Βγήκε στο θέατρο στις αρχές τις δεκαετίας του ‘90: από το 1992 που δηµιουργήθηκε το Θέατρο του Νότου η Αννα Μάσχα ήταν πάντα εκεί – και εκεί παρέµεινε ως το τέλος του. Εκτοτε συµπορεύεται µε όλους όσοι συνάντησε στα χρόνια του Αµόρε. Βασική πρωταγωνίστρια του Θωµά Μοσχόπουλου, ετοιµάζεται τώρα για τον ρόλο της Λαίδης Μακµπέθ στην τραγωδία του Σαίξπηρ που θα ανεβεί στη Στέγη Γραµµάτων και Τεχνών.
Απόφοιτος της ∆ραµατικής του Εθνικού, παραδέχεται ότι έµαθε πολλά στη σχολή («είχαµε και κάποιους από τους τελευταίους παλιούς δασκάλους… Είχαµε γνωρίσει την Αρώνη»), αλλά και πως έµαθε άλλα τόσα βγαίνοντας στο θέατρο: «Ηρθα σε επαφή µε πιο σύγχρονα ρεύµατα και δούλεψα µε ανθρώπους που ήταν παράλληλα και δάσκαλοί µου».
Τώρα επιστρέφει ουσιαστικά στην πρώτη γραµµή – ο δίχρονος γιος της ήταν ο (αυτονόητος) λόγος της απουσίας της. Και µιλάει για όλα όσα την απασχολούν, όλα όσα την κάνουν να χαίρεται αλλά και να ανησυχεί. Με διακρίσεις και βραβεία στο ενεργητικό της, η Αννα Μάσχα πιστεύει ότι ταλέντο µπορεί να σηµαίνει και προσπάθεια.
Κυρία Μάσχα, η πορεία σας είναι ταυτισμένη με το Αμόρε και τον Θωμά Μοσχόπουλο. Πόσο σας έχει επηρεάσει αυτή η συνεργασία;
«Για µένα ήταν µεγάλη τύχη τότε. Με το που βγήκα από τη σχολή, το ‘91, φτιαχνόταν το Αµόρε. Το 1992 ήταν η πρώτη χρονιά που λειτούργησε. Οσο για τον Θωµά, είναι εκείνος που µου ανοίγει τα µάτια σε κάτι που δεν βλέπω: το αποτέλεσµα είναι µισό-µισό. Επειδή όµως ξεκινήσαµε σχεδόν µαζί τη θεατρική µας διαδροµή, µεγαλώσαµε και µαζί µέσα στη δουλειά. Σχεδόν συµπορευθήκαµε – όπως και µε τους άλλους από την οµάδα».
Δεν σας περιορίζει αυτή η αποκλειστικότητα;
«∆εν αµφιβάλλω ότι ένας άλλος σκηνοθέτης µπορεί να έβγαζε και άλλα πράγµατα από µένα, αλλά όταν είσαι τόσο καλά µε κάποιον, η δέσµευση δεν είναι δεσµά. Αντιθέτως, είναι ωραία και δεν µε απασχόλησε ποτέ. Σχεδόν πάντα οι προτάσεις του Θωµά είναι η απόλυτη προτεραιότητά µου. Αλλωστε δεν εµφανίζεται ένα πρωί µε µια ανακοίνωση. Τα έχουµε συζητήσει χρόνια πριν. Απλώς φθάνει η ώρα του. Ο “Μακµπέθ” υπήρχε στο µυαλό του, ήταν από τα έργα που ήθελε πολύ. Και εγώ».
Μπορεί να αγαπηθεί η Λαίδη Μακμπέθ; Εσείς την αγαπήσατε;
«∆εν ξέρω αν µπορεί να την αγαπήσει κανείς. Ούτε εγώ ακόµα ξέρω αν την αγαπώ. Μου αρέσει όµως πολύ να είµαι µαζί της. Εχει πράγµατα που σε κάνουν να τη συµπονέσεις, να την καταλάβεις ψυχικά… Υπάρχουν και τέτοιες στιγµές. Είναι ένας δύσκολος ρόλος, µια δύσκολη προσωπικότητα. Εχει αγκάθια».
Τι είναι αυτό που την οδηγεί;
«Το κείµενο δεν σου προσφέρει πραγµατικές απαντήσεις, σαν να µην ενδιαφέρει ούτε τον ίδιο τον Σαίξπηρ. ∆εν βλέπεις µια τεράστια προσωπική φιλο δοξία για εξουσία. Ολα είναι για εκείνον. Είναι µια γυναίκα που στηρίζει τον άνδρα της. Εκείνος είναι προβληµατικός σε σχέση µε την επιθυµία του για εξουσία. Προσπαθεί να πείσει τον εαυτό του ότι δεν τη θέλει. Εκείνη τον στηρίζει πολύ παραπάνω, σαν να είναι δικό της το “θέλω”. Και αυτή είναι η µεγαλοσύνη του κειµένου. ∆εν σου προσφέρει εύκολες ψυχαναλυτικές απαντήσεις, παρ’ όλο που έχει χοντρή ψυχολογία από κάτω».
Είναι η ισχυρή γυναίκα πίσω από τον άνδρα;
«Αυτός είναι ένας ανερχόµενος µωροφιλόδοξος τύπος που στηρίζεται στη γυναίκα του, η οποία για τους άλλους είναι τυπική και σωστή. Παράλληλα είναι και καταπιεστική. Εχει όµως κάποια στοιχεία που δυναµιτίζουν τον ρόλο και την προσωπικότητά της, όπως η σκηνή της υπνοβασίας – ό,τι πιο δύσκολο έχω κάνει ως τώρα. Το ζευγάρι αυτό µου δίνει την αίσθηση ότι είναι σαν να µην ξέρει ακριβώς µε τι µπλέκει. Καταπιάνονται µε κάτι πολύ µεγάλο, που µετά δεν µπορούν να το αντιµετωπίσουν. ∆εν ξέρουν µε τι µπλέκουν. Εχει πολλά µέσα στο µυαλό της αυτή η γυναίκα. Εχει ένα πολύ πιο οξύ πνεύµα από εκείνον αλλά λιγότερη φαντασία, και αυτό είναι που την κάνει πραγµατίστρια. Στην εξέλιξη του έργου ο Μακµπέθ διευρύνεται ενώ εκείνη συρρικνώνεται, σαν να κολλάει σε ένα σηµείο».
Εχετε ασχοληθεί και με σύγχρονα κείμενα. Ποια είναι η προσέγγισή σας στο κλασικό;
«Η σκοτεινιά του Σαίξπηρ είναι διαφορετική – το µεγάλο κλασικό έργο κάνει τη διαφορά. Το ισχυρό κείµενο παρέχει µια άλλου είδους απόλαυση. Το συζητούσαµε στις πρόβες, πόσο ωραίο είναι να ασχολείσαι µε κάτι τέτοιο. Πρέπει όµως να έχεις την τύχη και της καλής µετάφρασης. Στο σύγχρονο κείµενο πρέπει να εφεύρεις εσύ τους κόσµους. Εδώ λέγονται όλα. Είναι εκεί, µπροστά σου. Βέβαια έχει άλλες δυσκολίες. Θέλει και µια σχετική virtuosite, αν την έχεις αποκτήσει µέσα στα χρόνια. Και δεν τελειώνει ποτέ… Μπορείς να το πιάσεις δέκα χρόνια πριν ή δέκα χρόνια µετά και να το δεις αλλιώς. Αισθάνοµαι ευγνώµων που µου επιτρέπεται να ασχοληθώ µε ένα τέτοιο έργο». «Φοβάµαι γιατί δεν καταλαβαίνω πώς λειτουργεί ο κόσµος»
Ο «Μακμπέθ» είναι μια τραγωδία με θέμα τη σχέση εγκλήματος και εξουσίας. Σήμερα γίνονται εγκλήματα για την εξουσία;
«Φυσικά και γίνονται. Εγκλήματα με ή χωρίς αίματα. Μαχαιρώματα, καρατομήσεις γίνονται σε καθημερινή βάση. Χύνεται και αίμα για την εξουσία. Εχουμε βία μέσα μας. Και ο καθένας από μόνος του και όταν μαζευτούν πολλοί. Το 2008 πήγαινα στις πορείες. Κατάλαβα πόσο εύκολα μπορεί να σε παρασύρει η οργή σου – ιδίως με το τόσο άδικο γεγονός της δολοφονίας ενός 15χρονου παιδιού. Και ας μην είσαι άνθρωπος που έχεις τη βία ως λύση των προβλημάτων. Ξέρεις ότι η βία δεν είναι η λύση, αλλά ίσως ο μοναδικός σου δρόμος».
Σκέφτεστε, αλήθεια, σε τι κόσμο φέρατε το παιδί σας;
«Το παιδί, όποτε και να γεννηθεί, είναι ελπίδα. Και λυπάμαι που δεν είχα ανοίξει τα μάτια μου νωρίτερα.
Αναρωτιέμαι, πότε ήταν καλός, ιδανικός και ρόδινος ο κόσμος; Προβληματισμοί υπήρχαν πάντα. Τώρα είναι εντονότεροι από πριν. Αλλά το παιδί είναι ένα ισχυρό κίνητρο. Και μόνο να με δει ότι δεν το βάζω κάτω, κι ας μην τα καταφέρω, αυτό με γεμίζει όλο και περισσότερο. Ξέρετε, εμείς οι ηθοποιοί πάμε πάντα χέρι-χέρι με την ανασφάλεια. Τώρα, απλώς, είναι ακόμη χειρότερα. Ιστορικά, έπειτα από μεγάλες κρίσεις, ανθίζουν τα πράγματα. Βέβαια δεν ξέρω πόσο χαμηλά, πόσο βαθιά πρέπει να φθάσουν. Και αυτό είναι το άσχημο. Φοβάμαι ότι θα πιάσει κι άλλο πάτο».
Τι άλλο φοβάστε;
«Αν και είμαι αισιόδοξος άνθρωπος, φοβάμαι γιατί δεν καταλαβαίνω πώς λειτουργεί ο κόσμος, πώς λειτουργεί το σύστημα. Μου φαίνεται καφκικό όλο αυτό και γι’ αυτό ανησυχώ. Αναρωτιέμαι μήπως θα έπρεπε να κάνω κάτι, αλλά δεν ξέρω τι. Δεν πιστεύω στους πολιτικούς. Η κοινωνία περνά κρίση αλλά η πολιτική ακόμη μεγαλύτερη. Το “όλοι μαζί τα φάγαμε” είναι κυνική προσέγγιση του θέματος».
«Μακμπέθ» του Σαίξπηρ. Πρεμιέρα στις 18 Ιανουαρίου 2012, στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών.
Μετάφραση Δημήτρης Δημητριάδης, σκηνοθεσία Θωμάς Μοσχόπουλος, σκηνογραφία Ελλη Παπαγεωργακοπούλου, φωτισμοί Λευτέρης Παυλόπουλος.
Παίζουν: Αργυρης Ξάφης, Αννα Μάσχα, Ξένια Καλογεροπούλου, Κώστας Μπερικόπουλος, Θάνος Τοκάκης, Γιώργος Χρυσοστόμου, Αστέρης Πελτέκης, Γιώργος Παπαγεωργίου, Δημήτρης Νασιούλας, Κωνσταντίνος Βουδούρης.
Η προπώληση έχει ξεκινήσει
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
