Το 2018, η ΝΔ βρισκόταν στα πρόθυρα της εξουσίας και το ήξερε. Στο συνέδριο του κόμματος εκείνης της χρονιάς, αφού προβλήθηκαν σε βίντεο τα πρόσωπα όλων των προέδρων, μίλησε προτελευταίος ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος χειροκροτήθηκε χλιαρά, και τελευταίος ο Αντώνης Σαμαράς, που αποθεώθηκε.
Ήταν η εποχή που ο πρόεδρος της ΝΔ προσπαθούσε να στρίψει τη «γαλάζια» παράταξη προς το κέντρο και να επιβάλει το μητρώο στελεχών και τους τεχνοκράτες απέναντι στα «δικά μας παιδιά, που έδωσαν μάχες», όπως επαναλάμβανε μονότονα ο κομματικός μηχανισμός σε κάθε κομματική εκδήλωση.
Στο συνέδριο της επόμενης χρονιάς, η ΝΔ βρισκόταν στην κυβέρνηση. Το βίντεο έμεινε ίδιο, αλλά η σειρά των ομιλητών άλλαξε. Προτελευταίος ήταν ο Σαμαράς και οι εργασίες έκλεισαν με την ομιλία του προέδρου. Ο πρώην πρωθυπουργός, όμως, δεν έδινε τότε σημασία σε αυτά, αισθανόταν καλά που μιλούσε απευθείας στην ψυχή της παράταξης και πίστευε ότι η σχέση του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη θα ήταν ανέφελη, επειδή τον είχε στηρίξει στην εσωκομματική εκλογική διαδικασία, το 2016.
Δεν πήγε στο «πάρτι»
Προφανώς, έπεσε έξω στην πρόβλεψή του. Η τηλεφωνική γραμμή ανάμεσα στους δύο πολιτικούς παραμένει νεκρή τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Τόσο είναι το διάστημα που έχουν να μιλήσουν, με εξαίρεση ένα τυπικό τηλεφώνημα στις 30 Σεπτεμβρίου του 2024, για να τον προσκαλέσει στα πεντηκοστά γενέθλια της Νέας Δημοκρατίας, που διεξήχθησαν στον χώρο μπροστά από τα ιστορικά γραφεία του κόμματος, στη Ρηγίλλης.
Σε αυτό το «πάρτι μνήμης», όπως είχε ονομαστεί, δεν ανταποκρίθηκε ούτε ο Σαμαράς ούτε ο Κώστας Καραμανλής, ο οποίος είχε δεχθεί το ίδιο προσωπικό τηλεφώνημα. Ήταν σαφές σε όλους ότι το γυαλί είχε πλέον ραγίσει.
Ενάμιση μήνα μετά, ο πρώην πρωθυπουργός διαγράφηκε από τη ΝΔ, με αφορμή τη συνέντευξή του στο «Βήμα», στην οποία άσκησε σκληρή κριτική για τον χειρισμό των εθνικών θεμάτων και με προσωπικές αιχμές για τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και συγκεκριμένα για τη φράση του, «ας με πουν και μειοδότη», σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Το ημερολόγιο εκείνη την ημέρα έγραφε Σάββατο 16 Νοεμβρίου 2024.
Έναν χρόνο και επτά μήνες μετά, βασικό θέμα συζήτησης στην πολιτική σκηνή είναι η επικείμενη ίδρυση νέου κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά, κίνηση που ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε «αδιανόητη», επειδή θα έκανε ζημιά στο κόμμα που του έδωσε «δεύτερη ευκαιρία». Στο Μέγαρο Μαξίμου, αν και μεταδίδουν ότι δε θα τους επηρεάσει πολύ το ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά, παρακολουθούν με αγωνία τις κινήσεις τοπικών στελεχών, σαμαρικών αλλά και καραμανλικών, και μετρούν συνεχώς τις διαθέσεις της κοινής γνώμης για να εκτιμήσουν την πιθανή ζημιά.
Η πορεία μιας σχέσης
Οι δύο πολιτικοί ήρθαν πολύ κοντά την ταραγμένη περίοδο των μνημονίων. Το 2013, με τον Αντώνη Σαμαρά στην πρωθυπουργία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ορκίστηκε υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης. Ήταν η απόδειξη μιας σχέσης εμπιστοσύνης, που θεμελιώθηκε το 2010, όταν η αδελφή του Ντόρα Μπακογιάννη διεγράφη από τη ΝΔ, επειδή υπερψήφισε το πρώτο μνημόνιο, κόντρα στην επίσημη γραμμή της αξιωματικής αντιπολίτευσης, που περνούσε την περίοδο των «Ζαππείων». Ο Κυριάκος λέγεται ότι εξήγησε στον Σαμαρά, πως εκείνος δεν είχε σκεφτεί ποτέ να αποστασιοποιηθεί από την ηγεσία του κόμματος.
Τον Ιούνιο του 2013, ο πρωθυπουργός πλέον Σαμαράς δίνει στον Μητσοτάκη ένα χαρτοφυλάκιο-«ηλεκτρική καρέκλα», λόγω της μείωσης των υπαλλήλων του δημόσιου τομέα, που απαιτούσε η τρόικα. Το πόστο δεν ήταν δημοφιλές, αλλά ο Μητσοτάκης προχώρησε πρόθυμα στις επιβεβλημένες μεταρρυθμίσεις. Η επικοινωνία υπουργού και πρωθυπουργού εξελισσόταν χωρίς καμία σκιά, επί ενάμιση χρόνο. Στις εκλογές του 2015, ανέβηκε ο ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία, αλλά και στην αξιωματική αντιπολίτευση η καλή διαπροσωπική σχέση συνεχίστηκε.
Το βράδυ του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου, παρά την «κωλοτούμπα» του Αλέξη Τσίπρα, ο Σαμαράς παραιτήθηκε και δρομολόγησε την εκλογή νέου αρχηγού, ορίζοντας τον Βαγγέλη Μεϊμαράκη προσωρινό πρόεδρο. Στις εσωκομματικές εκλογές, που διεξήχθησαν σε κλίμα μεγάλης έντασης, λίγους μήνες αργότερα, κέρδισε το αουτσάιντερ με τη στήριξη του Σαμαρά στον δεύτερο γύρο.
Η έκπληξη Σχοινά
Δικαίως, ο πρώην πρωθυπουργός ανέμενε έναν ρόλο άτυπου, αν όχι συμβούλου, τουλάχιστον τακτικού συνομιλητή. Στο μεταξύ, είχαν αρχίσει οι ζυμώσεις για τη σύνθεση της νέας Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μετά τις ευρωεκλογές του 2019. Τότε, λένε πηγές με γνώση του παρασκηνίου, πραγματοποιήθηκε μυστική συνάντηση των δύο, στο κέντρο της Αθήνας, στην οποία ο νυν πρωθυπουργός πρότεινε στον πρώην να εκπροσωπήσει την Ελλάδα στην Κομισιόν. Ο Σαμαράς δεν αρνήθηκε, ούτε διαταράχθηκαν οι σχέσεις τους, όταν ο Πρωθυπουργός τού τηλεφώνησε για να τον ενημερώσει πως το σενάριο «αντιπρόεδρος Κομισιόν από την Ελλάδα» ήταν αδύνατο. Η ανακοίνωση του Μαργαρίτη Σχοινά στην ίδια θέση, την οποία ο Σαμαράς πληροφορήθηκε μαζί με όλους τους άλλους, προκάλεσε ιδιωτικά την έντονη αντίδρασή του. Ο Μητσοτάκης, όμως, αντιλαμβανόμενος τις πιθανές συνέπειες, ανέθεσε στον τότε διευθυντή του γραφείου του Γρηγόρη Δημητριάδη, να τον συναντά τακτικά και να διατηρεί ζεστή τη σχέση.
Όταν ξέσπασε το σκάνδαλο των υποκλοπών, τον Αύγουστο του 2022 και ο πρώην πρωθυπουργός ενημερώθηκε ότι βρίσκεται στη λίστα των προσώπων που είχαν τεθεί παρανόμως υπό παρακολούθηση από το Predator, το βαρομετρικό άλλαξε.
Κλιμάκωση κριτικής
Το 2024, ο Σαμαράς αρχίζει να κλιμακώνει την κριτική του προς το Μέγαρο Μαξίμου, με αφορμή τον επικείμενο νόμο για τα ομόφυλα ζευγάρια και την πολιτική στα εθνικά θέματα. Ακόμα και θέματα όπως η τροπολογία Καιρίδη για την εργασία σε παράνομους μετανάστες, προκαλούν την αντίδρασή του και καταψηφίζει.
Αρχικά αντιμετωπίστηκε τυπικά και χαλαρά, «δε σχολιάζουμε πρώην πρωθυπουργούς», ήταν η επωδός του πρωθυπουργικού επιτελείου, καθώς στο μεταξύ, είχε εμφανιστεί με επικριτική στάση και ο Κώστας Καραμανλής. Μετά την πτώση στο 28%, που κατέγραψε η ΝΔ στις ευρωεκλογές του 2024, η κριτική του Σαμαρά διευρύνθηκε. Στο στόχαστρό του μπήκαν θέματα ιδεολογικά, χωρίς να λείπουν ποτέ οι αναφορές για τις υποκλοπές. «Γαλάζια» στελέχη βλέπουν τη συμπόρευση των δύο πρώην πρωθυπουργών και δεν κρύβουν την ανησυχία τους για τα χειρότερα. Οι άνθρωποι του Σαμαρά επιμένουν ότι είχε χρέος να επισημάνει θέματα και πολιτικές που συρρίκνωναν την επιρροή της ΝΔ στο εκλογικό σώμα. Από την άλλη πλευρά, οι στενοί συνεργάτες του Μητσοτάκη λένε ότι δεν αντιλαμβάνονται γιατί έχει σκληρύνει τόσο τη στάση του, όταν οι προβλέψεις και οι ανησυχίες του δεν έχουν επιβεβαιωθεί. Επικαλούνται και όλες τις δημοσκοπήσεις που δείχνουν ότι στα εθνικά θέματα, η κυβέρνηση καταγράφει θετικές επιδόσεις.
Προσεκτικές κινήσεις
Αυτά στα λόγια. Στην πράξη, με την αυτοδυναμία αβέβαιη και το πολιτικό σκηνικό ρευστό, το κόμμα Σαμαρά, που στο πρωθυπουργικό επιτελείο θεωρούν βέβαιο ότι θα δημιουργηθεί στις αρχές του φθινοπώρου, όλοι αντιλαμβάνονται ότι θα στερήσει κρίσιμες μονάδες από τη ΝΔ. Η απόφαση που έλαβαν, είναι να κινούνται προσεκτικά και ήπια απέναντί του, σε μία γραμμή που δε θεωρείται ως τώρα «μετωπική σύγκρουση».
Στην πρόσφατη συνέντευξή του στον ΑΝΤ1, ο Μητσοτάκης έβγαλε έναν ασυνήθιστο εκνευρισμό, όταν ρωτήθηκε για τον Σαμαρά. Άλλοι εξέλαβαν την απάντησή του ως προειδοποίηση και άλλοι ως στήσιμο αναχώματος, για ενδεχόμενες διαρροές στελεχών προς το εκκολαπτόμενο κόμμα. Η υπενθύμιση του τραύματος του 1992-1993, πάντως, έφτασε στον παραλήπτη της, καθώς πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στον Σαμαρά, υπέδειξαν στον Πρωθυπουργό ότι θα πρέπει να κοιτάζει και προς την πλευρά της Ντόρας Μπακογιάννη, η οποία ίδρυσε κόμμα απέναντι στη Νέα Δημοκρατία, το 2012. Ο πρώην πρωθυπουργός, όπως είπε, έχει πάρει τις αποφάσεις του και θα τις ανακοινώσει, «όταν και όπως πρέπει», πιστός στο συμβόλαιο με τη συνείδησή του και όχι στην υποχρέωση απέναντι σε ένα «μεταλλαγμένο κόμμα».
