ΤΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ της Κίνας ενέκρινε την περασμένη Δευτέρα ιστορική συνταγματική μεταρρύθμιση που αναβαθμίζει τον ρόλο του ιδιωτικού τομέα της οικονομίας. Υστερα από μισό αιώνα εγκαταλείπεται πλέον το μοντέλο του κεντρικού σχεδιασμού, εν όψει και των διαπραγματεύσεων για την είσοδο της χώρας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.
Πολλοί οικονομικοί αναλυτές εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για το γεγονός ότι «στο εξής, ο ιδιωτικός τομέας θα αντιμετωπίζεται από όλους, συμπεριλαμβανομένης και της κυβέρνησης, ως εξίσου σημαντικός με τον δημόσιο».
Οι προτάσεις του πρωθυπουργού Ζου Ρονγκγί εξασφάλισαν τη συντριπτική πλειοψηφία του 99% των 2.821 μελών του Εθνικού Λαϊκού Κογκρέσου, που φαίνεται ότι αναγνώρισαν τη σημασία της ελεύθερης οικονομίας στη διαδικασία δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας και της ενίσχυσης της οικονομικής δραστηριότητας. Μέχρι στιγμής και παρά την πολυετή δυσπιστία εκ μέρους των κινεζικών κυβερνήσεων ο ιδιωτικός τομέας είναι υπεύθυνος για το ένα τρίτο της βιομηχανικής παραγωγής της χώρας. Συνολικά στην Κίνα λειτουργούν σήμερα περίπου 29 εκατομμύρια ιδιωτικές επιχειρήσεις, οι οποίες απασχολούν 68 εκατομμύρια εργαζομένους.
Η διευκόλυνση της πρόσβασης στις κεφαλαιαγορές και της δανειοδότησης εκ μέρους των τραπεζών, όπως προβλέπεται από το μεταρρυθμιστικό σχέδιο, αναμένεται να αναθερμάνει την οικονομία της χώρας που πλήττεται από χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, τους οποίους αδυνατούν να ενισχύσουν οι κρατικά ελεγχόμενες επιχειρήσεις.
Ο ιδιωτικός τομέας αντιθέτως εμφανίζει ήδη υψηλή αποτελεσματικότητα, απασχολεί ένα τεράστιο μέρος του εργατικού δυναμικού και έχει σημαντικότατη συμβολή στην εθνική οικονομία. Με αυτά τα δεδομένα δεν θα μπορούσε κανείς να αγνοήσει τη σημασία του.
Η οικονομία της Κίνας κατάφερε πέρυσι να εμφανίσει ρυθμό ανάπτυξης 7,8%, κατά κύριο λόγο με τη βοήθεια των τεράστιων δημοσίων δαπανών. Σημαντικά όμως είναι τα προβλήματα που προκαλούνται λόγω της συρρίκνωσης των εξαγωγών και του περιορισμού της εγχώριας ζήτησης.
Η κυβέρνηση του Πεκίνου έχει σχεδιάσει τη διοχέτευση τεράστιων ποσών στον δημόσιο τομέα και για το 1999, ώστε να επιτευχθεί ένας ικανοποιητικός ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης που θα φθάνει το 7%, αλλά η μεγάλη της ανησυχία εξακολουθεί να είναι η αύξηση της ανεργίας.
Με την έγκριση των συνταγματικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων καταργούνται τα ιδεολογικά κωλύματα, που επί σειρά ετών εμπόδιζαν την ιδιωτική πρωτοβουλία, και ανοίγει πλέον ο δρόμος για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας που θα απορροφήσουν τους απολυμένους από τον δημόσιο τομέα.
Αμέσως μετά την ιστορική συνταγματική μεταρρύθμιση οι νομοθέτες της χώρας άρχισαν να μιλούν για την αναγκαιότητα της γρήγορης αλλαγής του νομικού πλαισίου.
Πρώτο βήμα θα είναι η κατάργηση των κρατικών μονοπωλίων, που θεωρείται πλέον ότι αποτελούν σημαντικό ανασχετικό παράγοντα για την οικονομική ανάπτυξη.
Ο αντιμονοπωλιακός νόμος που προτείνεται, σε συνδυασμό με τους ήδη υπάρχοντες που περιορίζουν τον αθέμιτο ανταγωνισμό, θα αποτελέσει το θεμέλιο του νέου οικονομικού μοντέλου ύστερα από πενήντα χρόνια κεντρικού ελέγχου. Οι νέες διατάξεις θα προβλέπουν τόσο τον κατακερματισμό των κρατικών μονοπωλίων σε μικρότερες ανταγωνιστικές επιχειρήσεις όσο και την καταπολέμηση των μονοπωλίων των πολυεθνικών εταιρειών.
Οσον αφορά τη δραστηριοποίηση της Κρατικής Τράπεζας Ανάπτυξης της Κίνας στις διεθνείς κεφαλαιαγορές, ο επικεφαλής της, Τσεν Γιουάν, δήλωσε ότι «θα αναμένει τη βελτίωση των συνθηκών» προτού προχωρήσει στην έκδοση νέου ομολογιακού δανείου. Κάτι τέτοιο δεν αναμένεται να συμβεί πριν από το δεύτερο εξάμηνο του 1999.
