Τι πρόκειται λοιπόν να αποφασίσουν οι νέοι βασικοί μέτοχοι της Ιονικής Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις ΑΕ με τα δύο ξενοδοχειακά «διαμάντια» της εταιρείας; Τι τύχη τους επιφυλάσσει ο κ. Κωστόπουλος της Alpha Τράπεζας Πίστεως; Αν και είναι πολύ ενωρίς για να ξεκαθαριστεί το τοπίο, θεωρείται ωστόσο πιθανόν η τύχη της Ιονικής Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις να εξαρτάται άμεσα από τις επιλογές δύο άλλων τραπεζιτών του κ. Σπύρου Λάτση της Eurobank και του κ. Θεόδωρου Καρατζά της Εθνικής Τράπεζας. Και οι δύο τραπεζίτες έχουν έντονα ενδιαφέροντα στον τομέα του τουρισμού, ελέγχοντας αμέσως ή εμμέσως επιχειρηματικές δραστηριότητες στον κρίσιμο αυτό τομέα.
Στην αρχή ήταν οι δύο αδελφοί Πεζά, εφοπλιστές, με έδρα των επιχειρηματικών τους δραστηριοτήτων τη Νέα Υόρκη. Ο όμιλος επιχειρήσεων Πεζά ξεκινά τις πρώτες ημέρες του 1957 διαπραγματεύσεις για την κατασκευή ξενοδοχείου Hilton στην Αθήνα. Τέσσερις μήνες αργότερα, στις 22 Απριλίου, υπογράφεται η σχετική συμφωνία ενώ στις 26 Φεβρουαρίου 1959 αρχίζει η εκσκαφή των θεμελίων του. Την εποχή εκείνη βεβαίως το ευρύ κοινό ελάχιστα γνώριζε την ξενοδοχειακή επιχείρηση Hilton. Τα δύσκολα χρόνια που ακολούθησαν το τέλος του πολέμου δεν είχαν επιτρέψει ως τις αρχές της δεκαετίας του ’50 καμία σχεδόν φροντίδα για την ελληνική πρωτεύουσα. Μόλις το 1954 εκδηλώνονται οι πρώτες δημιουργικές πρωτοβουλίες: η Ομόνοια και το Σύνταγμα ανακατασκευάζονται εκ βάθρων, νέοι δρόμοι ανοίγονται και ηλεκτροφωτίζονται. Την πενταετία 1955-1959 η Αθήνα μεταμορφώνεται κυριολεκτικά. Στα πλαίσια αυτά κινείται και η επιχειρηματική πρωτοβουλία των εφοπλιστών Πεζά.
Το 1960 τα οικονομικά προβλήματα του ομίλου επιχειρήσεων Πεζά θέτουν ωστόσο τη σφραγίδα τους και στην τύχη του ξενοδοχείου, που λίγα χρόνια αργότερα έμελλε να αλλάξει την όψη της πρωτεύουσας της χώρας. Ετσι το 1960 η κυριότητα των μετοχών της Ξενοδοχειακής Εταιρείας Πεζά περιήλθε στην ΑΕ Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις Ιονική. Η τελευταία αυτή εταιρεία ήταν θυγατρική της Ιονικής Τράπεζας, που τότε ανήκε στον εφοπλιστή Στρατή Ανδρεάδη.
* Η πρώτη χρηματοδότηση
Ο Ανδρεάδης χρηματοδοτεί την ανέγερση του ξενοδοχείου, υλοποιώντας με αυτό τον τρόπο τη σύμβαση με τη Hilton. Ο σκελετός της οικοδομής ολοκληρώνεται τον Απρίλιο του 1961, τέσσερα χρόνια μετά την υπογραφή της αρχικής συμφωνίας. Η ολοκλήρωση του έργου ωστόσο απαιτεί άλλα δύο χρόνια. Ετσι τα επίσημα εγκαίνια του έργου γίνονται στις 20 Απριλίου 1963. Ο πρώτος επίσημος επισκέπτης του ξενοδοχείου είναι ο τότε πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής, που συχνά επισκεπτόταν το εργοτάξιο, εκδηλώνοντας μάλιστα το ενδιαφέρον του για την όσο το δυνατόν ταχύτερη λειτουργία του Hilton Αθηνών. Πολίτης του κόσμου ο ίδιος, κατανοούσε τη σημασία που είχε για την πρωτεύουσα αλλά και για τη χώρα η παρουσία του διεθνούς φήμης τουριστικού κολοσσού.
Ο Ανδρεάδης είχε λάβει τότε μια απόφαση, την οποία έμελλε να λάβουν και μεγάλοι διεθνείς ξενοδοχειακοί οργανισμοί, όπως οι Marriott, Four Seasons, Holiday Inn, Choice Hotels και Intercontinental. «Διαχώρισε» τις έννοιες «ιδιοκτησία» και «λειτουργική διαχείριση» του ξενοδοχείου. Απλώς ο Ανδρεάδης ανέθεσε τη δεύτερη σε έναν επαγγελματία που άκουγε στο όνομα Hilton International.
Τα χρόνια κύλησαν… Η Ιονική περνά στο κράτος και μαζί της οι θυγατρικές επιχειρήσεις της. Το 1986 η διοίκηση της Ιονικής Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις αποφασίζει να επεκτείνει τις δραστηριότητές της. Αγοράζει γι’ αυτό τον σκοπό ένα οικόπεδο στη Ρόδο προκειμένου να ανεγείρει ένα πολυτελές ξενοδοχείο με τις προδιαγραφές της Hilton International. Το ξενοδοχείο χτίστηκε, υπό άλλη όμως επωνυμία: πρόκειται για το γνωστό σήμερα Rhodos Imperial, που διαχειρίζεται με επιτυχία η μεγαλύτερη ιδιωτική αλυσίδα ξενοδοχείων της χώρας, η Grecotel. Η τελευταία ανήκει στον γνωστό γερμανικό τουριστικό οργανισμό TUI, καθώς επίσης και στον έλληνα επιχειρηματία κ. Νίκο Δασκαλαντωνάκη.
* Τι γίνεται τώρα
Η πώληση από την Εμπορική στην Alpha Τράπεζα Πίστεως του 51% των μετοχών της Ιονικής Τράπεζας θέτει εκ των πραγμάτων το ερώτημα: Ποια θα είναι η τύχη της Ιονικής Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις και των δύο πολυτελών μονάδων της; Τα δύο «διαμάντια» της Ιονικής Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις στην Αθήνα και στη Ρόδο είναι τεράστιας αξίας. Αποκαλυπτικό είναι το παρακάτω γεγονός: σύμφωνα με τα συμπεράσματα μελέτης που έγινε από ανεξάρτητο οίκο και παραδόθηκε προ ημερών στη διοίκηση της Ιονικής Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις, η αξία γης και κτιριακών εγκαταστάσεων του Hilton Αθηνών υπολογίζεται σε 27,2 δισ. δρχ. και του Rhodos Imperial σε 19,9 δισ. Ετσι, χωρίς να συνυπολογίσει κανείς τις αξίες παγίων και μοναδικότητας, οι δύο μονάδες αξίζουν 47,1 δισ. δρχ.
Η Ιονική Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις ΑΕ δεν είναι ωστόσο μόνο «κτίρια». Είναι μια κερδοφόρος εταιρεία, που κάθε χρόνο βελτιώνει τα οικονομικά της αποτελέσματα. Η επιχείρηση, που διευθύνεται ως σήμερα τουλάχιστον από τον κ. Δ. Τσαγκάρη, εμφάνισε κατά το 1998 νέα αύξηση της κερδοφορίας της. Ετσι τα προ αποσβέσεων και φόρων κέρδη της επιχείρησης αυξήθηκαν από 1,4 δισ. δρχ. το 1997 σε περίπου 2 δισ. δρχ. το 1998. Οι συνολικές πωλήσεις της επιχείρησης έφτασαν τα 11,7 δισ. δρχ. κατά το 1998. Η «μερίδα του λέοντος» στα κέρδη της εταιρείας αναλογεί στο Hilton Αθηνών, το οποίο, όπως είναι γνωστό, ανήκει στην Ιονική Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις και διευθύνεται από τη Hilton International. Χαρακτηριστικό της καλής πορείας του ξενοδοχείου των Αθηνών είναι το γεγονός ότι αυτό παρουσίασε τζίρο 9,3 δισ. δρχ. ενώ τα μεικτά του αποτελέσματα υπερέβησαν το επίπεδο των 3 δισ. δρχ. Αποκαλυπτικά είναι επίσης τα στοιχεία που αφορούν την πληρότητα του Hilton Αθηνών: σύμφωνα με αυτά, το ξενοδοχείο έχει μέση ετήσια πληρότητα 77% (!!!).
«Η Ιονική Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις», λέει μιλώντας προς «Το Βήμα» ο κ. Δ. Τσαγκάρης, «έχει ένα μοναδικό πλεονέκτημα: είναι η μοναδική ξενοδοχειακή επιχείρηση στην Ελλάδα η οποία ασκεί property management. Ανάλογη πολιτική ασκούν κολοσσοί όπως η Starwood, που ο βασικός πυρήνας της δραστηριότητάς τους είναι η καλύτερη αξιοποίηση επενδύσεων στον τομέα του real estate, στον τομέα βεβαίως των ξενοδοχείων».
Οι πρώτες κινήσεις των μεγάλων ομίλων
Ο όμιλος επιχειρήσεων Λάτση κρατά στα χέρια του όλα τα στοιχεία της πρώην περιουσίας Καλκάνη, που έχουν άμεση σχέση με τον τουρισμό. Συγκεκριμένα, έχει το κτίριο του μη λειτουργούντος σήμερα ξενοδοχείου της πλατείας Συντάγματος King George. Επίσης σημαντική έκταση στη Σαρωνίδα, όπου από το 1988 είχε ξεκινήσει, χωρίς να τελειώσει, η ανέγερση ξενοδοχειακής μονάδας. Ακόμη στα χέρια του ομίλου Λάτση βρίσκεται μεγάλη έκταση στην Αγία Πελαγία Κρήτης, πριν από την Ελούντα. Αν και ο όμιλος Λάτση δεν έχει αναπτύξει εμφανή δραστηριότητα στον ξενοδοχειακό τομέα, πληροφορίες τον θέλουν να έχει εκδηλώσει επιχειρηματικό ενδιαφέρον για την ξενοδοχειακή μονάδα του νέου αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος» στα Σπάτα. Οι πληροφορίες μάλιστα κάνουν λόγο για επιχειρηματικές επαφές με τη Hilton International. Η τελευταία δεν θα έχτιζε ένα ξενοδοχείο στην Αθήνα. Θα επιθυμούσε ωστόσο, υποστηρίζουν ορισμένοι, να αναλάβει το μάνατζμεντ ενός υπερπολυτελούς ξενοδοχείου στο νέο αεροδρόμιο Αθηνών. Και οι οίκοι που μπορούν να διαθέσουν αυτά τα κεφάλαια δεν είναι πολλοί. Ο όμιλος επιχειρήσεων Λάτση είναι ασφαλώς ένας από τους οίκους που έχουν ανάλογη κεφαλαιουχική επάρκεια.
Από την άλλη πλευρά ο όμιλος επιχειρήσεων της Εθνικής Τράπεζας έχει αξιόλογη επιχειρηματική παρουσία στον ξενοδοχειακό τομέα, αφού συμμετέχει σε δύο επιχειρήσεις: στην Αστήρ (θυγατρική επιχείρηση) που λειτουργεί τον «Αστέρα» Βουλιαγμένης και η οποία έχει προσανατολιστεί προς το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών· επίσης στην επιχείρηση Λάμψα που λειτουργεί το ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρεταννία». Το ιστορικό αυτό ξενοδοχείο της πλατείας Συντάγματος ελέγχεται από τη διεθνή αλυσίδα Starwood. Ο κ. G. Ballotti, υπεύθυνος για την Ελλάδα της αλυσίδας Starwood και βασικός μέτοχος του ξενοδοχείου «Μεγάλη Βρεταννία», ανακοίνωσε προσφάτως την απόφαση της «μητέρας-εταιρείας» για ανακαίνιση του ιστορικού ξενοδοχείου της πλατείας Συντάγματος. Για τον σκοπό μάλιστα αυτό θα υλοποιηθεί επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 50 εκατ. δολαρίων σε συνεργασία με την Εθνική Τράπεζα, η οποία ως γνωστόν κατέχει μέρος των μετοχών της εταιρείας Λάμψα. Η ανακαίνιση του ξενοδοχείου θα ενισχύσει την αίγλη του διεθνούς κύρους του Hilton, συμβάλλοντας με τη σειρά του στην αναβάθμιση της πλατείας Συντάγματος. Ο κ. Ballotti, που έκανε τις ανακοινώσεις παρουσία του κ. Ντίνου Βοντζίδη, γενικού διευθυντή της «Μεγάλης Βρεταννίας», ανέφερε ότι η Starwood δεν έχει καμία διάθεση να πουλήσει μετοχές από το ποσοστό του 52,8% που ελέγχει στην εταιρεία Λάμψα, ιδιοκτήτρια του ξενοδοχείου. Αντιθέτως, είπε ο ίδιος, η Starwood έχει ενδιαφέρον να αποκτήσει και άλλες ξενοδοχειακές μονάδες, κυρίως σε πόλεις που προσελκύουν επαγγελματικό τουρισμό. Κυρίως δηλαδή στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη.
Οι ανακοινώσεις του κ. Ballotti αποκτούν ιδιαίτερη σημασία αν λάβει κανείς υπόψη του ότι ο κολοσσός που εκπροσωπεί η Starwood είναι η μεγαλύτερη εταιρεία ξενοδοχείων και παιχνιδιών στον κόσμο. Εχει στο δυναμικό της πάνω από 650 ξενοδοχεία σε 70 χώρες ενώ μόνο στην Ευρώπη έχει 110 ξενοδοχεία. Ελέγχει γνωστές φίρμες, μεταξύ των οποίων και οι: The Luxury Collection/St. Regis, Sheraton, Westin, Four Points και Ceasars. Προσφάτως μάλιστα η Starwood έθεσε σε εφαρμογή το πρόγραμμα Starwood Preferred Guest, που απευθύνεται στους τακτικούς πελάτες της, στους οποίους και δίνει πόντους μετατρέψιμους σε διαμονές στα ξενοδοχεία, μίλια αεροπορικών εταιρειών, εμπορεύματα ή ταινίες στα δωμάτια και γεύματα στα εστιατόρια.
Οι σχεδιασμοί των δύο τραπεζιτών, σε συνδυασμό με το αυξανόμενο ενδιαφέρον διεθνών οίκων για ξενοδοχειακές επιχειρήσεις στην Ελλάδα τονώνουν, όπως είναι φυσικό, το ενδιαφέρον των νέων μετόχων της Ιονικής Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις. Ο κ. Κωστόπουλος θα κληθεί σύντομα να λάβει σημαντικές αποφάσεις που θα αφορούν πιθανόν όχι μόνο το ιδιοκτησιακό καθεστώς ή τις συνέργειες με τους άλλους τραπεζίτες αλλά και τις συμβάσεις με τους οίκους που έχουν αναλάβει το μάνατζμεντ. Στα πλαίσια αυτά θα πρέπει να αποφασίσει αν θα ανανεώσει τη σύμβαση με τη Hilton International που θα ισχύει για ένα έτος ακόμη. Τι πρόκειται επίσης να κάνει με το Rhodos Imperial; Θα ανανεώσει τη σύμβαση με την Grecotel ή θα αναζητήσει κάποιο διεθνή οίκο για να αναλάβει το μάνατζμεντ του κοσμοπολίτικου ξενοδοχείου της Ρόδου; Ενα τρίτο ζήτημα που θα απασχολήσει τον κ. Κωστόπουλο είναι η τύχη του Hilton Κέρκυρας του κ. Τσαούσογλου. Η υπερχρέωση της ξενοδοχειακής αυτής επιχείρησης θίγει τρεις τράπεζες την Κτηματική, την Ιονική και την Εθνική , ενώ το συνολικό ποσό των χρεών υπερβαίνει κατά πολύ τα 5 δισ. δρχ. Θα «χτυπήσει» ο κ. Κωστόπουλος το ξενοδοχείο στον πλειστηριασμό; Ισως δεν έχει άλλη λύση ενώ η συγκεκριμένη περίπτωση αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που μπορεί να οδηγήσει σε συνέργεια με την Εθνική Τράπεζα στον ξενοδοχειακό τομέα.
Αποκαλυπτική ωστόσο είναι μία ακόμη πληροφορία την οποία «Το Βήμα» φέρνει στη δημοσιότητα: την περασμένη εβδομάδα συναντήθηκε στην Αθήνα ο κ. Δ. Τσαγκάρης, διευθύνων σύμβουλος της Ιονικής Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις, με τον κ. Roy Paul, διευθυντή ανάπτυξης μιας εκ των σημαντικότερων διεθνών ξενοδοχειακών αλυσίδων, της Four Seasons. Ο τελευταίος εξέφρασε το ενδιαφέρον του για την Ελλάδα. Οπως είναι γνωστό, η πανίσχυρη αυτή αλυσίδα δεν έχει παρουσία στη χώρα μας ενώ μέσα στα άμεσα σχέδιά της είναι να εξετάσει προσεκτικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Η συγκεκριμένη επιχείρηση ελέγχεται κατά 25% από τον σουλτάνο του Μπρουνέι. Παράγοντας της ξενοδοχειακής αγοράς ανέφερε χαρακτηριστικά: «Υπάρχουν περιουσίες στην Ελλάδα που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από τη Four Seasons. Μεταξύ αυτών είναι το King Gεοrge, το Λαγονήσι ή ακόμη και το Πεντελικό…».
