ΣΟΒΑΡΕΣ ανακατατάξεις αναμένονται στον χώρο και των μικρών ιδιωτικών αλλά και υπό κρατικό έλεγχο τραπεζών. Οι ευρείες ανακατατάξεις και συγχωνεύσεις στις μεγάλες τράπεζες απειλούν να απωθήσουν στο περιθώριο τις μικρές, οι οποίες στην προσπάθειά τους να αντιδράσουν αναζητούν συμμαχίες αλλά και επιδιώκουν συνενώσεις που θα μεγεθύνουν τα ανταγωνιστικά τους πλεονεκτήματα.
Οι αλλαγές που προετοιμάζονται εντοπίζονται στους εξής χώρους:
Ζωηρό ενδιαφέρον υπάρχει για την αγορά της Τράπεζας Κεντρικής Ελλάδος παρά το γεγονός ότι εκκρεμεί σοβαρή εμπλοκή ύστερα από την απόφαση του Αρείου Πάγου για παραπομπή στο Ευρωδικαστήριο, η οποία θα τελεσιδικήσει σε 5 χρόνια. Βεβαίως το πρόβλημα θα μπορούσε να ξεπεραστεί με την εγγύηση του Δημοσίου για αποζημίωση από το Δημόσιο σε περίπτωση ανατροπής της κατάστασης ή εναλλακτικά σε συνεννόηση με τους παλαιούς μετόχους.
Η Τράπεζα Κεντρικής Ελλάδος θα πωληθεί μάλλον με εξωχρηματιστηριακή διαδικασία και το ΥΠΕΘΟ εκτιμά ότι η πρώτη δημοπρασία θα γίνει τον Ιούνιο. Για την αγορά της ΤΚΕ που έχει 24 καταστήματα έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον από πολλές άλλες μικρές τράπεζες, όπως π.χ. από την Aspis – Bank του κ. Π. Ψωμιάδη, ο οποίος φιλοδοξεί να διευρύνει τις δραστηριότητές του και πέραν της στεγαστικής πίστης, από την Τράπεζα Αττικής, που ήδη διαθέτει 36 υποκαταστήματα και έκλεισε τη χρήση του 1997 με κέρδη 1,1 δισ. δρχ. και από την Εγνατία.
Την εισαγωγή των μετοχών της στο Χρηματιστήριο προετοιμάζει η Δωρική Τράπεζα, συμφερόντων του εφοπλιστή Μαυρακάκη. Η Δωρική, η οποία διευθύνεται από τον κ. Π. Τσουπίδη, εξετάζει το ενδεχόμενο συνεργασιών με άλλες μεγαλύτερες τράπεζες, ελληνικές ή ξένες. Η Τράπεζα δεν διαθέτει δίκτυο και σύμφωνα με πληροφορίες από τη διεύθυνσή της δεν σκοπεύει να δραστηριοποιηθεί στις λιανικές τραπεζικές εργασίες. Η δραστηριότητά της επικεντρώνεται στις χρηματοδοτήσεις μεγάλων επιχειρήσεων, στις εργασίες διαχείρισης συναλλάγματος και τίτλων, στην παροχή επενδυτικών προϊόντων και στο private banking.
Η Δωρική, η οποία διαθέτει μόνο τρία καταστήματα (στο Μαρούσι, στην Αθήνα και στον Πειραιά), έχει παρουσιάσει τα τελευταία χρόνια εντυπωσιακή αύξηση κερδών. Από 125 εκατ. το 1995, αυξήθηκαν σε 330 το 1996 και σε 1,5 δισ. το 1997.
Στην Αθηνών τώρα: Εκκρεμεί η απόφαση της διεθνούς διαιτησίας για τα κεφάλαια ύψους 2,6 δισ. δρχ. που διεκδικούν οι κορεάτες μέτοχοι από την Εθνική.
Η Τράπεζα της Ελλάδος θεωρεί επιβεβλημένη την αύξηση κεφαλαίου της τράπεζας αλλά δεν αποκλείεται να γίνει με συμμετοχή νέων μετόχων. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η κορεατική Hanwa, η οποία διαθέτει το πλειοψηφικό πακέτο, αναζητεί αγοραστή και έχει έρθει σε επαφή με ελληνικές τράπεζες. Η τράπεζα διαθέτει 24 υποκαταστήματα και η απαιτούμενη αύξηση κεφαλαίου, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, πλησιάζει τα 15 δισ. δρχ. Το 1997 εμφάνισε κέρδη 175 εκατομμυρίων, έναντι ζημίας 890 εκατομμυρίων το 1996.
Με ελαστικούς όρους επαναλαμβάνεται ο διαγωνισμός πώλησης της Τράπεζας Κρήτης. Αυτή τη φορά δεν προσδιορίζεται ελάχιστο αποδεκτό τίμημα, ενώ στην προκήρυξη του επαναληπτικού διαγωνισμού πώλησης της τράπεζας δεν προβλέπεται και ρήτρα διασφάλισης των θέσεων εργασίας της τράπεζας, η οποία απασχολεί σήμερα περίπου 1.400 άτομα. Δύο όροι που κάνουν ελκυστικότερη την Τράπεζα Κρήτης για τους υποψήφιους αγοραστές της οι οποίοι προσβλέπουν κυρίως στην απόκτηση του δικτύου της τράπεζας που αριθμεί 87 καταστήματα σε όλη την Ελλάδα.
Θ. Καρατζάς: «Εμείς ήσυχοι δεν θα καθήσουμε»
Η απάντηση που έδωσε προ ημερών σε ερώτηση δημοσιογράφου ο διοικητής της Εθνικής Τράπεζας κ. Θ. Καρατζάς ίσως δρομολογεί μιαν ακόμη σημαντική εξέλιξη στο παιχνίδι των εξαγορών και των συγχωνεύσεων. Οταν ερωτήθηκε ο κ. Καρατζάς τι μέλλει γενέσθαι, ποια θα είναι η επόμενη κίνηση μετά τη συγχώνευση της Εθνικής με την Κτηματική, απάντησε: «Πάντως εμείς ήσυχοι δεν θα καθήσουμε».
Βεβαίως πολλών η σκέψη θα πήγαινε στη θρυλούμενη συγχώνευση της Εθνικής με την Εμπορική, αλλά αυτή θα πρέπει μάλλον να θεωρείται «οριστικά εγκαταλειμμένη υπόθεση» από πλευράς διοικήσεως της Εθνικής. Ανώτατος παράγων της τράπεζας τονίζει ξεκάθαρα: «Δεν μας κάνει, δεν ταιριάζει στον σχεδιασμό μας, αλλά και να ταίριαζε είναι μια πολύ δύσκολη υπόθεση». Αντιθέτως γίνεται πολύς λόγος για την εξαγορά από την Εθνική μιας ιδιωτικής τράπεζας που θα συμπληρώσει τις υπηρεσίες της, κατά τους υπολογισμούς της διοίκησής της. Το πότε θα γίνει αυτό και βεβαίως το όνομα της υπό εξαγοράν τράπεζας τηρείται για την ώρα μυστικό.
Προσανατολισμός σε εξειδικευμένους τομείς
«Με τις νέες συνθήκες που δημιουργούνται στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα», λέει ο διευθύνων σύμβουλος της Aspis Bank κ. Ευστ. Παπαγεωργίου, «οι μικρότερες τράπεζες θα επικεντρώσουν τις δραστηριότητές τους σε συγκεκριμένους τομείς. Η Aspis Bank θα συνεχίσει να κάνει αυτό που γνωρίζει καλά, να προσφέρει δηλαδή υψηλού επιπέδου υπηρεσίες στον χώρο της στεγαστικής πίστης. Προς την κατεύθυνση αυτή στόχος μας είναι η διεύρυνση του δικτύου της τράπεζας που σήμερα αριθμεί 12 καταστήματα και ως το τέλος του έτους θα έχουν προστεθεί άλλα πέντε και κάποια στιγμή το 1999 θα φθάσει στα 23-25 καταστήματα».
Οσον αφορά το θέμα των εξαγορών τραπεζών ο κ. Παπαγεωργίου λέει ότι η τράπεζα δεν έχει τη δυνατότητα να εξαγοράσει κάποια άλλη και πως από όσα γνωρίζει δεν έχει εκδηλώσει κανένας ενδιαφέρον προς τους μετόχους της τράπεζας για πιθανή εξαγορά της Aspis Bank.
Αναφερόμενος στις εξελίξεις στον ελληνικό τραπεζικό χώρο επισημαίνει ότι με τη δημιουργία μεγάλων τραπεζικών ομίλων, που είναι σήμερα η κυρίαρχη τάση στην ελληνική αγορά, ο αριθμός των τραπεζών στη χώρα μας, που είναι ήδη μικρός με τα διεθνή δεδομένα, θα περιοριστεί ακόμη περισσότερο και πλέον το ελληνικό τραπεζικό σύστημα θα διαθέτει έντονα χαρακτηριστικά ολιγοπωλιακής κατάστασης, καθώς λίγες τράπεζες θα ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς.
«Οι μικρότερες τράπεζες», λέει ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής της Ευρωπαϊκής Λαϊκής Τράπεζας κ. Χ. Στυλιανίδης, «χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: σε αυτές που είναι μικρές ως αυτόνομη παρουσία και σε εκείνες που ναι μεν είναι μικρές στην ελληνική αγορά αλλά ανήκουν σε κάποιο μεγαλύτερο χρηματοπιστωτικό όμιλο. Η Ευρωπαϊκή Λαϊκή Τράπεζα», αναφέρει ο ίδιος, «ανήκει στη δεύτερη κατηγορία, καθώς είναι μέλος του ομίλου της Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας, που είναι από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Κύπρου με μερίδιο αγοράς περί το 30% και χρηματιστηριακή αξία που ξεπερνά τα 160 δισ. δρχ. και αποτελεί το 25% της συνολικής κεφαλαιοποίησης του κυπριακού χρηματιστηρίου. Ως εκ τούτου εκτιμούμε ότι η τράπεζά μας έχει τη δυνατότητα να αναπτυχθεί και να αντιμετωπίσει με επιτυχία τα νέα δεδομένα και τις επερχόμενες αλλαγές στον ελληνικό τραπεζικό χώρο, οι οποίες αναμένονται ραγδαίες το επόμενο δεκαοκτάμηνο. Στρατηγική της τράπεζάς μας σήμερα αποτελεί η αυτόνομη, ταχύρρυθμη ανάπτυξή της, με τη διεύρυνση του δικτύου της σε πρώτη φάση από 11 καταστήματα που αριθμεί σήμερα σε 15 ως το τέλος του έτους και 25-30 καταστήματα ως το έτος 2000. Δεν αποκλείεται ωστόσο η ανάπτυξη της τράπεζας να επιταχυνθεί περαιτέρω. Παράλληλα στόχος μας είναι να προσφέρουμε όλο το φάσμα των τραπεζικών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και προς την κατεύθυνση αυτή δημιουργούμε ένα δυναμικό χρηματοοικονομικό όμιλο. Ηδη λειτουργεί θυγατρική εταιρεία leasing, ενώ έχει ιδρυθεί και πρόκειται να λειτουργήσει σύντομα Εταιρεία Διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων με τη συμμετοχή στο μετοχικό της κεφάλαιο της χρηματιστηριακής εταιρείας Telesis και του επιχειρηματικού ομίλου Λεβέντη. Επίσης προχωρούμε στην ίδρυση εταιρείας factoring».
Ποιοι ελέγχουν ποιους
Η κατάσταση που υπάρχει σήμερα στον χώρο των μικρών τραπεζών παρουσιάζεται ως εξής:
* Στην Αγροτική Τράπεζα μοναδικός μέτοχος είναι το ελληνικό Δημόσιο. Στην Τράπεζα Αθηνών η κορεατική εταιρεία Hanva First Investment Co κατέχει το 66,7% των μετοχών και ο όμιλος της Εθνικής Τράπεζας το 21,5%.
* Στην Τράπεζα Αττικής το Ταμείο Συντάξεως Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Εργων (ΤΣΜΕΔΕ) κατέχει το 34% των μετοχών, ο όμιλος της Εμπορικής Τράπεζας το 17,8% και το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων το 15,5%.
* Στην Aspis Bank ο επιχειρηματίας κ. Π. Ψωμιάδης κατέχει το 50% των μετοχών της τράπεζας.
* Στη Γενική Τράπεζα το Μετοχικό Ταμείο Στρατού κατέχει το 35,5% των μετοχών, ο όμιλος Interamerican, επικεφαλής του οποίου είναι ο επιχειρηματίας κ. Δ. Κοντομηνάς, κατέχει το 10,4% και το Ταμείο Αλληλοβοήθειας Προσωπικού της Γενικής το 5,2%.
* Στη Δωρική Τράπεζα ο όμιλος του επιχειρηματία κ. Ι. Μαυρακάκη κατέχει το 78,6% των μετοχών και η εταιρεία Αρμονία ΑΕΒΕ το 5,4%.
* Στην Εγνατία Τράπεζα ο όμιλος του επιχειρηματία κ. Β. Θεοχαράκη κατέχει το 15,5% των μετοχών, η εταιρεία Ηνίοχος Investment Trust το 10,8% και η εταιρεία Bright Star Holding & Investment το 10,2%.
* Στη Eurobank το 99,9% των μετοχών κατέχει η εταιρεία Consolidated Eurofinance SA, που ελέγχεται από τον όμιλο που διοικεί ο κ. Σπ. Λάτσης, γιος του κ. Ι. Λάτση.
* Στην ΕΤΕΒΑ η Εθνική Τράπεζα κατέχει το 65,1% των μετοχών.
* Στην ΕΤΒΑ μοναδικός μέτοχος είναι το ελληνικό Δημόσιο.
* Στην Ευρωπαϊκή Λαϊκή η Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα κατέχει το 57,2% των μετοχών, η εταιρεία ΕΤΑΝΑ Investment Ltd το 10,7%, η εταιρεία Alpha Consolidated Ltd το 10,2% και η HSBC Holding BV το 5,9%.
* Στην Τράπεζα Κεντρικής Ελλάδος η Αγροτική Τράπεζα κατέχει το 56,6% των μετοχών.
* Στην Τράπεζα Μακεδονίας – Θράκης η Τράπεζα Πειραιώς κατέχει το 37% των μετοχών.
* Στη Citibank η εταιρεία Citibank Overseas Investment Corporation κατέχει το 100% των μετοχών.
* Φάκελος: Οι άγνωστοι μέτοχοι των τραπεζών, στις σελίδες Δ20-22
