Ι. ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ, του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων:
ΑΠΟ τις αρχές του Νοεμβρίου και κάθε πρωί ως προχθές, Παρασκευή, ο πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων κ. Ι. Στουρνάρας δεχόταν καθημερινώς έξι-επτά αντιπροσωπείες των μεγαλυτέρων και πιο γνωστών χρηματοοικονομικών οίκων της Ευρώπης και της Αμερικής.
Παρόμοιο γεγονός είχε συμβεί και πριν από λίγους μήνες μετά την υποτίμηση της δραχμής και την ένταξή της στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών, όταν οι ίδιοι άνθρωποι ζητούσαν λεπτομέρειες για το νέο νόμισμα του «ευρωπαϊκού μηχανισμού» και για τις επιδόσεις της οικονομίας που το στηρίζει.
Επακολούθησε, όπως όλοι γνωρίζουν, η χρυσή εποχή του ελληνικού Χρηματιστηρίου, με τον δείκτη να εκτινάσσεται στα ύψη (κάποιοι τότε μιλούσαν και για τις 3.000 μονάδες) ως τον Αύγουστο, όταν ο κεντρικός τραπεζίτης της Αμερικής κ. Αλαν Γκρίνσπαν έδωσε το σύνθημα να «ξεφουσκώσει το μπαλόνι» της Γουόλ Στριτ και εκείνο… ξεφουσκώνοντας κόντεψε να σκάσει και μαζί του να συμπαρασύρει ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.
* Η κατάσταση άλλαξε διεθνώς
Ολα αυτά τώρα, αν και είναι εξαιρετικά πρόσφατα μόλις προ τριών μηνών , μοιάζουν παρελθόν. Από τα μέσα του Οκτωβρίου η κατάσταση έχει αλλάξει διεθνώς όσον αφορά τουλάχιστον όχι την εικόνα και τα προβλήματα της πραγματικής οικονομίας αλλά αυτή των διεθνών κεφαλαιαγορών. Η Γουόλ Στριτ έφθασε υψηλότερα από ό,τι προ της κρίσεως και τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, αν και επιδεικνύουν κάποια αυτοσυγκράτηση, έχουν πλέον ισορροπήσει.
Το ερώτημα λοιπόν σε μια περίοδο όπου συντελείται η «επιστροφή στα χρηματιστήρια», η «επιστροφή των επενδυτών», είναι πού αλλού εκτός από τις πέντε γνωστές μεγάλες και κύριες αγορές θα διοχετευθούν τα κεφάλαια; Το ενδιαφέρον για την ελληνική αγορά φαίνεται τώρα τουλάχιστον να αναδεικνύεται στον κυριότερο παράγοντα όχι μόνο για την ανάπτυξη του Χρηματιστηρίου αλλά και για να επιτευχθούν ευκολότερα οι στόχοι της σύγκλισης και να μπει η Ελλάδα στην Οικονομική και Νομισματική Ενωση.
Οι δεκάδες εκπρόσωποι των μεγάλων χρηματοοικονομικών οίκων της Ευρώπης και της Αμερικής, που ουσιαστικά ελέγχουν την παγκόσμια αγορά, αναζητούν νέες ευκαιρίες έχοντας καλή εμπειρία και μεγάλα κέρδη στο παρελθόν από την ελληνική αγορά (πολλοί από αυτούς έσωσαν τη θέση τους στην πρόσφατη κρίση ποντάροντας στην Ελλάδα). Γι’ αυτό βρίσκονται εδώ και γι’ αυτό ψάχνουν με κάθε λεπτομέρεια την ελληνική οικονομία και τις προοπτικές της. Και βέβαια για να πεισθούν ότι αυτό το οποίο διαβάζουν στις εκθέσεις των συναδέλφων τους που εργάζονται στους διεθνείς οργανισμούς, ότι δηλαδή η Ελλάδα αναμένεται να μπει στην ΟΝΕ, είναι γεγονός.
«Εμείς περάσαμε τις εξετάσεις με λίαν καλώς στην εποχή της χρηματιστηριακής κρίσης. Το ελληνικό Χρηματιστήριο συγκρατήθηκε και η δραχμή παρέμεινε σταθερή και ισχυρή» τονίζει ο κ. Ι. Στουρνάρας και προσθέτει ότι «αυτό αποτελεί μαζί με τη συνολική πορεία της οικονομίας τη βασική αιτία που σήμερα είμαστε μία από τις αγορές με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην Ευρώπη. Είμαστε πιο ασφαλείς από τις άλλες αναδυόμενες αγορές και θα έχουμε μεγαλύτερες αποδόσεις από τις ώριμες αγορές. Θα πρέπει να σας πω όμως ότι έχει ξεκινήσει η διαδικασία σταθερά για την κατάταξη της χώρας στις ώριμες αγορές. Εγώ συζητώ με τους οργανισμούς που κατατάσσουν τις αγορές σε αναδυόμενες και σε ώριμες τις προϋποθέσεις και τις συνθήκες υπό τις οποίες η Ελλάδα θα περάσει από την πρώτη στη δεύτερη κατηγορία. Δεν νομίζω ότι η Πορτογαλία το 1997 είχε καλύτερες επιδόσεις από ό,τι εμείς εφέτος ή του χρόνου έστω. Μπορεί να είχε χαμηλότερο πληθωρισμό αλλά εμείς έχουμε υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης» τονίζει ο πρόεδρος του ΣΟΕ.
Ποιοι είναι αυτοί όμως που έρχονται στην Αθήνα και ζητούν επαφές τόσο με στελέχη της ελληνικής κυβέρνησης όσο και με τραπεζικούς παράγοντες, κυρίως με τη διοίκηση της Εθνικής Τράπεζας; Οι κατηγορίες των επενδυτών είναι δύο: οι θεσμικοί, που συνήθως ρωτούν εις βάθος όλα τα ζητήματα και τις προοπτικές που αφορούν την ελληνική οικονομία, και τα επιθετικά αμοιβαία κεφάλαια, τα γνωστά πια Hedge Funds, που κυρίως ρωτούν για τη δραχμή. Για παράδειγμα, πότε η κυβέρνηση θα διορθώσει την ισοτιμία της και θα τη φέρει πάλι στην κεντρική ισοτιμία των 257 δρχ. από το +7% που είναι σήμερα;
* Ποιοι εκπροσωπούν ποιους
Μερικά από τα πιο γνωστά ονόματα πού επισκέφθηκαν την Ελλάδα το τελευταίο διάστημα ήταν ο κ. Dirk Damrau της Salomon Brothers, οι κκ. David Calver και Ronald Rosenberg της Merrill Lynch, οι κκ. Robert Meyer και Andy Skov από τη Morgan Stanley, οι κκ. Ian Dubugras και Laure Ghouila-Houri της J.Ρ. Morgan, ο κ. Takehiko Makino της Credit Suisse First Boston, ο κ. Francesco Garzarelli της Goldman Sachs, η κυρία Mina Toksoz της ΑΒΝ-AMRO, η κυρία Tiziana Bocus της Deutsche Bank Fondi, ο σερ Patrick Fairweather των Schroders, οι κκ. Sosi Vartanesyan και Cally Siderias της Moody’s Investors Service, ο κ. Ian Mills των Warburg Dillon Read, ο κ. Gr. Stoupnitzky των Bear Stearns, ο κ. Konrad Reuss της Standard & Poor’s, ο κ. Marco Malavasi της Banco Bilbao Vizcaya, ο κ. Ali Majid της Abu Dhabi Investment Authority και ο κ. Samuel Crawford της General & Cologne.
Από τα Hedge Funds ήρθαν ο κ. Bruno Serfaty του Mercury Asset Management, ο κ. Venkat Chidambaram του Global Asset Management, καθώς και εκπρόσωποι από άλλα δύο, το Pricoa και το Strategic Fixed Income.
Στις 3 Δεκεμβρίου ο κ. Στουρνάρας θα πάει στο Μιλάνο όπου θα παρουσιάσει την πορεία της ελληνικής οικονομίας και της κεφαλαιαγοράς σε εκπροσώπους όλων των μεγάλων ασφαλιστικών εταιρειών, τραπεζών και ταμείων της Ιταλίας (την εκδήλωση οργανώνει η J.Ρ. Morgan). Η Ιταλία είναι σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, μία από τις μεγαλύτερες αποταμιευτικές αγορές της Ευρώπης.
* Ποιες επιφυλάξεις διατυπώνονται
Βέβαια ο κ. Στουρνάρας διατηρεί τους φόβους του και έχει τις ανησυχίες του για την εξέλιξη των διεθνών αγορών, όπως άλλωστε και η πλειονότητα των συναδέλφων του-μελών της Νομισματικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
«Υπάρχει ο κίνδυνος πάντοτε μιας χρηματιστηριακής αναστάτωσης, κυρίως στις αναδυόμενες αγορές, που μπορεί να μας επηρεάσει, αφού η εικόνα διεθνώς στην οικονομία δεν έχει αλλάξει. Τα black spots (μαύρα σημεία) παραμένουν και στη Ρωσία και στην Ασία αλλά ακόμη και στην Αμερική και μη σας κάνει εντύπωση αφού η κερδοφορία των αμερικανικών επιχειρήσεων θα επηρεασθεί σοβαρά. Εμείς όμως αποκτούμε τη συμπεριφορά της ώριμης αγοράς αλλά με μεγάλες ευκαιρίες για κέρδη και στα ομόλογα και στις μετοχές»τονίζει.
Οταν ερωτάται τι τον φοβίζει από πλευράς καθαρά οικονομικής για τη νέα χρονιά στους υπολογισμούς της κυβέρνησης για να πιάσει τους στόχους, δεν διστάζει να πει ότι μία από τις κρυφές ανησυχίες του είναι το πετρέλαιο. «Η τιμή του πετρελαίου είναι σε εξωφρενικά χαμηλό επίπεδα τώρα, στα 10 δολάρια το βαρέλι, πράγμα που είναι αφύσικο, και άρα του χρόνου μπορεί κάλλιστα να είναι στα 13 δολάρια το βαρέλι. Αυτό θα επηρεάσει το ζήτημα του πληθωρισμού και θέλει προσοχή και συνεχή παρακολούθηση».
