Ποιος ήταν ο Αμπντουλά Τσατλί; Το «ομορφόπαιδο», που ανασύρθηκε μέσα από τα συντρίμμια της μαύρης Μερτσέντες στο πολυσυζητημένο ατύχημα του Σουσουρλούκ, δεν ήταν ένας κοινός εκτελεστής στην υπηρεσία της τουρκικής μαφίας, μπλεγμένος στο λαθρεμπόριο ηρωίνης. Νεότερα στοιχεία αμερικανικής προελεύσεως αποκαλύπτουν πως όχι μόνο εργαζόταν για τις μυστικές υπηρεσίες της γείτονος, αλλά η δράση του συνδέεται με μία από τις σκοτεινότερες πτυχές του ΝΑΤΟ: το δίκτυο «Gladio». Από τη «Σφαγή της Πρωτομαγιάς» το 1977 στην Κωνσταντινούπολη ως την απόπειρα δολοφονίας του Πάπα και τις μυστικές επιθέσεις εναντίον των Αρμενίων και των Κούρδων, ο μίτος της ζωής του Τσατλί ξετυλίγει μια παράξενη ιστορία και αποδεικνύει πόσο μακριά φθάνουν τα πλοκάμια του τουρκικού παρακράτους.
Η ΕΠΑΡΧΙΑ Μπαλικεσίρ, στη Βορειοδυτική Τουρκία, είναι πεδινή και εύφορη. Πρόκειται, όπως επισημαίνουν οι γεωγραφικοί άτλαντες, για περιοχή αγροτική, όπου καλλιεργούνται σιτηρά, κριθάρι, βαμβάκι, αλλά και όπιο. Το «βιλαέτι» του Μπαλικεσίρ διαθέτει ανεπτυγμένο οδικό δίκτυο και ευθείς ασφαλτόδρομους. Μια ομιχλώδη νύχτα του περασμένου Νοεμβρίου μια μαύρη τεθωρακισμένη Μερτσέντες έτρεχε με ταχύτητα 200 χιλιομέτρων σε έναν από αυτούς τους ασφαλτόδρομους, κοντά στο Σουσουρλούκ.
Η Μερτσέντες θα είχε φθάσει στην Κωνσταντινούπολη, τον τελικό προορισμό της εκείνο το βράδυ, αν δεν είχε βρεθεί στον δρόμο της μια νταλίκα που οδηγούσε ο Χασάν Γκοκτσέ. Η σύγκρουση ήταν τρομακτική. Ο οδηγός του φορτηγού, όπως συμβαίνει συνήθως, διήλαθε αλώβητος, αλλά η Μερτσέντες έγινε συντρίμμια, με αποτέλεσμα τρεις από τους τέσσερις επιβάτες της να μείνουν στον τόπο. Ο Γκοκτσέ καταδικάστηκε την περασμένη Δευτέρα στην Αγκυρα από την τουρκική δικαιοσύνη να καταβάλει συνολικά 206.000 δρχ. αποζημίωση, αλλά αυτός τη γλίτωσε, από πάσης απόψεως, φτηνά. Επτά μήνες αργότερα η Τουρκία δεν έχει αποσείσει από πάνω της το στίγμα ενός πρωτοφανούς σκανδάλου.
*Το «τέρας της ασφάλτου»
Η ταυτότητα των επιβαινόντων στο αυτοκίνητο είναι γνωστή και, εν πολλοίς, συζητημένη. Νεκροί βρέθηκαν στα συντρίμμια: ο υψηλόβαθμος αστυνομικός Χουσεΐν Κοσαντάγκ, που διέθετε σύνδεσμο με τις μυστικές υπηρεσίες· ο καταδικασθείς εις θάνατον από την τουρκική δικαιοσύνη και καταζητούμενος από την Ιντερπόλ για λαθρεμπόριο ναρκωτικών Αμπντουλά Τσατλί· η πάλαι ποτέ «Μις Κινηματογράφος» Γκόνσα Ους. Του δυστυχήματος επεβίωσε ο ακροδεξιός βουλευτής Σεντάτ Μπουσάκ. Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, από μια δεύτερη Μερτσέντες, που ακολουθούσε την πρώτη και σταμάτησε στην άκρη του δρόμου μετά το δυστύχημα, πετάχτηκαν οπλισμένοι άντρες που περιμάζεψαν τον Μπουσάκ και τον οδήγησαν στο τοπικό νοσοκομείο.
Τα τροχαία δυστυχήματα είναι συνηθισμένη υπόθεση στη γειτονική χώρα οι εφημερίδες χρεώνουν μάλιστα τους νεκρούς στο «τέρας της ασφάλτου». Αλλά το τρακάρισμα στο Σουσουρλούκ δεν ήταν απλό ατύχημα. Το αντελήφθησαν επί τόπου οι αξιωματικοί της Τροχαίας. Από θαύμα το αυτοκίνητο δεν είχε πιάσει φωτιά. Στο πορτ-μπαγκάζ οι τροχονόμοι βρήκαν έκπληκτοι πιστόλια (απλά, αλλά και αυτόματα με σιγαστήρες), 170 σφαίρες, γεμιστήρες έτοιμους για χρήση, «κοριούς» για ηλεκτρονικές παρακολουθήσεις, ταυτότητες της Αστυνομίας και κάμποσα τουρκικά διπλωματικά διαβατήρια. Τι συνέβαινε; Τίποτε, «ήταν ένα απλό δυστύχημα», υπόθεση ρουτίνας, επέμενε ο πανίσχυρος υπουργός Εσωτερικών της κυβέρνησης Ερμπακάν Μεχμέτ Αγκάρ. Ο κ. Αγκάρ έκρινε πως το δυστύχημα ήταν για το αρχείο, αλλά τα ευρήματα καθιστούσαν δύσκολη τη συγκάλυψή του. «Αποσκευές για γουικέντ» άρχισε να σαρκάζει ο τουρκικός Τύπος, ενώ δημοσιεύματα έκαναν λόγο για σακούλες με χαρτονομίσματα κάτω από το κρεβάτι του διασωθέντος τραυματία.
* Διακοπές στη Σμύρνη
Οταν ο κ. Μπουσάκ τελικά συνήλθε, δήλωσε ότι δεν θυμόταν τίποτε, «όλα στο μυαλό του ήταν θολά», αλλά η ταυτότητα των θυμάτων είχε αποκαλυφθεί και απλώς και μόνο η συνύπαρξή τους ήταν ποινικά κολάσιμη. Τι γύρευαν στο ίδιο αυτοκίνητο ένας ανώτερος αστυνόμος, ένας φυγάς «επαγγελματίας δολοφόνος» και ένας βουλευτής; Πώς ήταν δυνατόν ένας καταζητούμενος να διαθέτει διπλωματικό διαβατήριο, έξι διαφορετικές ταυτότητες και άδεια οπλοφορίας με σφραγίδα του υπουργείου Εσωτερικών; Η «υπόθεση Σουσουρλούκ» άρχισε να προκαλεί κλυδωνισμούς στην κυβέρνηση. Προτού κλείσει μία εβδομάδα ο κ. Αγκάρ είχε παραιτηθεί για να διευκολύνει το έργο των ανακριτικών ερευνών. Ηταν μια διευκόλυνση που θα τον έφερνε σε δύσκολη θέση.
Σε λίγες ημέρες το νήμα μιας παράξενης υπόθεσης άρχισε να ξετυλίγεται. Πριν από τη νύχτα του μοιραίου δυστυχήματος οι Μπουσάκ, Κασαντάγκ και Τσατλί είχαν περάσει μερικές ημέρες μαζί σε ένα παράκτιο ξενοδοχειακό συγκρότημα κοντά στη Σμύρνη. Η ξανθομάλλα Ους σέρβιρε τα ποτά και μάλλον «ζέσταινε το κρεβάτι», όπως ελέχθη, του Τσατλί. Οι τρεις όμως δεν ήταν μόνοι. Σύντομα απεκαλύφθη ότι ήταν μαζί τους εκεί και ο κ. Αγκάρ. Τι ελέχθη στις συζητήσεις μάλλον δεν θα αποκαλυφθεί ποτέ. Λέγεται ότι αντικείμενο των «διαβουλεύσεων» ήταν η τύχη των καζίνων ενός τούρκου μεγιστάνα που δολοφονήθηκε το περασμένο καλοκαίρι.
* «Στο όνομα της Τουρκίας…»
Τα τουρκικά πρωτοσέλιδα οργίαζαν υπαινισσόμενα υψηλούς δεσμούς μεταξύ της μαφίας και της πολιτικής. Η εικοτολογία για τον προορισμό των τριών έδινε και έπαιρνε. Υπό την πίεση της κοινής γνώμης, οι αρχές συνέλαβαν μια σειρά αξιωματούχους των σωμάτων ασφαλείας του περιβάλλοντος του Αγκάρ. Εν τω μεταξύ η υπουργός Εξωτερικών και ηγέτιδα του κόμματος του «Ορθού Δρόμου» Τανσού Τσιλέρ έστειλε το ιδιωτικό της αεροπλάνο να φέρει τον επιζήσαντα Μπουσάκ πίσω στην Κωνσταντινούπολη· ο τελευταίος, μόλις επανήλθε η μνήμη του, επικαλέστηκε τη βουλευτική του ασυλία. Το γεγονός έδωσε το έναυσμα στο κοινοβούλιο να συστήσει ειδική εξεταστική επιτροπή για την «υπόθεση Σουσουρλούκ».
Εν τούτοις οι εξελίξεις επεφύλασσαν στο τουρκικό κοινό ακόμη μεγαλύτερες εκπλήξεις. Το φέρετρο στην κηδεία του Τσατλί ετάφη τυλιγμένο με την τουρκική σημαία. «Οσοι πυροβολούν ή τραυματίζονται στο όνομα της χώρας μας, του έθνους μας και του κράτους μας μένουν για πάντα στη μνήμη μας», δήλωσε η κυρία Τσιλέρ. Οι σχολιαστές δεν μπορούσαν παρά να εικάσουν ότι ο θανών εργαζόταν για τις μυστικές υπηρεσίες της χώρας. Πώς όμως συνέβαινε αυτό όταν έφερε στην πλάτη του εις θάνατον καταδίκη από την τουρκική δικαιοσύνη και η Ιντερπόλ τον αναζητούσε για λαθρεμπόριο ναρκωτικών; Σύντομα κατέστη σαφές ότι ο Τσατλί ήταν το πρόσωπο – κλειδί στην όλη υπόθεση. Αλλά ποιος ήταν πραγματικά ο Αμπντουλά Τσατλί; Είναι οι πρόσφατες αποκαλύψεις του «Progressive», μιας αμερικανικής πολιτικής επιθεώρησης, που ρίχνουν φως στο πραγματικό πρόσωπό του και συνδέουν τη δράση του με έναν από τους «σκελετούς στην ντουλάπα» του ΝΑΤΟ: την επιχείρηση «Gladio».
Πώς λεγόταν το παρακλάδι του «Gladio» στην Τουρκία; Ενα εκτενές δημοσίευμα της αμερικανικής επιθεώρησης «Progressive» δίνει την απάντηση: ήταν το Τμήμα Ειδικού Πολέμου. Οπως και τα άλλα δίκτυα ανά την Ευρώπη, συγκροτήθηκε από στρατιωτικούς, ανθρώπους που είχαν συνεργασθεί με τους Αμερικανούς στη διάρκεια του πολέμου, αλλά και «νεαρούς άνδρες που εκπαιδεύτηκαν στη χρήση των όπλων και στην τακτική του μυστικού πολέμου»· ανθρώπους όπως ο Αμπντουλά Τσατλί. Η εξέλιξη του Τμήματος Ειδικού Πολέμου αντανακλά τα όσα έγιναν στη Δυτική Ευρώπη ιδίως δε στην Ιταλία· όπως θα φανεί παρακάτω, αναδεικνύεται μια παράξενη διασύνδεση ανάμεσα στο ιταλικό και στο τουρκικό «Gladio».
* Η σφαγή της Πρωτομαγιάς
Στη διάρκεια της δεκαετίας του ’70 υπάρχουν υπόνοιες ότι το Τμήμα Ειδικού Πολέμου χρησιμοποιήθηκε ως «όπλο» εναντίον της Αριστεράς. Το «Progressive» επισημαίνει ότι η ύπαρξη και η δράση του Τμήματος έχουν επιβεβαιωθεί από δημόσιους άνδρες της Τουρκίας όπως ο κ. Μπουλέντ Ετζεβίτ και ο στρατηγός Κενάν Εβρέν. Ηταν πράκτορες του Τμήματος που σκότωσαν εννέα αριστερούς αγωνιστές στο Κιζιλντέρε στη Βόρεια Τουρκία το 1972. Οι δολοφονίες όμως ωχριούν μπροστά στα όσα συνέβησαν στην πλατεία Ταξίμ της Κωνσταντινούπολης την Πρωτομαγιά του 1977. Μια εργατική διαδήλωση μετετράπη σε λουτρό αίματος όταν ελεύθεροι σκοπευτές από τις ταράτσες των γύρω κτιρίων άρχισαν να πυροβολούν εναντίον των ομιλητών. Οι πυροβολισμοί διήρκεσαν 20 λεπτά αφήνοντας στον τόπο 38 ανθρώπους. Οι παριστάμενοι αστυνομικοί παρέμειναν απαθείς.
Ηταν ο Τσατλί στην πλατεία Ταξίμ; Η παρουσία του έγινε, πάντως, αισθητή ένα χρόνο αργότερα, στη δολοφονία στην Αγκυρα οκτώ φοιτητών – μελών του Εργατικού κόμματος της Τουρκίας. Ο Τσατλί καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο και η αποκάλυψη ότι ήταν μέλος των «Γκρίζων Λύκων» υποδεικνύει ότι και στην Τουρκία το «Gladio» αντλούσε από τη δεξαμενή της Ακροδεξιάς. Ο παράνομος βίος του Τσατλί θα διαρκέσει 18 χρόνια. Το 1979 διοργανώνει την απόδραση ενός Μεχμέτ Αλί Αγκτσά από τις φυλακές της Κωνσταντινούπολης. Δύο χρόνια αργότερα ο Αγκτσά αποπειράται να δολοφονήσει τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β’. Τα χρόνια εκείνα οι ενδείξεις για βουλγαρικό και σοβιετικό δάκτυλο στο έγκλημα είναι πυκνές.
* Ο «βουλγαρικός δάκτυλος»
Το 1985 ο Τσατλί, κρατούμενος τότε στις γαλλικές φυλακές για λαθρεμπόριο ναρκωτικών, θα εμφανισθεί στη δίκη του Αγκτσά και η κατάθεσή του θα ενισχύσει τα περί «βουλγαρικού δακτύλου». Από την πλευρά του, ο Αγκτσά θα ομολογήσει στις ιταλικές αρχές ότι μαζί με τον Τσατλί είχαν πραγματοποιήσει επιθέσεις εναντίον κούρδων αυτονομιστών στην Ευρώπη, ενώ ο Τσατλί είχε ηγηθεί μιας αιματηρής επίθεσης στη βάση μιας ομάδας αρμενίων αγωνιστών στη Βηρυτό. Οι καταγγελίες θα μείνουν τότε χωρίς συνέχεια. Σήμερα όμως η αποκάλυψη ότι ο Τσατλί ήταν μέλος του «Gladio» δημιουργεί υπόνοιες για ένα «περίεργο» σενάριο: ήταν η απόπειρα εναντίον του Πάπα άλλη μια πτυχή της «στρατηγικής της έντασης» που διεκπεραιώθηκε από το τουρκικό κλιμάκιο του «Gladio» με στόχο τη δυσφήμηση των τότε σοσιαλιστικών χωρών και κατ’ επέκτασιν της ευρωπαϊκής Αριστεράς; Η στοιχειοθέτηση της υπόθεσης είναι δύσκολη, ένα όμως από τα μακάβρια πρόσφατα ευρήματα στα συντρίμμια της Μερτσέντες στο Σουσουρλούκ τη φωτίζει παράξενα: ένα από τα πλαστά διαβατήρια με τη φωτογραφία του Τσατλί φέρει το όνομα Μεχμέτ Οζμπέ και διευκρινίζει ότι «ο εικονιζόμενος είναι ειδικό στέλεχος της αστυνομίας και έχει την άδεια να φέρει όπλο». Μεχμέτ Οζμπέ ήταν ένα από τα ψευδώνυμα του Αγκτσά.
Η εμπλοκή του Τσατλί με το λαθρεμπόριο ναρκωτικών υποδεικνύει ότι το τουρκικό παρακράτος του «Gladio» είχε αρχίσει να ταυτίζεται υπογείως με τη μαφία. Ο Τσατλί πέρασε τέσσερα χρόνια στις γαλλικές φυλακές και μετά εξεδόθη στην Ελβετία. Φαίνεται ότι η διπλή του ιδιότητα στάθηκε χρήσιμη γιατί σε τέσσερις μήνες απέδρασε (άγνωστο πώς) και βρέθηκε ξανά παρανόμως στην Τουρκία.
Εν τω μεταξύ ο Τσατλί και οι συν αυτώ είχαν τα χέρια τους γεμάτα, καθώς είχαν αναλάβει την εξολόθρευση των κούρδων αυτονομιστών. Ο «ανύπαρκτος» μηχανισμός του τουρκικού «Gladio» ανέλαβε τις ανεξιχνίαστες δολοφονίες. Εδώ εισέρχεται και ο ρόλος του ακροδεξιού Μπουσάκ, που είχε, φαίνεται, αναλάβει τη διαμεσολάβηση για τις «βρώμικες δουλειές» στο Κουρδιστάν. Ο έλεγχος της περιοχής από τους παρακρατικούς είχε πρόσθετα πλεονεκτήματα, αφού από εκεί περνούν και οι δρόμοι της ηρωίνης. Η Ανατολική Τουρκία βρέθηκε έτσι στα δίχτυα της μαφίας και των μυστικών υπηρεσιών και ήταν το μοιραίο ατύχημα στο Σουσουρλούκ που έφερε τη σκοτεινή αυτή συμπαιγνία στο φως. Ο ρόλος της CIA και οι τρομοκράτες του «Gladio» Ο στρατός των φαντασμάτων
Ο ΚΩΔΙΚΟΣ της επιχείρησης ήταν «Gladio» λατινιστί, σπαθί. Διεξήχθη στη διάρκεια της δεκαετίας του ’50, στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου. Η συλλογιστική ήταν απλή. «Εθεωρείτο βέβαιο», λέει ένας συνταξιούχος πράκτορας του βρετανικού ΜΙ6, «ότι η Σοβιετική Ενωση μπορούσε να καταλάβει ανά πάσα στιγμή την Ευρώπη». Η αμερικανική CIA και οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες απεφάσισαν να μεριμνήσουν για την «επόμενη μέρα». Συγκρότησαν ολιγομελή μυστικά δίκτυα που θα αναλάμβαναν το έργο του ανταρτοπόλεμου και της παρενόχλησης του Κόκκινου Στρατού, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για αντίσταση. Οι χώρες στις οποίες εγκαταστάθηκαν τα δίκτυα αυτά ήταν οι εξής: Βέλγιο, Ολλανδία, Γαλλία, Ιταλία, Ελβετία, Αυστρία, Δυτική Γερμανία, Σουηδία, Ελλάδα και Τουρκία.
Τα μέλη των δικτύων του «Gladio» εκπαιδεύτηκαν σε ειδικά κέντρα στους γερμανικούς δρυμούς. Οπλα και εκρηκτικά είχαν θαφτεί σε συγκεκριμένες τοποθεσίες στο έδαφος κάθε χώρας ώστε να χρησιμοποιηθούν από τα δίκτυα. Αλλού οι κρυψώνες ήταν σε δάση· αλλού στα νεκροταφεία, όπου αναπαύονται οι νεκροί στρατιώτες των Συμμάχων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικά δε στην Αυστρία, μαζί με τα όπλα και τα πυρομαχικά ήταν θαμμένα και χρυσά νομίσματα (βρετανικές λίρες ή γαλλικά ναπολεόνια)· μάλιστα, το γεγονός συσχετίστηκε αργότερα με την έλλειψη χρυσών νομισμάτων στην Ευρώπη τη δεκαετία του ’50.
* Ο Μιτεράν και ο φίλος του
Τα δίκτυα του «Gladio» ήταν ένα είδος κράτους εν κράτει. Στην Ελβετία τα τετρακόσια μέλη της μυστικής ομάδας ήταν ειδικευμένα στη χρήση όπλων, στις τηλεπικοινωνίες και στον ψυχολογικό πόλεμο. Ο αρχηγός της ομάδας, ένας ευυπόληπτος ελβετός ιδιώτης, μπορούσε να την ενεργοποιήσει χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με τον στρατό ή τις ένοπλες δυνάμεις. Ομολογουμένως, οι άνθρωποι του «Gladio» ήταν σκιές των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Στη Γαλλία, π.χ., ένας από τους πρωτεργάτες του «Gladio» ήταν ο κ. Φρανσουά ντε Γκροσ-ούβρ, στενός φίλος του προέδρου Φρανσουά Μιτεράν. Οταν ο τελευταίος εγκαταστάθηκε στο Ηλύσιο Μέγαρο, ο Ντε Γκροσ-ούβρ ανέλαβε τα πρώτα δύσκολα χρόνια την εποπτεία των γαλλικών μυστικών υπηρεσιών και τις επαφές του Παρισιού με τη Βηρυτό και τη Δαμασκό.
Τα χρόνια πέρασαν και ο κίνδυνος της σοβιετικής εισβολής ατόνησε. Τα δίκτυα του «Gladio» όμως είχαν και έναν πρόσθετο ρόλο: την αντιμετώπιση του «κομμουνιστικού κινδύνου», που εκφραζόταν από τη δράση των αριστερών κομμάτων κάθε χώρας. Τα χρόνια της δεκαετίας του ’60 η προετοιμασία για αντίσταση φαίνεται ότι εξελίχθηκε σε οργανωμένη προβοκάτσια εις βάρος της Αριστεράς.
Αλλωστε, το παρακράτος του «Gladio» είχε ένα τεράστιο πλεονέκτημα: διέθετε διοικητική και επιχειρησιακή αυτονομία και ήταν απολύτως μυστικό. Η ύπαρξη του δικτύου δεν θα είχε αποκαλυφθεί ποτέ αν ένας επίμονος βενετός δικαστής δεν το ανακάλυπτε τυχαία το 1990. Ο κ. Φελίτσε Κασόν, συνεχίζοντας επίμονα την έρευνα για μια νεοφασιστική βομβιστική ενέργεια που είχε στοιχίσει τη ζωή τριών αστυνομικών στην ιταλική πόλη Γκορίτσια το 1972, διαπίστωσε ότι τα εκρηκτικά προέρχονται από μία εκ των 139 κρυψώνων όπλων του «Gladio» στην Ιταλία.
* Η «στρατηγική της έντασης»
Τι ακριβώς ήταν το «Gladio» το απεκάλυψε σε μια έκπληκτη Ευρώπη ο ιταλός πρωθυπουργός Τζούλιο Αντρεότι σε ένα λόγο του ενώπιον της ιταλικής Γερουσίας τον Νοέμβριο του 1990. Μια μια οι κυβερνήσεις των εμπλεκομένων χωρών της Γηραιάς Ηπείρου άρχισαν να αποκαλύπτουν ότι συμμετείχαν στο δίκτυο, φέρνοντας σε δύσκολη θέση το ΝΑΤΟ, που ετήρησε πάντως σιγή ιχθύος. Ολοι οι εμπλεκόμενοι επέμεναν ότι το δίκτυο είχε ατονήσει. «Δεν είχε μείνει και τίποτε να διαλύσουμε», είπε καγχάζοντας στους δημοσιογράφους ο Φρανσουά Μιτεράν. Την επομένη η παρισινή εφημερίδα «Liberation» εκάγχασε με τη σειρά της λέγοντας ότι το γαλλικό παρακλάδι του «Gladio» «τερματίστηκε» άρον άρον μετά τον σάλο από τις αποκαλύψεις στην Ιταλία. Στην Ελλάδα η επιχείρηση «Κόκκινη Προβιά» έλαβε τέλος από την κυβέρνηση Παπανδρέου μεταξύ 1985 και 1988, όταν ξεθάφτηκαν τα όπλα και διελύθησαν τα δίκτυα.
Εν τούτοις οι δικαστικές έρευνες στην Ιταλία δεν άφηναν τον σάλο να κατασιγάσει. Τα 139 οπλοστάσια του «Gladio», απεκαλύφθη, είχαν διαλυθεί το 1973· τα όπλα όμως και τα εκρηκτικά που είχαν φυλαχθεί σε 13 εξ αυτών δεν ευρέθησαν ποτέ. Τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’90 στην Ιταλία σημαδεύτηκαν από αποκαλύψεις ότι ο μυστικός ιστός του «Gladio» είχε χρησιμοποιηθεί ως εκτελεστικό όργανο στο πλαίσιο της λεγόμενης «στρατηγικής της έντασης» από το 1969 ως το 1984. Τα «μολυβένια χρόνια» οι τρομοκρατικές ενέργειας της Ακροδεξιάς είχαν ως στόχο να φοβίσουν τους ιταλούς ψηφοφόρους και να συγκρατήσουν την άνοδο του πλέον δημοφιλούς Κομμουνιστικού κόμματος της Ευρώπης. Κασέτες, μίζες και συμβόλαια θανάτου
ΑΠΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ άποψη, είναι η κυρία Τανσού Τσιλέρ που φαίνεται ότι θα υποστεί το μεγαλύτερο πλήγμα. Η εξεταστική επιτροπή του τουρκικού κοινοβουλίου έχει ήδη δεχθεί περισσότερα από 10.000 τηλεφωνήματα με πληροφορίες και κάθεται πάνω σε ένα βουνό εγγράφων. Αρκετά εξ αυτών έχουν «διαρρεύσει» στον τουρκικό Τύπο για προληπτικούς λόγους και φαίνεται ότι η κυρία Τσιλέρ είχε το 1994 εγκρίνει προσωπικά κονδύλι 500 εκατ. δρχ. για τη δράση του Τσατλί που είχε αναλάβει την εξολόθρευση των κούρδων ηγετών. Το «ομορφόπαιδο» με τις υψηλές διασυνδέσεις κυκλοφορούσε, άλλωστε, ανενόχλητο στην Αγκυρα με τη Μερτσέντες του. Πρόβλημα όμως υπάρχει και με την ηρωίνη, που διακινείται κατά 80% από τουρκικές συμμορίες. Οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες παραπονούνται ότι οι πληροφορίες που δίνουν στις τουρκικές αρχές καταλήγουν τελικά στους λαθρεμπόρους ναρκωτικών, ενώ τον περασμένο Ιανουάριο ένας γερμανός δικαστής μίλησε για συγκάλυψη και δεν δίστασε να αναφέρει ονομαστικά την κυρία Τσιλέρ.
Στην Τουρκία οι έρευνες προχωρούν, αλλά ο Τύπος και η κοινή γνώμη της γείτονος κάνουν λόγο για συγκάλυψη. Ενώπιον της δικαιοσύνης θα αχθούν τον επόμενο μήνα δέκα χαμηλόβαθμοι αστυνομικοί με την κατηγορία της συνεργασίας με τη μαφία, ενώ η συζήτηση στο Κοινοβούλιο για τον ρόλο των Μπουσάκ και Αγκάρ αρχίζει την Τρίτη. Είναι η αντιπολίτευση που προσπαθεί να ωφεληθεί από την κατάσταση, αν και ο κ. Μεσούτ Γιλμάζ, που ισχυρίζεται ότι διαθέτει αποκαλυπτικές κασέτες και έγγραφα, έχει ήδη δεχθεί απειλές. Εν τούτοις η διασύνδεση πολιτικού κόσμου και παρακράτους στη γειτονική χώρα λέγεται πως είναι ευρύτατη και ο ταραγμένος δημόσιος βίος της Τουρκίας τις τελευταίες δεκαετίες έχει ως αποτέλεσμα να διαθέτει σχεδόν κάθε τούρκος πολιτικός και από έναν σκελετό στο ντουλάπι του.
