Ας υποθέσουμε ότι είστε 40 ετών και θέλετε να εξασφαλίσετε ένα επιπλέον ποσό στα όσα θα εισπράττετε όταν θα συνταξιοδοτηθείτε. Αναζητείτε δηλαδή ένα ιδιωτικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα από αυτά τα οποία διαθέτουν στην αγορά οι ασφαλιστικές εταιρείες. Το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να γνωρίζετε, προτού υπογράψετε κάποιο ασφαλιστήριο συμβόλαιο ζωής, είναι οι ανάγκες σας ή άλλως οι λόγοι για τους οποίους σκέφτεστε να προβείτε σε αυτή την ενέργεια. Διότι όταν γίνεται λόγος για ασφάλεια ζωής, στο πακέτο συμπεριλαμβάνεται μια σειρά παροχές, το εύρος των οποίων εξαρτάται από το ποσό που είστε διατεθειμένοι να καταβάλλετε στην ασφαλιστική εταιρεία. Υπάρχουν προγράμματα που καλύπτουν συνταξιοδοτικές ανάγκες και προγράμματα που καλύπτουν τους κινδύνους που προκύπτουν από ατυχήματα ή αρρώστιες.
Αν θέλετε να προσθέσετε κάποιο ποσό στα εισοδήματά σας όταν θα πάψετε να εργάζεστε, τότε θα πρέπει να επιλέξετε ένα από τα πολλά συνταξιοδοτικά προγράμματα που προσφέρει η αγορά. Αν, πάλι, θέλετε να εξασφαλίσετε το μέλλον της οικογένειάς σας, τότε δεν έχετε παρά να επιλέξετε ένα από τα πολλά ασφαλιστικά συμβόλαια βασικής κάλυψης.
Το ετήσιο ασφάλιστρο ενός συνταξιοδοτικού προγράμματος είναι κατ’ ελάχιστον 120.000 δρχ., αν και το ακριβές ύψος του εξαρτάται από τις απαιτήσεις που έχει ο ασφαλισμένος. Υπάρχουν δύο είδη ασφαλιστικών συμβολαίων αυτής της κατηγορίας. Τα εγγυημένης απόδοσης (παραδοσιακά) και τα μη εγγυημένης απόδοσης (unit linked) που επενδύουν σε αμοιβαία κεφάλαια. Τα παραδοσιακά εξασφαλίζουν ένα εγγυημένο επιτόκιο, που εξαρτάται από το επίπεδο των επιτοκίων που υπάρχουν στην αγορά, το οποίο κυμαίνεται μεταξύ του 4,5% και 6%. Ενώ τα unit linked προϊόντα δεν εγγυώνται κάποια απόδοση και αυτό διότι εξαρτώνται από τις διακυμάνσεις των αποδόσεων των αμοιβαίων κεφαλαίων, οι οποίες σύμφωνα με τον νόμο δεν είναι εγγυημένες, όπως επισημαίνει ο κ. Ι. Τσούνης, γενικός διευθυντής της Scoplife
Τα συνταξιοδοτικά προγράμματα είναι αποταμιευτικά προϊόντα μιας ορισμένης χρονικής ισχύος. Σε αυτά ο ασφαλισμένος καταθέτει, συνήθως ανά έτος αλλά και ανά εξάμηνο, ανάλογα με τον διακανονισμό στον οποίο έχει προβεί, ένα ασφάλιστρο το οποίο, στην λήξη της ισχύος του ασφαλιστηρίου, θα του εξασφαλίσει ένα ποσό, το οποίο θα έρθει να προστεθεί στα όσα ήδη εισπράττει από την κοινωνική ασφάλιση. Με τη λήξη του ασφαλιστηρίου ο δικαιούχος έχει δικαίωμα να επιλέξει τον τρόπο με τον οποίο θα του καταβληθεί το κεφάλαιο που έχει δημιουργηθεί. Μπορεί να επιλέξει είτε να του καταβληθεί ένα εφάπαξ ποσό ίσο με το κεφάλαιο είτε να του χορηγείται ένα μηνιαίο ποσό που θα έχει τη μορφή μηνιαίας σύνταξης.
«Το ποσό που θα καταβληθεί με τη λήξη του συμβολαίου» αναφέρει ο διευθυντής του τμήματος μάρκετινγκ της AGF Kosmos κ. Ιωάννης Μπάτρης «θα εξαρτηθεί από τις αποδόσεις που θα έχει επιτύχει η εταιρεία στην οποία θα εμπιστευθείτε την επένδυση των ασφαλίστρων, καθώς επίσης και από το συγκεντρωτικό ποσό των ασφαλίστρων που θα έχετε καταβάλει ως εκείνη τη στιγμή». Είναι προφανές λοιπόν ότι όσο πιο υψηλό είναι το ετήσιο ασφάλιστρο τόσο μεγαλύτερο και το εφάπαξ που θα καταβληθεί.
«Τα συνταξιοδοτικά unit linked ασφαλιστήρια συμβόλαια» εξηγεί ο κ. Μπάτρης αφορούν περισσότερο όσους είναι διατεθειμένοι να συνδυάσουν τα ασφαλιστικά οφέλη με την επένδυση, για να διεκδικήσουν κάποιαν υψηλότερη απόδοση. Και αυτή έχει άμεση σχέση με την απόδοση των αμοιβαίων στα οποία έχει επιλέξει να επενδύσει ο ασφαλισμένος». Αν δηλαδή, συνεχίζει, επιλέξει να μην αναλάβει μεγάλο «ρίσκο» και αποφασίσει να επενδύσει σε αμοιβαία κεφάλαια σταθερού εισοδήματος τα οποία επενδύουν σε τίτλους σταθερής απόδοσης , τότε αναμένεται ότι θα επιτύχει μιαν απόδοση που θα κυμαίνεται κοντά στα τραπεζικά επιτόκια. Το ίδιο ισχύει αν επιλέξει να επενδύσει σε αμοιβαία κεφάλαια διαχείρισης διαθεσίμων. Αντίθετα, όσοι από τους ασφαλισμένους είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν μεγαλύτερο «ρίσκο», μπορούν να επενδύσουν σε διεθνή και αναπτυξιακά αμοιβαία κεφάλαια, οι αποδόσεις των οποίων μπορεί να είναι απρόβλεπτες, δηλαδή επιφυλάσσουν τόσο σημαντικά οφέλη όσο και ζημίες. Αυτό σημαίνει ότι αν η απόδοση των αμοιβαίων που έχουν επιλεγεί από τον ασφαλισμένο έχει αρνητική πορεία, αντιστοίχως αρνητική θα είναι και η πορεία του κεφαλαίου του.
Με την έναρξη του ασφαλιστηρίου δημιουργείται ο «λογαριασμός επένδυσης», ο οποίος εξελίσσεται κατά τη διάρκεια του ασφαλιστηρίου βάσει ορισμένων πιστώσεων και χρεώσεων. Ο «λογαριασμός επένδυσης» πιστώνεται με το επενδυόμενο ασφάλιστρο, το οποίο αποτελεί ποσοστό του ασφαλίστρου που καταβάλλεται και επενδύεται ως εξής: 0% το πρώτο έτος, 70% το δεύτερο έτος, 80% το τρίτο έτος, 90% το τέταρτο έτος, 95% το πέμπτο έτος και από το έκτο και μετά επενδύεται εξ ολοκλήρου.
Ο «λογαριασμός επένδυσης» πιστώνεται και με το ετήσιο μέρισμα που αντιστοιχεί στα μερίδια των αμοιβαίων κεφαλαίων που έχει επιλέξει ο ασφαλισμένος. Και χρεώνεται με το αντίστοιχο κόστος διαχείρισης του ασφαλιστηρίου, για το οποίο θα πρέπει να υπολογιστούν περί τις 500 δρχ. (ανάλογα με την εταιρεία) τον μήνα οι οποίες χρεώνονται από τον δεύτερο χρόνο. Επίσης πιστώνεται με κάθε έκτακτο ασφάλιστρο, με το οποίο επιθυμείτε να ενισχύσετε τον λογαριασμός σας και το οποίο επενδύεται κατά 100%. Και χρεώνεται με το κόστος για τη διαχείριση του λογαριασμού, το οποίο ισούται με το περίπου 1%, (ανάλογα με την τιμολογιακή πολιτική της εταιρείας) του λογαριασμού σε ετήσια βάση.
* Η συνταξιοδοτική πρόταση της Interamerican «Αξία Ζωής» απευθύνεται σε έναν συντηρητικό σαραντάρη, που δεν είναι διατεθειμένος να αναλάβει υψηλό κίνδυνο. Το συμβόλαιό του συνδέθηκε με το αμοιβαίο κεφάλαιο Interamerican Σταθερό, το οποίο επενδύει σε χρεόγραφα του ελληνικού Δημοσίου και σε ειδικές τοποθετήσεις υψηλής απόδοσης. Η «Αξία Ζωής» τού εξασφαλίζει ελάχιστη εγγυημένη κάλυψη για απώλεια ζωής ίση με 450.000 δρχ., ποσό το οποίο είναι σε θέση να αναπροσαρμόζει στο ποσοστό της επιλογής του.
* «Η “Κοσμοεπένδυση Ζωής” της AGF Kosmos» αναφέρει ο κ. Μπάτρης «συνδέθηκε με τα αμοιβαία κεφάλαια Kosmos Income Σταθερού Εισοδήματος και Kosmos Invest Αναπτυξιακό. Απευθύνονται σε έναν σαραντάρη, που είναι διατεθειμένος να αναλάβει μεγαλύτερους κινδύνους για να μεγεθύνει την αποταμίευσή του». Η «Κοσμοεπένδυση Ζωής» της επιλογής του ασφαλισμένου προβλέπει εγγυημένη ασφαλιστική κάλυψη της τάξεως του 1 εκατ. δρχ.
* Τέλος, το πρόγραμμα «Active Plan» της Scoplife επενδύει σε διεθνή αμοιβαία κεφάλαια. Απευθύνεται σε αποταμιευτές που είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν επενδυτικό ρίσκο, επισημαίνει η κ. Λουκία Ζαχάρωφ, υπεύθυνη του τμήματος μάρκετινγκ, και δεν περιέχει ασφαλιστικό περιεχόμενο. Σε αυτό το πρόγραμμα το σύνολο των ασφαλίστρων που καταβάλλει ο ασφαλισμένος επενδύεται σε αμοιβαία κεφάλαια. Συμβόλαια με παγίδες
Η ΝΕΑ ασφαλιστική νομοθεσία που τέθηκε σε ισχύ στην ελληνική ασφαλιστική αγορά από τον περασμένο Νοέμβριο φιλοδοξεί να θέσει σε νέες βάσεις τις σχέσεις των καταναλωτών με τις ασφαλιστικές εταιρείες. Παρά την προσπάθεια ωστόσο που έχει γίνει για να υπάρξει μια ουσιαστική αναμόρφωση του ασφαλιστικού θεσμικού πλαισίου, δεν έχουν εξαλειφθεί πλήρως οι ασάφειες ή τα «παράθυρα» που φέρνουν τον ασφαλισμένο σε μειονεκτική θέση απέναντι στην ασφαλιστική εταιρεία.
Χαρακτηριστικές περιπτώσεις μπορεί να εντοπίσει κανείς σε μια από τις πλέον διαδεδομένες κατηγορίες ασφάλισης, την ασφάλιση αυτοκινήτου, όπου οι ασφαλιστικές εταιρείες διατηρούν ακόμη τη δυνατότητα να αυξάνουν τα ασφάλιστρα χωρίς προηγούμενη ενημέρωση του ασφαλισμένου.
Οπως είναι γνωστό, το ύψος του ασφαλίστρου εξαρτάται από παράγοντες που έχουν να κάνουν με την ιπποδύναμη, τον κυβισμό, την ηλικία του ασφαλισμένου αλλά και του αυτοκινήτου. Ειδική παράγραφος που περιλαμβάνεται στους όρους των ασφαλιστηρίων αναφέρει ότι σε περίπτωση τροποποίησης των κατώτατων ορίων ασφαλίσεως από την πολιτεία ή του τιμολογίου από τον ασφαλιστή, τα ασφάλιστρα αναπροσαρμόζονται και κατά τη διάρκεια της ασφαλιστικής σύμβασης.
Το σημείο αυτό δεν είναι το μοναδικό που μπορεί να προξενήσει τριβές μεταξύ της εταιρείας και του ασφαλισμένου. Επειδή λοιπόν οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους, είναι χρήσιμο να γνωρίζετε ή να αποσαφηνίσετε ορισμένα βασικά στοιχεία του ασφαλιστηρίου συμβολαίου που υπογράφετε με την εταιρεία η οποία σας καλύπτει ασφαλιστικά.
Η «διάρκεια της σύμβασης», ένα βασικό στοιχείο του συμβολαίου που συνάπτει κανείς, αναγράφεται στο συμβόλαιο όπως ορίζουν οι διατάξεις της νέας νομοθεσίας. Η διακοπή της σύμβασης πριν από τη συμφωνημένη ημερομηνία μπορεί να γίνει μόνο κατόπιν συμφωνίας και των δύο μερών, δηλαδή για τη λήξη της σύμβασης σε συντομότερο του προσυμφωνημένου χρόνο θα πρέπει να συμφωνούν τόσο ο ασφαλισμένος όσο και η ασφαλιστική εταιρεία.
Το «ανώτατο όριο κάλυψης» που επιθυμεί ο ασφαλισμένος περιλαμβάνεται επίσης στο συμβόλαιο. Το όριο αυτό αντιπροσωπεύει το ανώτατο όριο ευθύνης του ασφαλιστή σε περίπτωση ατυχήματος. Πέραν αυτού του ποσού ο ασφαλισμένος είναι υποχρεωμένος να καλύψει τη διαφορά από την τσέπη του. Αυτό βέβαια συμβαίνει όταν το συμβόλαιο προβλέπει την κάλυψη σοβαρών τραυματισμών.
* Η καταγγελία της σύμβασης
Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το θέμα των τρόπων με τους οποίους μπορεί να γίνει καταγγελία της σύμβασης. Για την υπογραφή της ασφαλιστικής σύμβασης είναι απαραίτητη από πλευράς του ασφαλιζομένου η κατάθεση στην ασφαλιστική εταιρεία όλων των στοιχείων του οχήματος. Στην περίπτωση που κάποιο από τα στοιχεία δεν δηλωθεί στην εταιρεία είτε από παράλειψη του ασφαλισμένου είτε από λάθος της ασφαλιστικής , τότε η ασφαλιστική εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα να καταγγείλει τη σύμβαση ή να προβεί σε αλλαγές του ασφαλιστηρίου. Αν βέβαια αποδειχθεί ότι ο ασφαλισμένος έχει προσπαθήσει να αποκρύψει στοιχεία, η ασφαλιστική εταιρεία είναι σε θέση να μην καταβάλει στον ασφαλισμένο αποζημίωση.
«Δικαίωμα εναντίωσης» ή ακύρωσης της ασφαλιστικής σύμβασης έχουν τόσο ο ασφαλισμένος όσο και η ασφαλιστική εταιρεία. Αυτό μπορεί να συμβεί από τη στιγμή όπου κάποιο από τα δύο μέρη πιστέψει ότι οι προβλεπόμενες από τη σύμβαση υποχρεώσεις δεν τηρούνται κατά γράμμα. Για να μπορέσει ο ασφαλισμένος να κάνει δήλωση εναντίωσης που είναι υποχρεωτικό να γίνεται εγγράφως πρέπει να έχει στην κατοχή του τα ειδικά έντυπα τα οποία η εταιρεία είναι υποχρεωμένη να του προμηθεύσει κατά την παραλαβή από αυτόν του συμβολαίου. Οι ασφαλισμένοι μπορούν ακόμη και να ακυρώσουν τη σύμβαση σε περίπτωση που δεν λάβουν μαζί με το ασφαλιστήριο τα ειδικά πληροφοριακά έντυπα, στα οποία συμπεριλαμβάνονται οι όροι της σύμβασης. Το ίδιο μπορεί να συμβεί όταν ο ασφαλισμένος ανακαλύψει ότι το περιεχόμενο του ασφαλιστικού συμβολαίου του ή άλλως η κάλυψη που του παρέχεται παρεκκλίνει από την αρχική αίτηση ασφάλισης.
Ενα σημείο όμως που θα πρέπει να τύχει ιδιαίτερης προσοχής από τους ασφαλισμένους είναι το εξής: δεν καλύπτονται οι ζημιές που προκλήθηκαν σε τρίτους από πρόθεση του ασφαλισμένου. Πρόκειται για μια μάλλον «σκιώδη» εξαίρεση, μια και δεν διευκρινίζεται ποιος θα είναι αυτός που θα κρίνει κατά πόσο η ζημιά προκλήθηκε με δόλο. Επίσης αμφιλεγόμενος είναι και ο όρος που δίνει προθεσμία οκτώ ημερών στον ασφαλισμένο να δηλώσει το ατύχημα. Και αυτό επειδή και σε αυτή την περίπτωση δεν διευκρινίζεται ποιες θα είναι οι «κυρώσεις» αν υπάρχουν σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος κάνει τη δήλωση μετά την παρέλευση του συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος.
