Σε αποφασιστικό σταυροδρόμι αποφάσεων βρίσκεται ο πρωθυπουργός και πρόεδρος του ΠαΣοΚ κ. Κώστας Σημίτης, καθώς στο Μαξίμου αλλά και στη Χαριλάου Τρικούπη είναι σαφές ότι ακριβώς στο «παρά ένα» απεφεύχθη μείζων κομματική και κυβερνητική κρίση απ’ αφορμή το συνέδριο της Νεολαίας του ΠαΣοΚ. Στελέχη της Πολιτικής Γραμματείας του ΠαΣοΚ παραδέχονται σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις τους ότι οι εξελίξεις αιφνιδίασαν τους πάντες, ακόμη και τους φερόμενους ως πρωταγωνιστές. Με την έκφραση «πρωταγωνιστές», διευκρινίζουν, δεν αναφέρονται στους νεολαίους τα εκατέρωθεν «βαποράκια» των εσωκομματικών παρατάξεων, όπως τα θεωρούν αλλά στους καθοδηγητές τους. «Τη νύχτα της Πέμπτης ο Σημίτης και ο Τσοχατζόπουλςο κατ’ ουσίαν ήταν στην ίδια μοίρα: άνθρωποι που δρούσαν εν ονόματί τους κατόρθωσαν να τους οδηγήσουν σε ρόλους και πράξεις που ο καθένας δεν είχε επιλέξει για τον εαυτό του» τονίζει μέλος της Πολιτικής Γραμματείας.
«Το βαθύτερο ζήτημα που προκύπτει από την υπόθεση της Νεολαίας δεν είναι αν βγήκε ωφελημένος ο κ. Τσοχατζόπουλος ή τραυματισμένος ο κ. Σημίτης, που πράγματι έτσι είναι σε πρώτη ανάγνωση. Το ζήτημα είναι αν ο Πρωθυπουργός και πρόεδρος του ΠαΣοΚ θα βρει τους πρακτικούς τρόπους να μεταβάλει σε πράξη τη λογική του μεγάλου και ενιαίου ΠαΣοΚ. Αν συνεχίσουμε έτσι, στην πρώτη εμπλοκή σε ένα νομοσχέδιο ή μια μείζονα πολιτική επιλογή μπορεί να βρεθούμε εξίσου απρόβλεπτα στα κομματικά χαρακώματα» αναφέρει κορυφαίο ηγετικό στέλεχος, που προτίθεται να καταθέσει τις προτάσεις του επί του θέματος συντόμως στον Πρωθυπουργό.
Αυτή τη στιγμή στελέχη του θεωρούμενου «σκληρού πυρήνα» των εκσυγχρονιστών έχουν τη βεβαιότητα ότι η κρίση στη Νεολαία είναι μια «συνειδητή επιλογή» του κ. Τσοχατζόπουλου με σκοπό τον αντίστοιχο έλεγχο του συνεδρίου τον Μάρτιο του 1999. Τα στελέχη αυτά εισηγούνται στον Πρωθυπουργό τη γραμμή μιας σκληρής και «έγκαιρης» αντιμετώπισης του «ρεβανσισμού» του κ. Τσοχατζόπουλου, που θα μπορούσε να περιλάβει ακόμη και ένα έκτακτο συνέδριο τους επόμενους μήνες. Μετά τις πρόσφατες εσωκομματικές εκλογές, θεωρείται βέβαιο ότι σε ένα έκτακτο συνέδριο θα σημειωνόταν άνετη επικράτηση του κ. Σημίτη, με διευρυμένη πλειοψηφία σε σχέση με το 1996. Ενώ η παρέλκυση του χρόνου, αν πράγματι ο κ. Τσοχατζόπουλος έχει αποφασίσει τη «ρεβάνς», κρίνεται ότι μπορεί να ευνοήσει τα σχέδιά του, καθώς θα έχουν μεσολαβήσει και μεγάλες κοινωνικές ρήξεις στις ΔΕΚΟ κλπ. αλλά και οι δύσκολες οπωσδήποτε δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές.
Είναι επίσης ορατό ότι, αν όχι ο κ. Τσοχατζόπουλος, οπωσδήποτε άλλες πλευρές της εσωκομματικής αντιπολίτευσης, όπως τα μέλη του Εκτελεστικού Γραφείου κκ. Π. Οικονόμου και Εμμ. Δασκαλάκης, προαναγγέλλουν τη ρήξη «σε ένα μεγάλο συνέδριο το οποίο έρχεται σύντομα», όπως είπε χαρακτηριστικά ο κ. Οικονόμου χειροκροτούμενος από τους συνέδρους της Νεολαίας ΠαΣοΚ.
Ενώ όμως αυτή η λογική εμφανίζει τον κ. Σημίτη υποχρεωμένο είτε να συγκρουστεί με τον κ. Τσοχατζόπουλο είτε να συμβιβαστεί επισημοποιώντας την ύπαρξη όχι ενός ενιαίου κόμματος αλλά μιας «κομματικής συνομοσπονδίας», ένας τρίτος παράγων προβάλλει, που ενδέχεται να αλλάξει ουσιαστικά τη μορφή της κομματικής ζωής του ΠαΣοΚ όπως κωδικοποιήθηκε τα δύο τελευταία χρόνια, «ως σύγκρουση δηλαδή μηχανισμών των μεν εν ονόματι του εκσυγχρονισμού, των δε εν ονόματι ποικίλων σημαιών, αλλά με κοινό παρονομαστή την ίδια πρακτική και νοοτροπία».
Ο «τρίτος παράγων» είναι η ουσιαστική σύμπτωση θέσεων όπως εκφράστηκε στις συνεδριάσεις της Πολιτικής Γραμματείας μεταξύ των Κώστα Λαλιώτη, Βάσως Παπανδρέου, Κώστα Σκανδαλίδη και Απόστολου Κακλαμάνη. Κοινό χαρακτηριστικό των τοποθετήσεων των τεσσάρων ηγετικών στελεχών ήταν η αποστασιοποίηση από το «εμφυλιοπολεμικό κλίμα» και τη λογική συγκρούσεων μηχανισμών.
Εντύπωση προκάλεσαν οι θέσεις του κ. Κ. Λαλιώτη. Το ιστορικό στέλεχος του ΠαΣοΚ στη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας είπε ότι η σύγκρουση για τη Νεολαία είναι ευθύνη των μηχανισμών όλων των πλευρών. «Σιωπήσαμε και απείχαμε ορισμένοι επί δύο χρόνια και στο διάστημα αυτό οι μονόφθαλμοι οδηγούν τους τυφλούς σε αδιέξοδα και οι αρχηγοί έγιναν οπαδοί των οπαδών τους» είπε ο κ. Λαλιώτης. Αφού χαρακτήρισε τον ίδιο, την κυρία Παπανδρέου, τον κ. Κακλαμάνη, τον κ. Σκανδαλίδη και τον κ. Τσοχατζόπουλο στελέχη που αποτελούν τη «ραχοκοκαλιά» του ΠαΣοΚ, ο κ. Κώστας Λαλιώτης τόνισε προς όλες τις κατευθύνσεις: «Επί δύο χρόνια σιώπησα. Να ξέρετε ότι από τώρα και πέρα θα είμαι παρών και θα με βρείτε απέναντί σας».
Τις ίδιες θέσεις παρουσίασε ο κ. Κ. Λαλιώτης σε δύο αλλεπάλληλες συναντήσεις που είχε με τον κ. Κ. Σημίτη. Ο κ. Λαλιώτης είπε στον Πρωθυπουργό ότι το σχήμα λειτουργίας που περιλαμβάνει πέραν της νόμιμης κομματικής σκηνής και την παράπλευρη δράση μηχανισμών «δημιουργεί στο ΠαΣοΚ ένα δεύτερο κόμμα μέσα στο κόμμα και ενισχύει την αντίστοιχη δράση άλλων “κομμάτων μέσα στο κόμμα”. Με αυτόν τον τρόπο όλοι εμείς οι υπόλοιποι, η συντριπτική πλειοψηφία του κόμματος δηλαδή, καλούμαστε να μεταβληθούμε στο ΕΑΜ του ΚΚΕ. Δηλαδή από τη μια μεριά θα υπάρχουν ο Ιωαννίδης και ο Σιάντος που θα έχουν την πραγματική εξουσία και όλοι οι υπόλοιποι θα αποτελούμε τους ΕΑΜίτες, κατάλληλοι να δίνουμε τις μάχες, ακατάλληλοι όμως να συμμετέχουμε στις αποφάσεις».
Αξίζει προσθέτως να σημειωθεί ότι αυτή η στάση και θέση του κ. Λαλιώτη αποτέλεσε και τον αποφασιστικό λόγο ώστε ο κ. Τσοχατζόπουλος να μην προσέλθει τελικώς στο συνέδριο της Νεολαίας. Το βράδυ της Πέμπτης στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας τα δύο στελέχη είχαν δίωρη συνάντηση ουσιαστικής επικοινωνίας, με αποφασιστική επίπτωση στην τελική στάση του κ. Τσοχατζόπουλου, ο οποίος άλλωστε, όπως διαβεβαιώνουν στελέχη που γνωρίζουν τις πραγματικές θέσεις του, σε καμιά περίπτωση δεν επιδίωξε μέσω της Νεολαίας το είδος της ρήξης που του αποδίδει ως πρόθεση ο σκληρός πυρήνας των εκσυγχρονιστών.
Κορυφαία στελέχη, όπως ο κ. Κ. Σκανδαλίδης, θεωρούν ότι μετά τις εξελίξεις αυτές οι επιλογές του Πρωθυπουργού πολλαπλασιάζονται: έχει τη δυνατότητα διευρύνοντας τον κύκλο της πολιτικής καθοδήγησης του κόμματος μέσω της Πολιτικής Γραμματείας, όπως άλλωστε ήταν η πρόθεσή του μετά τον κύκλο συζητήσεων που είχε με τα μέλη του Εκτελεστικού Γραφείου, να μετατρέψει τους όρους του παιχνιδιού από σύγκρουση μηχανισμών σε ενιαία καθοδήγηση ενός μεγάλου και ενιαίου κόμματος.
