«Οκτώ πίνακες, πυκνοί και πολυεπίπεδοι, με συγκρατημένη χρωματική παλέτα αλλά έντονη αίσθηση κίνησης. Οι συνθέσεις ξεδιπλώνονται σταδιακά, αποκαλύπτοντας τη διαδικασία που είναι ενσωματωμένη μέσα τους». Ο πολυσχιδής αμερικανός εικαστικός Κλίντον Κινγκ απαντά σχεδόν λακωνικά όταν του ζητώ να περιγράψει τα έργα της έκθεσής του με τίτλο «Remote Viewer» που παρουσιάζεται αυτό το διάστημα στην εμβληματική γκαλερί George Benias στο κέντρο της Αθήνας.
Γνώριμος ο ίδιος στο ελληνικό κοινό από την έκθεση «Free Radical» που παρουσιάστηκε το 2021 στην Αθήνα, μοιάζει να προσεγγίζει τη δημιουργία με μια αδιάκοπη περιέργεια και έναν αληθινό ενθουσιασμό για τις ανεξάντλητες δυνατότητες της εικόνας.
Με βάση το Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης και εκθέσεις σε όλον τον κόσμο, σε πόλεις όπως το Λος Αντζελες, το Τόκιο, το Χονγκ Κονγκ, η Σιγκαπούρη και το Λονδίνο, τα έργα του 50χρονου εικαστικού μοιάζουν να εκκινούν από μια μινιμαλιστική πρακτική που συχνά οδηγεί σε σύνθετα, σχεδόν μαξιμαλιστικά αποτελέσματα, με τις σαρωτικές χειρονομίες του να μετατρέπουν τον καμβά σε ένα συναρπαστικό καλειδοσκοπικό πεδίο δυνάμεων, αναδεικνύοντας τη διαρκή του έρευνα γύρω από τη σχέση τάξης και αταξίας, απτού και αφηρημένου.
Κύριε Κινγκ, ποια ήταν η πηγή της έμπνευσής σας για την έκθεση «Remote Viewer»;
«Με ενδιαφέρει η ιδέα ότι η τέχνη μπορεί να αντλήσει κάτι από ένα εσωτερικό πεδίο, να του δώσει υλική μορφή και στη συνέχεια να το επανενεργοποιήσει μέσα σε μια άλλη συνείδηση».
Αλήθεια, γιατί επιλέξατε τον τίτλο «Remote Viewer» («Μακρινός Παρατηρητής»);
«Ο τίτλος παραπέμπει στην ιδέα της αντίληψης πραγμάτων που βρίσκονται μακριά ή παραμένουν αφανή, μέσω διαισθητικής ή μεταφυσικής παρατήρησης. Ταυτόχρονα, μπορεί να περιγράφει και κάποιον που απλώς ατενίζει τον κόσμο από απόσταση».
Πρόκειται για τη δεύτερη ατομική σας έκθεση στη χώρα μας. Τι σας συνδέει με τον ελληνοαμερικανό γκαλερίστα Γιώργο Μπενία, ο οποίος και σας σύστησε στο ελληνικό κοινό;
«Ο Γιώργος μού έδωσε την ευκαιρία, πριν από μερικά χρόνια, να πραγματοποιήσω μια έκθεση που μου προσέφερε χρόνο και ελευθερία να δουλέψω στην Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια εκείνης της παραμονής, ανέπτυξα μια βαθιά αγάπη για αυτή τη χώρα – για τους ανθρώπους της, τον πολιτισμό της και την έντονη αίσθηση ιστορικότητας που διαπερνά αυτόν τον τόπο».
Πώς θα περιγράφατε τη χώρα μας σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτα για την Ελλάδα;
«Θα του έλεγα ότι σε αυτόν τον τόπο υπάρχει μια αίσθηση διαχρονικότητας. Σαν η αιωνιότητα να έχει εγκατασταθεί μέσα στο ίδιο το τοπίο. Τη νιώθω στους βράχους, στους λόφους και στη θάλασσα».
Επανέρχομαι στη ζωγραφική σας. Τα έργα σας μοιάζουν βαθιά συνδεδεμένα με την αφαίρεση…
«Η αφαίρεση προσφέρει μια μορφή νοήματος που προηγείται της γλώσσας. Μπορεί να μεταδώσει σύνθετες συναισθηματικές ή ψυχολογικές πληροφορίες απευθείας μέσα από την ίδια την εμπειρία, χωρίς να εξαρτάται τόσο από τα σύμβολα, την αφήγηση ή την αναπαράσταση».
Πώς θα περιγράφατε την καλλιτεχνική σας πρακτική;
«Η πρακτική μου είναι μια διαρκής διαπραγμάτευση μεταξύ αντιθέτων: χάος και τάξη, αυθορμητισμός και έλεγχος, ελευθερία και αυτοσυγκράτηση».
Τι παίζει σημαντικότερο ρόλο στο έργο σας, το χρώμα ή η σύνθεση;
«Κανένα δεν υπάρχει ανεξάρτητα από το άλλο. Κάθε χρώμα μεταβάλλει το επόμενο, κάθε χειρονομία απαιτεί μια απάντηση».
Ποιες είναι οι βασικές πηγές της έμπνευσής σας;
«Η συνάντηση του αγνώστου με το γνωστό».
Αλήθεια, πώς ξεκίνησε η σχέση σας με την τέχνη; Θυμάστε το πρώτο έργο που δημιουργήσατε;
«Ως παιδί είχα εμμονή με το να σκαλίζω μια τρύπα σε μια μεγάλη πέτρα στο δάσος πίσω από το σπίτι μου. Δεν κατάλαβα ποτέ γιατί ένιωθα την ανάγκη να το κάνω – μόνο ότι ήταν κάτι απολύτως αναγκαίο».
Εχετε εξερευνήσει διαφορετικά μέσα: τη ζωγραφική, τη γλυπτική και το βίντεο. Τελικά ποιο από τα τρία αισθάνεστε ότι σας εκφράζει περισσότερο;
«Εκείνο που επιμένει να χρησιμοποιηθεί».
Πιστεύετε ότι η τέχνη μπορεί να σώσει τον κόσμο;
«Η τέχνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για καλό όσο και για κακό. Ωστόσο, πιστεύω ότι η αληθινή δημιουργία είναι από τη φύση της γενεσιουργός, ενώ οι καταστροφικές δυνάμεις τείνουν να διαφθείρουν ή να στρεβλώνουν αυτό που ήδη υπάρχει».
Υπάρχει σήμερα πρωτοτυπία στην τέχνη ή τελικά όλα έχουν ήδη ειπωθεί;
«Ακόμη κι αν όλα έχουν ήδη ειπωθεί, πολύ λίγοι άνθρωποι ακούν πραγματικά».
Δουλεύετε αυτή την περίοδο πάνω σε κάτι νέο;
«Δεν σκέφτομαι πραγματικά με όρους ξεχωριστών πρότζεκτ. Κάθε έργο αναπτύσσεται σταδιακά από το προηγούμενο, σαν ένα δέντρο που απλώνει τις ρίζες του στην άκρη ενός γκρεμού».
Αν μπορούσατε να αποκτήσετε οποιοδήποτε έργο τέχνης στον κόσμο, ποιο θα θέλατε να είναι αυτό;
«Ενας μικρός πίνακας του Αλμπερτ Πίνκαμ Ράιντερ (1847-1917) (σ.σ.: αμερικανός ζωγράφος που έγινε γνωστός για τα ποιητικά και ατμοσφαιρικά αλληγορικά έργα και τις θαλασσογραφίες του) – θα ήταν ένα εξαιρετικό δώρο».
INFO
«Remote Viewer»: George Benias Gallery (Πολυτεχνείου 10, Αθήνα), έως τις 30 Μαΐου.
