Χτυπήματα κάτω από τη μέση με αφορμή την οικονομική διαχείριση
ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ότι έχει βελτιωθεί η υγεία του Αρχιεπισκόπου κ. Σεραφείμ δεν έχει αποθαρρύνει τους επίδοξους μνηστήρες του αρχιεπισκοπικού θρόνου. Με βασικό και αναμφισβήτητο δεδομένο το προχωρημένο της ηλικίας του είναι ήδη 84 ετών συνεχίζουν το «παιχνίδι διαδοχής», και μάλιστα με πιο έντονο τρόπο, σε σημείο να βρισκόμαστε εν όψει συγκρούσεων, και μάλιστα με χτυπήματα «κάτω από τη μέση». Ηδη το μέχρι προ μηνών σκηνικό, που έφερε σαν κύριους διεκδικητές τους μητροπολίτες Δημητριάδος Χριστόδουλο, Θηβών Ιερώνυμο και Αλεξανδρουπόλεως Ανθιμο, έχει πλέον αλλάξει.
Και νέα πρόσωπα, εμμέσως αλλά πλην σαφώς, εμφανίζονται τώρα στο προσκήνιο. Πρόκειται για τους μητροπολίτες Ιωαννίνων Θεόκλητο και Καβάλας Προκόπιο. Ο πρώτος ελπίζει στη δύναμη την οποία πιστεύει πως αποκτά με τον χρόνο παίζοντας τον ρόλο του «παρακοιμωμένου» του κ. Σεραφείμ. Ο κ. Προκόπιος ελπίζει ότι η συμμαχία – συνεργασία του με τον κ. Θεόκλητο θα αυξήσει τους ελάχιστους σήμερα υποστηρικτές του στην Ιεραρχία, αφού και οι δύο έχουν ως κοινό στόχο να βγάλουν με κάθε τρόπο και μέσο έξω από το παιχνίδι βασικούς «μνηστήρες», ξεκινώντας από τον Μητροπολίτη Θηβών. Σε αυτή τους τη συλλογιστική βρίσκουν σύμφωνο, σε πρώτη φάση, και τον Μητροπολίτη Δημητριάδος, με τον οποίο υπάρχει ήδη «συνεργασία», με αφορμή το διαχειριστικό θέμα που έχει προκύψει στον Οικονομικό Οργανισμό της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Ο τρόπος με τον οποίο έγινε η κατανομή χρηματικών ποσών για τη δημιουργία έργων σε μητροπόλεις, καθώς και τα παραστατικά διάθεσης που αφορούν 1,7 δισ. δραχμές έδωσαν την ευκαιρία να αρχίσει η «επίθεση» κατά Ιερωνύμου, στη Σύνοδο της Ιεραρχίας (1-4 Οκτωβρίου 1996). Ορισμένοι παρατηρούν ότι η «επίθεση» φωτογράφιζε μόνο τον Μητροπολίτη Θηβών, ενώ, αν είχε ουσιαστικό ενδιαφέρον για τα ευρωπαϊκά προγράμματα, η καταγγελία για την κατανομή των χρημάτων, θα έπρεπε να γινόταν εναντίον ολοκλήρου της αρμοδίας επιτροπής, την οποία αποτελούν και οι Μητροπολίτες Καισαριανής Γεώργιος (πρόεδρος), Ηλείας Γερμανός, Χίου Διονύσιος και Μαντινείας Αλέξανδρος.
Μετά την «επίθεση» συνέβησαν δύο γεγονότα. Αμέσως αντέδρασε μόνο ο κ. Ιερώνυμος, εκ μέρους της επιτροπής, αντιλαμβανόμενος ότι πραγματικός αποδέκτης αυτής ήταν ο ίδιος, εκδίδοντας πολυσέλιδη αναφορά – ανακοίνωση και απαντώντας στις κατηγορίες που είχαν γίνει και αφορούσαν «διαχειριστικά κενά» και επιλεκτικές κατανομές ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
Ακολούθησε η εμφάνιση στο προσκήνιο (από το παρασκήνιο ως τότε) των Μητροπολιτών Ιωαννίνων και Καβάλας, και ιδίως του πρώτου περισσότερο εμφανώς, με εντονότατη επίθεση κατά του Γενικού Διευθυντή του Οικονομικού Οργανισμού της Εκκλησίας, Επισκόπου Κερνίτσης κ. Λεοντίου, ο οποίος θεωρείται «άνθρωπος» του κ. Ιερωνύμου. Στο αρχικό στάδιο πήρε θέση υπέρ των καταγγελιών και ο Αλεξανδρουπόλεως Ανθιμος, όμως στη συνέχεια έκανε πίσω για δύο λόγους. Πρώτον, γιατί στην επιτροπή η οποία κατηγορείτο συμμετείχε και ο ένθερμος υποστηρικτής του Μητροπολίτης Ηλείας Γερμανός· και, δεύτερον, γιατί κατάλαβε πως αυτή η «διεύρυνση» του κύκλου των μνηστήρων με ταυτόχρονη διάθεση «αλληλοεξόντωσης» από κάποιους εξ αυτών τον εξυπηρετούσε, υπό την προϋπόθεση ότι θα έμενε αμέτοχος σε αυτή τη φάση. Δεν θα είχε έτσι να υποστεί φθορές και βέβαια θα προσείλκυε η στάση του αυτή όλους τους Μητροπολίτες εκείνους που διαφωνούν – τρομάζουν με παρόμοιες δυναμικές εξελίξεις και θα επιθυμούσαν, όταν έλθει η ώρα, την ομαλή εκλογή ενός νέου Αρχιεπισκόπου, ο οποίος θα ήταν προϊόν συγκλίσεως με βάση το κύρος του και όχι συγκρούσεων με προσόν τη «δυναμική» του στον χώρο. Και οι Μητροπολίτες που σκέπτονται έτσι αποτελούν ίσως και την πλειοψηφία.
Οι «νεοεισελθόντες» στο παιχνίδι της διαδοχής Μητροπολίτες Ιωαννίνων και Καβάλας, έχοντας και την «πλάτη» του Μητροπολίτη Δημητριάδος, αφού, όπως λένε οι πληροφορίες, οροθέτησαν τη συνεργασία τους αλληλοϋποσχόμενοι ότι μετά τον στόχο της εισόδου στο τριπρόσωπο εκλογής Αρχιεπισκόπου ο «τρίτος» θα υποστηρίξει τον άλλον ώστε να εκλεγεί, αποφάσισαν να επιταχύνουν τις διαδικασίες σκεπτόμενοι πως η παρούσα Διαρκής Ιερά Σύνοδος είναι του χεριού τους και ειδικά του κ. Θεοκλήτου, ο οποίος είναι και συνοδικός, αλλά έχει και τη δυνατότητα να αποσπά από τον κ. Σεραφείμ ό,τι του ζητεί. Ο ίδιος μάλιστα ο κ. Θεόκλητος προσπαθεί να περνάει προς τα «έξω» πάντα το μήνυμα πως «αρχιεπισκοπεύει» λόγω αδυναμίας του Αρχιεπισκόπου να ασκήσει πλήρως τα καθήκοντά του. Και, όπως αποδεικνύουν τα όσα ακολούθησαν τις τελευταίες ημέρες, αποκαλύπτουν μια δόση αληθείας στα όσα ισχυρίζεται.
Κατά την πρόσφατη συνεδρίαση της Δ.Ι.Σ. και ενώ τη δεύτερη ημέρα των εργασιών αποφασίστηκε να μην τεθεί σε διαθεσιμότητα ο κ. Λεόντιος (όπως είχε εισηγηθεί ο κ. Θεόκλητος), 48 ώρες αργότερα ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων πέτυχε να ανατρέψει αυτή την απόφαση με ψήφους 7 έναντι 5 και να τεθεί έτσι σε δίμηνη διαθεσιμότητα ο Γενικός Διευθυντής του Οικονομικού Οργανισμού της Εκκλησίας. Και όχι μόνο αυτό. Ο κ. Θεόκλητος κατάφερε να τον ορίσει η Σύνοδος ανακριτή στη συγκεκριμένη υπόθεση που ερευνάται και από την πλευρά της Εκκλησίας εκτός των ορκωτών λογιστών ενώ ταυτόχρονα είναι και κατήγορος!
Πέτυχε δηλαδή ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων, αφενός, να είναι από τους βασικούς ρυθμιστές της πορείας του θέματος όσον αφορά στις ανακρίσεις, βγάζοντας από τη μέση το εμπόδιο του Λεοντίου και, αφετέρου, να δημιουργήσει κλίμα σε βάρος του συγκεκριμένου προσώπου και ως εκ τούτου και των υπολοίπων «αποδεκτών», δηλαδή της προηγουμένης επιτροπής που χειρίστηκε τα ευρωπαϊκά προγράμματα, με κύριο στόχο των Θηβών Ιερώνυμο. Γιατί η απόφαση της διαθεσιμότητας αυτό τον σκοπό είχε: να «υποδείξει» η ίδια η Εκκλησία, έμμεσα πλην σαφώς, κάποιο πρόσωπο, το οποίο… πιθανόν να έχει ευθύνες. Η ίδια η Εκκλησία δηλαδή παραδέχεται τώρα, με τον τελευταίο χειρισμό της επί του θέματος, ότι «υπάρχει ζήτημα», άρα θα υπάρξουν και ένοχοι. Ολα δε αυτά εξελίχθηκαν με κινηματογραφική ταχύτητα και προτού οι ορκωτοί λογιστές που έχουν οριστεί ολοκληρώσουν τον έλεγχό τους και παραδώσουν το σχετικό πόρισμα. «Βρέθηκε» λοιπόν «ένοχος» προτού καν ολοκληρωθεί… η ακροαματική διαδικασία.
Καλά ενημερωμένοι εκκλησιαστικοί κύκλοι τονίζουν πως αυτόν τον καιρό θα υπάρξουν πολλές εξελίξεις γύρω από ενδιαφέροντα εκκλησιαστικά θέματα, και κυρίως αυτά που συνδέονται με τη διαδοχή Σεραφείμ, γιατί ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων, ως βασικός άξονας γύρω από τον οποίο κινούνται αυτή τη στιγμή κατά πρώτο λόγο ο Μητροπολίτης Καβάλας και κατά δεύτερο – έμμεσο ο Μητροπολίτης Δημητριάδος, έχει μπροστά του «ελεύθερο πεδίο δράσεως», απολαμβάνοντας την ασυλία Σεραφείμ, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, αλλά και εκμεταλλευόμενος το γεγονός ότι η παρούσα Διαρκής Ιερά Σύνοδος είναι αφενός ανομοιογενής και αφετέρου υπέργηρη κατά ένα μεγάλο ποσοστό. Οι ίδιοι κύκλοι πιστεύουν ότι, σε κάποια χρονική στιγμή, θα «σπάσουν» πολλές από τις συμμαχίες που έχουν διαμορφωθεί ή θα διαμορφωθούν και στο μέλλον με πρώτη αυτή των «δύο» (Καβάλας – Ιωαννίνων) με τον κ. Χριστόδουλο, ο οποίος τώρα τους χρησιμοποιεί για να βγάλει από την πορεία της «κούρσας» των Θηβών Ιερώνυμο που τον θεωρεί και τον βασικότερο αντίπαλό του. Αν το πετύχει αυτό, πιστεύει πως όλοι οι άλλοι αποτελούν εύκολη υπόθεση γι’ αυτόν και θα εκλεγεί σίγουρα Αρχιεπίσκοπος.
Η «κοινή» στάση, λοιπόν, σήμερα κατά Ιερωνύμου των «δύο» με τον κ. Χριστόδουλο εξυπηρετεί τον τελευταίο. Οταν φθάσει όμως η… πλήρωση του χρόνου θα τραβήξει τον δικό του μοναχικό δρόμο ελπίζοντας ότι ως τότε θα έχει εξασφαλίσει την πλειοψηφία των Μητροπολιτών με το μέρος του, ανάμεσα στην οποία θα περιλαμβάνονται οπωσδήποτε και οι λεγόμενοι «Ιερωνυμικοί», οι οποίοι όμως δεν παίρνουν θέση αυτόν τον καιρό στα όσα συμβαίνουν και αφήνουν τα πράγματα να «κυλήσουν»… Υπάρχουν δε καλά ενημερωμένοι στον χώρο της Εκκλησίας, που διαβεβαιώνουν πως ο κ. Χριστόδουλος κάνει λάθος να υπολογίζει στην υποστήριξη των «Ιερωνυμικών», οι οποίοι μπορεί να τον χρησιμοποίησαν στο θέμα των τριών εκπτώτων, όμως δεν του έχουν και τόση εμπιστοσύνη λόγω της πληθωρικότητας που παρουσιάζει αλλά και των βεβιασμένων ενεργειών στις οποίες κατά καιρούς προβαίνει για διάφορα θέματα. Τα στοιχεία του αυτά τους τρομάζουν. Λέγεται μάλιστα ότι, όταν έρθει η ώρα, θα υποστηρίξουν δικό τους υποψήφιο, τον Μητροπολίτη Βρεσθένης κ. Δημήτριο, αρχικά, και στην τελική φάση της ψηφοφορίας θα προτιμήσουν κάποιον υποψήφιο ήπιων τόνων.
Ο πέμπτος της… συντροφιάς των επιγόνων του κ. Σεραφείμ και βαλλόμενος αυτή τη στιγμή Μητροπολίτης Θηβών, μετά την ενημέρωση που έκανε εγγράφως προς όλη την Ιεραρχία για το θέμα, έχει προτιμήσει τη σιωπή. Η στάση του αυτή ερμηνεύεται ως τακτική που αναμένεται να εκνευρίσει τους αντιπάλους του και θα τους οδηγήσει σε σπασμωδικές ενέργειες, από τις οποίες θα εκτεθούν. Με αυτόν τον τρόπο πιστεύει ότι ίσως πετύχει να συσπειρώσει γύρω του όχι μόνο τους επί το πλείστον νεότερους μητροπολίτες, αλλά και όλους εκείνους που δεν θέλουν να βγει η Εκκλησία τραυματισμένη μέσα από μια «μετωπική» αντιπαράθεση για την εξουσία. Πάντως, όσοι τον γνωρίζουν καλά, πιστεύουν ότι θα προτιμούσε το περιθώριο παρά την όποια σύγκρουση για χάρη του αρχιεπισκοπικού θρόνου. Οσο για τους δύο πρωταγωνιστές των τελευταίων εξελίξεων Μητροπολίτες Ιωαννίνων και Καβάλας, αυτοί (αν στην πορεία δεν συγκρουστούν και μεταξύ τους) μάλλον… δουλεύουν γι’ άλλους. Τι θα κάνει ο κ. Σεραφείμ
ΒΟΥΒΟ πρόσωπο σε όλη αυτή την ιστορία παραμένει ο Αρχιεπίσκοπος κ. Σεραφείμ, ο οποίος πιέζεται εντονότατα από το άμεσο περιβάλλον του να απεμπλακεί από την παλαιά (και καταστροφική για τον Προκαθήμενο, όπως λένε οι δικοί του) φιλία του με τον Μητροπολίτη Ιωαννίνων. Του έχει προταθεί δε να σταματήσει με προσωπικές του παρεμβάσεις τις επιθέσεις που γίνονται κατά Λεοντίου, για να περιοριστεί η χιονόμπαλα των εξελίξεων, αφού ήδη ο υπό διαθεσιμότητα Επίσκοπος έχει υποσχεθεί πως δεν θα προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της σε βάρος του αποφάσεως και να φέρει στη συνέχεια το θέμα στη Σύνοδο για επανεξέταση, με πρώτο ζητούμενο την απομάκρυνση του κ. Θεοκλήτου από τη θέση του ανακριτή και την αντικατάστασή του με εξωσυνοδικό επίσκοπο, όπως ήταν ο αρχικά ορισθείς Επίσκοπος Χριστουπόλεως κ. Πέτρος, ο οποίος ασθένησε και έτσι βρήκε την ευκαιρία ο κ. Θεόκλητος να προωθήσει τον… εαυτό του.
Το «παιχνίδι» λοιπόν παραμένει ανοιχτό και κάθε εξέλιξη και αντίδραση θα πρέπει να θεωρούνται πιθανές μέσα στο κυνήγι της αρχιεπισκοπικής καρέκλας που επιχειρείται. Κανείς βεβαίως, από τώρα, δεν μπορεί να μιλήσει για κερδισμένους και χαμένους, γιατί ο… δρόμος είναι ακόμη πολύ μακρός. Πάντως, μερικοί από τους υποψηφίους, άμεσα ή διά… πληρεξουσίων συναδέλφων τους, προσπαθούν από τώρα να εξασφαλίσουν ψήφους, υποσχόμενοι από μεταθέσεις ως οικονομικές ενισχύσεις μητροπόλεων και… ταξίδια.
Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα του κλίματος που επικρατεί είναι η προαναφερθείσα ανατροπή της αποφάσεως διαθεσιμότητας του Λεοντίου από κατά σε υπέρ, με 7 έναντι 5 ψήφων. Λέγεται ότι ο κ. Θεόκλητος υποσχέθηκε, και εκ μέρους του Μητροπολίτη Καβάλας, στον μεν γηραιό Μητροπολίτη Μεσσηνίας ότι αν δεν εξελιχθούν καλά τα πράγματα για τους «δύο» θα τον βοηθήσουν να εκλεγεί αυτός Αρχιεπίσκοπος, στον δε Μητροπολίτη Χίου «έταξαν» την ποθούμενη γι’ αυτόν μετάθεση σε «μεγάλη» Μητρόπολη της Ηπειρωτικής Ελλάδας. Και, όπως δείχνουν τα πράγματα, το… παζάρι θα συνεχίζεται, εκτός αν αποφασίσει (το μπορεί άραγε;) ο κ. Σεραφείμ να επαναφέρει στην τάξη τουλάχιστον τους θεωρούμενους «φίλους» του.
