«Τι σημαίνει να είσαι γυναίκα;» αναρωτιέται η γαλλίδα ηθοποιός Αναΐς Ντεμουστιέ. «Τι σημαίνει σεξουαλικότητα; Τι σημαίνει θηλυκότητα;». Η Ντεμουστιέ δεν είναι βέβαιη ότι έχει την ακριβή απάντηση σε όλες αυτές τις ερωτήσεις. Oπως μας είπε τον περασμένο Ιανουάριο στο Παρίσι, δεν είναι καθόλου απίθανο η εξερεύνηση αυτών των εννοιών στην ταινία «Η καινούργια φιλενάδα» του Φρανσουά Οζόν να ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους ήθελε τόσο πολύ να παίξει σε αυτήν. Η τελευταία δημιουργία ενός από τους πιο προκλητικούς αλλά και ενδιαφέροντες σκηνοθέτες του σύγχρονου γαλλικού κινηματογράφου παίχθηκε στο τελευταίο φεστιβάλ της Unifrance (όπου συναντήσαμε την Ντεμουστιέ) και πριν από λίγο καιρό έκλεισε το 16ο Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου της Αθήνας. Από την Πέμπτη 16 Απριλίου ανοίγει στις ελληνικές αίθουσες.
Η «Kαινούργια φιλενάδα» αρχίζει με έναν θάνατο. Οταν η καλύτερη φίλη της Κλερ (Ντεμουστιέ) πεθαίνει, την αφήνει σε βαθιά κατάθλιψη. Ωσπου μια καινούργια φιλενάδα θα μπει στη ζωή της. Η νέα αυτή φιλενάδα δεν είναι άλλη από τον… χήρο της φίλης της –τον υποδύεται ο Ρομάν Ντουρίς-, ο οποίος κρατά σαν φυλαχτό ένα ασυνήθιστο μυστικό: του αρέσει να ντύνεται γυναίκα. Εχει βρει και όνομα: Βιρζινιά. Κάτι που η πεθαμένη γνώριζε. Βεβαίως τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά διότι υπάρχει ένα παιδί στη μέση… Ωστόσο η νέα αυτή σχέση θα οδηγήσει τόσο την Κλερ όσο και τον/τη Βιρζινιά σε πολλές αναπάντεχες ανακαλύψεις που ενώ αρχικά δείχνουν σοκαριστικές, ανοίγουν νέους ορίζοντες και τελικά τους οδηγούν να ξαναβρούν το κέφι τους για ζωή μέσα από μια νέα μεταμορφωμένη προσωπικότητα.
«Δεν μπορώ να το εξηγήσω αλλά νιώθω ότι σήμερα πολλά έχουν απελευθερωθεί σε σχέση με τις έννοιες “άνδρας” και “γυναίκα”» είπε η Ντεμουστιέ. «Θα έλεγες ότι κατά κάποιον τρόπο όλες αυτές οι λέξεις-ταμπού έχουν χάσει το νόημά τους και πολύς κόσμος διασκεδάζει με αυτή την απώλεια νοήματος. Ο κόσμος μιλάει πιο ελεύθερα για αυτά τα πράγματα, ο κόσμος “παίζει” με τις έννοιες “θηλυκό” και “αρσενικό” με έναν τρόπο που δεν τον συναντούσες παλιά. Και όταν ο κόσμος παίζει με αυτά τα πράγματα, για μένα σημαίνει ότι τα έχει αποδεχθεί. Και αυτό είναι καλό σημάδι».
Ηθοποιός από παιδί
Ο τρόπος με τον οποίο ο Φρανσουά Οζόν κοιτάζει και αντιλαμβάνεται τις γυναίκες είναι επίσης ένας από τους λόγους που η Αναΐς Ντεμουστιέ ήθελε τόσο πολύ να παίξει στην «Καινούργια φιλενάδα». «Δεν ξέρω τι ακριβώς είναι και πώς ακριβώς το πετυχαίνει, αλλά ο Φρανσουά αισθάνεται κάτι από τη σύνθετη φύση μας» είπε για τον σκηνοθέτη ταινιών όπως οι «8 γυναίκες», «5 x 5», «Η πισίνα» και «Νέα και όμορφη» (σε όλες κυριαρχεί η γυναίκα).
Ρώτησα την Ντεμουστιέ αν στη γυναίκα αρέσει να την καταλαβαίνουν. Γέλασε. «Γιατί όχι; Το πρόβλημα είναι ότι υπάρχει μια τρομερή βία όταν δεν μας καταλαβαίνουν. Αυτό είναι το πρόβλημα. Είναι πολύ δύσκολο να βρεις μια ταινία όπου η γυναίκα δεν παρουσιάζεται σαν καρικατούρα. Γι’ αυτό και θεωρώ υπέροχο όταν κάποιοι σκηνοθέτες όπως ο Φρανσουά Οζόν σκάβουν λίγο παραπάνω στην ψυχή μας. Ασχετα από το αν πολλοί πιστεύουν ότι στην πραγματικότητα τις μισεί».
Ωστόσο η αλήθεια είναι ότι ο Οζόν αρχικώς δεν ήθελε την Ντεμουστιέ για τον ρόλο της Κλερ θεωρώντας την πολύ μικρή. Στις πρόβες τού επιβλήθηκε. Η Ντεμουστιέ μπορεί να επιβάλλεται. Aπό νεαρή ηλικία άλλωστε (γεννήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου του 1987 στη Λιλ) είχε πάθος για την ηθοποιία. «Μου αρέσει να εξερευνώ σύνθετες πλευρές της ανθρώπινης ψυχής· όσο πιο σύνθετες τόσο το καλύτερο» είπε. «Η ευθύνη είναι τεράστια, δεν είναι όμως ευθύνη μόνο του ηθοποιού αλλά και του θεατή».
Η Ντεμουστιέ άρχισε να σπουδάζει θέατρο στα επτά και στα 12 ανέλαβε έναν μικρό ρόλο στο «Le Monde de Marty» (1999) δίπλα στον Μισέλ Σερό. Αποφασισμένη να επαναλάβει αυτή την υπέροχη κινηματογραφική εμπειρία, η νεαρή Ντεμουστιέ το 2003 κέρδισε τον πρώτο σημαντικό ρόλο της στην «Ωρα του λύκου», ένα δράμα του Μίχαελ Χάνεκε, με την Iζαμπέλ Ιπέρ και την Μπεατρίς Νταλ.
Η γοητεία της σιωπής
«Στο σενάριο της “Καινούργιας φιλενάδας” η Κλερ ήταν ένας πολύ σιωπηλός άνθρωπος» θυμάται η Ντεμουστιέ. «Δεν υπήρχαν πολλές πληροφορίες για αυτή τη γυναίκα. Ωστόσο η πολυπλοκότητά της αποκαλυπτόταν κατά τη διάρκεια του γυρίσματος. Βρήκα πολλές λεπτομέρειες που μπορούσα να αποκαλύψω μέσω της σιωπής. Η σιωπή είναι μια μέθοδος εργασίας που με ενδιαφέρει ιδιαίτερα ως ηθοποιό. Είναι πολύ συναρπαστικό να δουλεύεις στη σιωπή γιατί στη σιωπή τίποτε δεν ορίζεται εκ των προτέρων, όλα είναι ανοιχτά, μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις, μπορεί να συμβεί το οτιδήποτε και όλα ανήκουν σ’ εσένα. Ορισμένες φορές λες περισσότερα όταν δεν μιλάς».
Η καθαρίστρια που έγινε σπουργίτι
Η Ντεμουστιέ δεν έχει εμβαθύνει μόνο στην ανθρώπινη ψυχή αλλά και σε εκείνη ενός… πτηνού. Στην ταινία «Bird People» της Πασκάλ Φεράν, η οποία επίσης παρουσιάστηκε στο φεστιβάλ της Unifrance και θα διανεμηθεί αργότερα στην Ελλάδα, η ηθοποιός υποδύεται ένα σπουργίτι. Αλληγορική ταινία φαντασίας, το «Bird People» είναι η ιστορία μιας καθαρίστριας σε ξενοδοχείο του Παρισιού η οποία μεταμορφώνεται σε σπουργίτι «εισχωρώντας» στις ζωές των ανθρώπων. «Μια εντελώς διαφορετική εμπειρία» λέει γελώντας η ηθοποιός όταν τη ρωτώ τι κάνει κάποιος για να εξερευνήσει την ψυχή ενός πουλιού. «Για τον οποιονδήποτε ηθοποιό είναι πολύ παράξενο να υποκρίνεται κάποιον που είναι αλλά και δεν είναι “εκεί”. Πρέπει να δουλέψεις με τη φαντασία. Η ερώτηση που έπρεπε να απαντήσω ήταν “ποιο είναι το δικό μου σπουργίτι” ή, αν θέλετε, ποια είναι η ελευθερία μου».
Η Ντεμουστιέ δεν έχει εμβαθύνει μόνο στην ανθρώπινη ψυχή αλλά και σε εκείνη ενός… πτηνού. Στην ταινία «Bird People» της Πασκάλ Φεράν, η οποία επίσης παρουσιάστηκε στο φεστιβάλ της Unifrance και θα διανεμηθεί αργότερα στην Ελλάδα, η ηθοποιός υποδύεται ένα σπουργίτι. Αλληγορική ταινία φαντασίας, το «Bird People» είναι η ιστορία μιας καθαρίστριας σε ξενοδοχείο του Παρισιού η οποία μεταμορφώνεται σε σπουργίτι «εισχωρώντας» στις ζωές των ανθρώπων. «Μια εντελώς διαφορετική εμπειρία» λέει γελώντας η ηθοποιός όταν τη ρωτώ τι κάνει κάποιος για να εξερευνήσει την ψυχή ενός πουλιού. «Για τον οποιονδήποτε ηθοποιό είναι πολύ παράξενο να υποκρίνεται κάποιον που είναι αλλά και δεν είναι “εκεί”. Πρέπει να δουλέψεις με τη φαντασία. Η ερώτηση που έπρεπε να απαντήσω ήταν “ποιο είναι το δικό μου σπουργίτι” ή, αν θέλετε, ποια είναι η ελευθερία μου».
Κατά τη διάρκεια της 34ης απονομής βραβείων Σεζάρ, η Αναΐς Ντεμουστιέ ήταν υποψήφια στην κατηγορία της πολλά υποσχόμενης ηθοποιού για την ερμηνεία της στο δράμα «Les Grandes Personnes», επιβεβαιώνοντας την πολλά υποσχόμενη καριέρα της. Το 2014 η ισχυρή παρουσία της ήταν χαρακτηριστική δεδομένου ότι συμμετείχε σε πέντε μεγάλου μήκους ταινίες, συμπεριλαμβανομένης της ρομαντικής κωμωδίας «Situation amoureuse: c’est complique», του «Bird People» και του «Αu fil d’Arianne» («Ο μίτος της Αριάδνης») του Ρομπέρ Γκουεντιγιάν.
πότε & πού:
Η ταινία «Η καινούργια φιλενάδα» θα προβάλλεται στις αίθουσες από την Πέμπτη 16 Απριλίου
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
