρική πρακτική είναι πολυμέτωπη και στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες που αλλάζουν τα δεδομένα για τον ασθενή: την ουσιαστική πρόληψη, τη μοριακή αποκωδικοποίηση της νόσου, την ακριβή απεικονιστική χαρτογράφηση και, φυσικά, τη ρομποτική χειρουργική ακρίβεια.
Πρόληψη: Το «Παράθυρο Ευκαιρίας»
Ο ορθοπρωκτικός καρκίνος έχει μια ιδιαιτερότητα που αποτελεί και το αδύνατο σημείο του: σπάνια εμφανίζεται ξαφνικά. Συνήθως, προηγείται μια μακρόχρονη διαδικασία ανάπτυξης καλοήθων αλλοιώσεων, των γνωστών πολυπόδων, πριν αυτοί εξελιχθούν σε κακοήθεις όγκους. Αυτό το χρονικό διάστημα μας προσφέρει ένα πολύτιμο «παράθυρο ευκαιρίας» για ουσιαστική παρέμβαση.
Τα επιστημονικά δεδομένα είναι σαφή: ο τακτικός προληπτικός έλεγχος (screening), είτε μέσω των απλών τεστ κοπράνων είτε, κυρίως, μέσω της κολονοσκόπησης, είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος μείωσης της θνησιμότητας. Η αξία της κολονοσκόπησης είναι διπλή, καθώς δεν αρκείται στη διάγνωση, αλλά παρεμβαίνει και θεραπευτικά. Μας επιτρέπει να εντοπίσουμε και να αφαιρέσουμε τους πολύποδες τη στιγμή της εξέτασης, διακόπτοντας την πορεία προς την καρκινογένεση. Η συνέπεια στον έλεγχο, ουσιαστικά, μηδενίζει τις πιθανότητες να βρεθούμε προ εκπλήξεως, επιβεβαιώνοντας πως η καλύτερη και πιο ανώδυνη θεραπεία είναι η πρόληψη.
Η Εποχή της Εξατομίκευσης
Έχουμε πλέον απομακρυνθεί οριστικά από τη λογική του «one size fits all», όπου όλοι οι ασθενείς λάμβαναν την ίδια θεραπεία. Σήμερα βρισκόμαστε στην εποχή της «Ιατρικής Ακριβείας» (Precision Medicine). Γνωρίζουμε ότι δύο όγκοι που μορφολογικά μοιάζουν, μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική βιολογική συμπεριφορά.
Εδώ έρχεται να δώσει λύσεις η «Μοριακή Αποκωδικοποίηση». Μέσω προηγμένων βιοδεικτών, αναλύουμε το DNA του όγκου ελέγχοντας συγκεκριμένα γονίδια (όπως τα RAS και BRAF) και χαρακτηριστικά όπως η μικροδορυφορική αστάθεια (MSI). Αυτή η γνώση μας επιτρέπει να προβλέψουμε ποια φάρμακα θα δουλέψουν στον συγκεκριμένο ασθενή, σχεδιάζοντας μια θεραπεία «κομμένη και ραμμένη» στα μέτρα του, μεγιστοποιώντας το όφελος και αποφεύγοντας την περιττή ταλαιπωρία.
Στο πλαίσιο αυτό, καθοριστικός είναι πλέον και ο ρόλος της σύγχρονης ακτινοθεραπείας. Η απεικονιστική ακρίβεια μας επιτρέπει να επιλέξουμε τους ασθενείς εκείνους που θα ωφεληθούν τα μέγιστα από την προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Με τα σύγχρονα θεραπευτικά πρωτόκολλα, παρατηρούμε πλέον περιπτώσεις όπου ο καρκίνος μπορεί να υποχωρήσει ή και να εξαφανιστεί πλήρως πριν καν φτάσουμε στο χειρουργείο, βελτιώνοντας δραματικά την πρόγνωση.
Απεικόνιση και Χειρουργική: Η Τεχνολογία στην Υπηρεσία του Ασθενούς
Μια επιτυχημένη επέμβαση ξεκινά πολύ πριν μπούμε στο χειρουργείο. Η σύγχρονη απεικονιστική χαρτογράφηση, με τη βοήθεια της Μαγνητικής Τομογραφίας Υψηλής Ευκρίνειας (HR-MRI) και του PET/CT, μας δίνει μια τρισδιάστατη εικόνα του προβλήματος. Ειδικά στον καρκίνο του ορθού, η μαγνητική τομογραφία αποτελεί τον «χάρτη» του χειρουργού, καθοδηγώντας τα χέρια του ώστε να αφαιρέσει τον όγκο σε υγιή όρια, προστατεύοντας ταυτόχρονα άλλα όργανα και τα ευαίσθητα νεύρα που ελέγχουν κρίσιμες λειτουργίες.
Η μεγαλύτερη επανάσταση, ωστόσο, συντελείται μέσα στην αίθουσα, όπου η κλασική «ανοικτή» χειρουργική δίνει τη θέση της στη Ρομποτική Χειρουργική.
Τα Πλεονεκτήματα της Ρομποτικής Χειρουργικής
Το ρομπότ δεν αντικαθιστά τον γιατρό· αντιθέτως, οξύνει τις αισθήσεις και τις ικανότητές του, με αποτέλεσμα τη βελτιστοποίηση του ογκολογικού αποτελέσματος και διατήρηση της ποιότητας ζωής του ασθενούς:
- Όραση και Αντίληψη: Ο χειρουργός βλέπει το πεδίο τρισδιάστατα (3D) και σε μεγάλη μεγέθυνση, εντοπίζοντας λεπτομέρειες συχνά αόρατες στο γυμνό μάτι.
- Απόλυτη Ακρίβεια: Τα ρομποτικά εργαλεία λειτουργούν ως προέκταση των χεριών μας, έχοντας όμως δυνατότητα περιστροφής 360 μοιρών. Αυτό μας επιτρέπει να χειρουργούμε με ασφάλεια σε εξαιρετικά στενούς χώρους, όπως η πύελος, όπου τα ανθρώπινα χέρια δυσκολεύονται.
- Ταχεία Ανάρρωση: Οι τομές είναι μικροσκοπικές, το τραύμα στους ιστούς ελάχιστο και η απώλεια αίματος περιορισμένη. Για τον ασθενή, αυτό σημαίνει λιγότερο πόνο και γρήγορη επιστροφή στο σπίτι και στην οικογένειά του.
- Λειτουργικότητα: Ίσως το σημαντικότερο για την ψυχολογία του ασθενούς είναι η δυνατότητα διατήρησης των σφιγκτήρων (αποφεύγοντας τη μόνιμη στομία) και η διαφύλαξη της σεξουαλικής και ουρολογικής λειτουργίας.
Μια Ολιστική Ματιά
Κλείνοντας, οφείλουμε να θυμόμαστε ότι η μάχη κατά του καρκίνου κρίνεται και στις καθημερινές μας επιλογές. Η επιστήμη επιβεβαιώνει ότι η διακοπή του καπνίσματος, η διατήρηση φυσιολογικού βάρους, η σωστή διατροφή και η άσκηση λειτουργούν συνεργατικά με την ιατρική. Η τεχνολογία μας δίνει τα εργαλεία, αλλά η φροντίδα του εαυτού μας παραμένει προσωπική ευθύνη.
Το 2026, αντιμετωπίζουμε τον ορθοπρωκτικό καρκίνο με γνώση και αισιοδοξία. Ο συνδυασμός της έγκαιρης πρόληψης, της ιατρικής ακριβείας και της ρομποτικής ακρίβειας μας επιτρέπει να προσφέρουμε στους ασθενείς μας εξατομικευμένη θεραπεία και διαφύλαξη της ποιότητα ζωής τους.
Δρ. Παναγιώτης Γεωργίου: Εξειδίκευση στη Χειρουργική Ογκολογία
Ο Δρ. Παναγιώτης Γεωργίου [MD, MD(Res), FRCS, CCT(UK)] διαθέτει μακρόχρονη εμπειρία στη Χειρουργική Ογκολογία Παχέος Εντέρου και Ορθού. Από το 2019 διευθύνει την Κλινική Ελάχιστα Επεμβατικής Χειρουργικής Εντέρου και Πρωκτού στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών (Μαρούσι), εφαρμόζοντας τα αυστηρότερα διεθνή πρότυπα.
Η κλινική εξειδικεύεται στην αντιμετώπιση σύνθετων ογκολογικών περιστατικών, όπως οι πολύ χαμηλοί καρκίνοι και οι υποτροπές καρκίνου του ορθού. Μέσα από μια ολιστική προσέγγιση, στόχος της ομάδας του είναι η επίτευξη του καλύτερου δυνατού ογκολογικού αποτελέσματος, με απόλυτο σεβασμό στην ποιότητα ζωής του ασθενούς.
Για επικοινωνία με τον Ιατρό
https://georgioumd.gr/epikoinwnia/
