Οι αποδόσεις των ομολόγων των χωρών της ευρωζώνης έχουν υποχωρήσει σημαντικά τον τελευταίο καιρό. Με εξαίρεση την Ελλάδα, το κόστος δανεισμού για τις υπόλοιπες χώρες που αντιμετώπιζαν πρόβλημα χρηματοδότησης και εφαρμόζουν πολιτικές λιτότητας έχει επανέλθει σε επίπεδα με βάση τα οποία κρίνονται συμφέρουσες για δανεισμό. Δηλαδή, οι λόγοι που επέβαλαν τις πολιτικές αυτές φαίνεται πως έχουν αρχίσει να εκλείπουν για κάποιες και έχουν εκλείψει για κάποιες άλλες.
Η Πορτογαλία δανείστηκε την περασμένη εβδομάδα από τις αγορές 3 δισ. ευρώ, με επιτόκιο κάτω από 5,5%. Δηλαδή όσο δανειζόταν η Ελλάδα προτού μπει στο μνημόνιο. Μάλιστα υπήρξε υπερδιπλάσια προσφορά από την πλευρά των επενδυτών. Η Ισπανία δανείζεται κοντά στο 4%, ενώ το επιτόκιο του διετούς ομολόγου της Ιταλίας έφθασε στο 1,2%, δηλαδή χαμηλότερα από αυτό που ήταν πριν από την κρίση, η οποία την οδήγησε στη λήψη μέτρων.
Πράγμα που σημαίνει ότι είτε τα προγράμματα λιτότητας που επέβαλε η Γερμανία πέτυχαν τον στόχο τους είτε οι επενδυτές που συνθέτουν τις αγορές και διαμορφώνουν το κλίμα δεν έχουν πού να βάλουν τα λεφτά τους μετά τη μείωση των επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες και θυμήθηκαν τα ομόλογα των «προβληματικών» χωρών που προσφέρουν ικανοποιητικές αποδόσεις. Είτε και τα δύο μαζί.
Ωστόσο η ίδια τάση παρατηρείται και στα εταιρικά ομόλογα, όπου η μέση απόδοση των τίτλων με αξιολόγηση 3C, δηλαδή ομόλογα-«σκουπίδια» όπως χαρακτηρίζονται, έχει υποχωρήσει από το 10,2% στο 6,8%.
Αρα μάλλον δεν ήταν η Ανγκελα Μέρκελ, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ή κάποιος άλλος ευρωπαίος πολιτικός που έστειλε την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ιρλανδία στο μνημόνιο ή επέβαλε πολιτικές λιτότητας σε Ιταλία και Ισπανία. Ηταν οι αγορές, οι οποίες σταμάτησαν να τις δανείζουν ή τις δάνειζαν με απαγορευτικά επιτόκια που τις ανάγκασαν να οδηγηθούν στα κράτη-μέλη της ευρωζώνης για χρηματοδότηση. Αλλά και εκεί, επειδή οι πολιτικοί εκλέγονται από πολίτες που πληρώνουν φόρους, για να δώσουν δανεικά έθεσαν όρους ανάλογους με αυτούς που ισχύουν στις χώρες τους, δηλαδή λιτότητα, αυστηρές εργασιακές σχέσεις, απελευθέρωση αγορών κτλ. Σωστό ή λάθος, ηθικό ή ανήθικο, έτσι λειτούργησε. Αλλωστε δεν ζούμε σε έναν όμορφο κόσμο αγγελικά πλασμένο.
Με άλλα λόγια, ήταν οι αγορές που προκάλεσαν την κρίση χρέους στην ευρωζώνη και όχι οι πολιτικοί. Η δημοσιονομική και τραπεζική αναδιάρθρωση που ακολούθησε ήταν το τίμημα που έπρεπε να πληρώσουν οι χώρες για να ανακτήσουν την εμπιστοσύνη των αγορών.
Ετσι λοιπόν η ερώτηση αν οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου έχουν ανακτήσει την εμπιστοσύνη των αγορών ώστε να χαλαρώσουν τα μέτρα λιτότητας θα πρέπει να απαντηθεί όχι από το Βερολίνο ή τις Βρυξέλλες αλλά από τις αγορές.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
