Η… μανία του Μπετόβεν έρχεται στο Μέγαρο

Ηταν στις 22 Δεκεμβρίου 1808 όταν ο Μπετόβεν παρουσίαζε για πρώτη φορά σε μια μαραθώνιας διάρκειας (3,5 ώρες) συναυλία στο Theater an der Wien της Αυστρίας κάποια από τα έργα του τα οποία έμελλε να αποτελέσουν μελλοντικά σημεία αναφοράς: ο λόγος για την «Ποιμενική», την Πέμπτη Συμφωνία, το Τέταρτο Κοντσέρτο για πιάνο, τη Φαντασία για πιάνο, χορωδία και ορχήστρα, την άρια για σοπράνο «Ah, perfido!» και μέρη της νέας του Λειτουργίας σε ντο μείζονα. Επρόκειτο αναμφίβολα για μια συναυλία ιστορική για λόγους που σήμερα μπορούμε εύκολα να κατανοήσουμε.

Τη μαγεία εκείνης της βραδιάς μας καλεί να ζήσουμε στις 6 Μαρτίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης) ο μαέστρος Γιώργος Πέτρου μαζί με καταξιωμένους σολίστ και την Καμεράτα σε όργανα εποχής (ανάμεσά τους και ένα φορτεπιάνο του 1820, παρόμοιο με το περίφημο Broadwood του Μπετόβεν) που μας φέρνουν κοντά στους αυθεντικούς ήχους του 1800.

Η συναυλία χωρίζεται σε δύο ενότητες. Η πρώτη θα αρχίσει στις 18.30 και η δεύτερη στις 21.00. Το κοινό θα έχει τη δυνατότητα να επιλέξει τη μία από τις δύο ή και τις δύο. Αξίζει να σημειωθεί πως όσοι επιθυμούν να παρακολουθήσουν και τις δύο ενότητες μπορούν να εξασφαλίσουν τα εισιτήριά τους σε προνομιακή τιμή.

Η «Ποιμενική» δεν χρειάζεται ασφαλώς ιδιαίτερες συστάσεις. Από τις πλέον αγαπημένες συμφωνίες του συνθέτη, αποτελεί ταυτόχρονα το μόνο του έργο με κατ’ εξοχήν προγραμματικό περιεχόμενο. Η μουσική αυτή κλείνει μέσα της όλη την αγάπη του Μπετόβεν για τη φύση και, όπως έλεγε και ο ίδιος, είναι μάλλον μια έκφραση συναισθημάτων και όχι ένα έργο ζωγραφικής με ήχους.

Η Εβδομη Συμφωνία, σε αντίθεση με την «Ποιμενική», έχει θριαμβευτικό χαρακτήρα.Θεωρείται από πολλούς η καλύτερη συμφωνία του συνθέτη,ενώ το υπέροχο allegretto της εντυπωσίασε τόσο πολύ το κοινό κατά τη διάρκεια της πρεμιέρας του έργου ώστε το ακροατήριο ζήτησε να επαναληφθεί.Ο Βάγκνερ χαρακτήρισε την Εβδομη «αποθέωση του χορού».

Η Λειτουργία σε ντο μείζονα, αριστουργηματική σύμφωνα με τον ίδιο τον συνθέτη, άνοιξε νέους δρόμους στο πεδίο της θρησκευτικής μουσικής.Με περισσότερη έμφαση στις φωνές πάρα στο συμφωνικό στοιχείο, το μεγαλειώδες αυτό έργο προετοίμασε τον δρόμο για τη Missa Solemnis.Στις 22.12.1808 ο Μπετόβεν παρουσίασε δύο από τα πέντε μέρη του έργου: το «Gloria» και το «Sanctus-Benedictus».

Η άρια κοντσέρτου «Ah, perfido!» είναι ό,τι πιο κοντινό στο ιταλικό μπελκάντο έχει γράψει ο Μπετόβεν.Το έργο έχει έντονα δραματικό χαρακτήρα αλλά και ιδιαίτερα λυρικό ύφος, ενώ αναδεικνύει τη σπάνια μελωδικότητα του ύφους του συνθέτη.

Η Φαντασία για πιάνο χορωδία και ορχήστρα, γνωστή και ως «Μικρή Ενάτη», θυμίζει σε πολλά το περίφημο φινάλε της Ενάτης Συμφωνίας.

Α’ ενότητα

Συμφωνία αρ. 6, έργο 68, «Ποιμενική»

«Gloria» από τη Λειτουργία σε ντο μείζονα, έργο 86

Ελένη Σταμίδου, σοπράνο

Θεοδώρα Μπάκα, μέτζο σοπράνο

Γιάννης Φίλιας, τενόρος

Τίμος Σιρλαντζής, βαρύτονος

Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 4, έργο 58

Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου, φορτεπιάνο Stodart (ca. 1820)

B’ ενότητα

Συμφωνία αρ. 7 σε λα μείζονα, έργο 92

Αντί της Πέμπτης Συμφωνίας που περιελάμβανε το αυθεντικό πρόγραμμα της συναυλίας της 22ης Δεκεμβρίου 1808 στη Βιέννη η Καμεράτα θα ερμηνεύσει τη Συμφωνία αρ. 7, καθώς η 5η έχει προγραμματιστεί να παρουσιαστεί έναν μήνα μετά στην Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης από άλλο συμφωνικό σύνολο.

Αρια κοντσέρτου «Ah, perfido!»

Ελένη Σταμίδου, σοπράνο

«Sanctus-Benedictus» από τη Λειτουργία σε ντο μείζονα, έργο 86

Ελένη Σταμίδου, σοπράνο

Θεοδώρα Μπάκα, μετζοσοπράνο

Γιάννης Φίλιας, τενόρος

Τίμος Σιρλαντζής, βαρύτονος

Φαντασία για πιάνο, χορωδία και ορχήστρα, έργο 80

Τίτος Γουβελής, φορτεπιάνο

Καμεράτα –Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής σε όργανα εποχής
Μουσική διεύθυνση: Γιώργος Πέτρου