Ας υποθέσουμε ότι ένας καλός εξωγήινος οικονομολόγος επισκέπτεται τη χώρα μας για να εκτιμήσει την πιθανότητα που έχουμε να μπούμε το 2001 στην Οικονομική και Νομισματική Ενωση (ΟΝΕ) της Ευρώπης. Ακόμη ας υποθέσουμε ότι γνωρίζει ελληνικά και διαβάζει το ρεπορτάζ που δημοσιεύεται στις διπλανές στήλες. Τέλος, έστω ότι μετά από κάποιες επαφές με πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες ενημερώνεται για το μακρύ ιστορικό των δημόσιων επιλογών που έφεραν την οικονομία μας στην κακή κατάσταση που βρίσκεται. Το ενδιαφέρον ερώτημα που προκύπτει είναι σε ποιο συμπέρασμα θα κατέληγε και με ποιους συλλογισμούς.
Οι άνθρωποι που έχουν αναλάβει την ευθύνη να οδηγήσουν τη χώρα μας στην ΟΝΕ, θα σκεφτόταν, δεν είναι εξωγήινοι. Με ένα μικρό διάλειμμα κυβερνούν για τα 14 από τα τελευταία 17 χρόνια. Μπορεί κάτω από το βάρος των ιστορικών εξελίξεων να έχουν αποβάλει την αντιπάθεια που είχαν παλιότερα για την ανοικτή κοινωνία και οικονομία. Αλλά όπως και να το κάνουμε, θα υποπτευόταν, θα πρέπει να τους λείπει το εκπαιδευτικό και το ιδεολογικό υπόβαθρο που χαρακτηρίζει τις ηγεσίες που εμπιστεύονται οι αγορές.
Εν τούτοις, όντας εξωγήινος, και συνεπώς άνθρωπος αντικειμενικός και με όλη την καλή διάθεση να παραχωρήσει το όφελος της αμφιβολίας στους μεταμελημένους, θα υπέθετε ότι οι τελευταίοι της αρχικής ομάδας που μας κυβερνούν δεν αποκλείεται να έχουν την τόλμη να υπερβούν την αδράνεια του παρελθόντος τους. Αλλά τότε θα είχε να αντιμετωπίσει μια σημαντική αντινομία. Οι τελευταίοι κυβερνούν ήδη τέσσερα χρόνια και συνεχώς λένε ότι γνωρίζουν τι πρέπει να γίνει για να κερδίσουμε το στοίχημα. Αλλά για λόγους που γνωρίζουν μόνο οι ίδιοι συνεχώς αναβάλλουν να πάρουν τα αναγκαία μέτρα. Είναι λοιπόν τώρα δυνατόν να γίνουν μέσα σε 18 μήνες όλα όσα δεν έγιναν μέσα σε τέσσερα χρόνια. Δυστυχώς, η πραγματικότητα δεν μπορεί να κρυφτεί και αναγκαστικά θα άρχιζε να αμφιβάλλει για δυνατότητά μας να μπούμε στην ΟΝΕ το 2001.
Εξάλλου, τα δεδομένα που αναφέρονται στο διπλανό ρεπορτάζ είναι αμείλικτα. Για να πραγματοποιηθούν οι διαρθρωτικές αλλαγές που απαιτούνται θα έπρεπε να υπάρχει επεξεργασμένο χρονοδιάγραμμα ενεργειών και τώρα αμέσως να άρχιζε η υλοποίησή του. Πλην όμως, αποδεικνύεται για πολλοστή φορά με αφορμή την περίπτωση της Ολυμπιακής Αεροπορίας, ότι οι κυβερνώντες δεν διαθέτουν ούτε τόλμη, ούτε ιδέες, ούτε στρατηγική. Τους αρέσει ο διάλογος γιατί αυτό έμαθαν να κάνουν πάντα. Αλλά με διαλόγους και καθυστερήσεις δεν γίνονται ειρηνικές επαναστάσεις.
Ετσι, με λύπη του για την όμορφη χώρα μας, ο εξωγήινος θα κατέληγε στην εκτίμηση ότι η μεγάλη πιθανότητα είναι η κυβέρνηση να μην τηρήσει τις δεσμεύσεις της προς τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ενωσης, οπότε «ανεπαισθήτως» το 2001 θα βρεθούμε έξω από τα τείχη της ΟΝΕ. Αυτό το συμπέρασμα θα ήταν απόλυτα δικαιολογημένο με βάση την ψυχρή ανάλυση των δεδομένων. Αλλά επειδή η ελπίδα πεθαίνει τελευταία, εγώ προσωπικά προτιμώ να πιστεύω στο θαύμα.
Ο κ. Γεώργιος Κ. Μπήτρος είναι καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
