Παρακολουθώντας κανείς από μακριά όσα συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα στο ΠαΣοΚ, το πρώτο που ανακαλεί στη μνήμη του είναι μια κλασική ελληνική παροιμία σύμφωνα με την οποία είναι «κακό χωριό τα λίγα σπίτια». Αν και το γιατί είναι λίγα τα σπίτια πλέον στο ΠαΣοΚ είναι μιας άλλης τάξεως συζήτηση, είναι απαραίτητο να αναφερθεί ότι ακόμη και αυτή η παραδοχή, η οποία συνιστά μια σκληρή πραγματικότητα, είναι αδύνατον να επαναφέρει την ενότητα σε αυτόν τον διαρκώς ταραγμένο και μονίμως ταρασσόμενο από αλλεπάλληλες κρίσεις πολιτικό χώρο. Κρίσεις οι οποίες προσλαμβάνουν τεράστιες διαστάσεις, αν και οι περισσότερες προσομοιάζουν με τρικυμία σε ποτήρι.
Βεβαίως, δεν είναι κάτι καινούργιο αυτό που συμβαίνει στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ιστορικά, η κατάρρευση αυτοκρατοριών έχει αποδοθεί κατά βάση στις διαμάχες των επιγόνων μιας ισχυρής προσωπικότητας.
Το ΠαΣοΚ, που μετά τον Ανδρέα Παπανδρέου γνώρισε ιστορικών διαστάσεων επιτυχίες αλλά και στρατηγικού χαρακτήρα ήττες, βρίσκεται ακριβώς σε αυτή την κατάσταση. Ολοι γνωρίζουν τι συμβαίνει, όλοι κατανοούν ποιες είναι οι αιτίες αυτού που συμβαίνει, αλλά ουδείς αναλαμβάνει το βαρύ έργο να οδηγήσει το κόμμα έξω από τη θανατηφόρα περιδίνηση.
Τον επόμενο μήνα πραγματοποιείται ένα συνέδριο το οποίο θα μπορούσε να πάρει τον χαρακτήρα μιας αναζωογονητικής πορείας για ένα καλύτερο μέλλον για τον χώρο. Δεν θα συμβεί αυτό, πολύ απλά γιατί καθημερινά υπονομεύεται από τα ίδια τα στελέχη του. Οι άνθρωποι πριονίζουν σταθερά το κλαδί πάνω στο οποίο κάθονται, παρά τις προειδοποιήσεις ότι θα πέσουν όλοι μαζί. Αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις, ανόητες τοποθετήσεις, θολές αναφορές, επικοινωνιακά λάθη και κυρίως βελόνες που δεν ξεκολλάνε, αλγόριθμοι, «υπόθεση Παναγόπουλου», κι άλλες θλιβερές καταστάσεις προδιαγράφουν ένα συνέδριο ζοφερό, που όχι μόνο δεν θα μπορέσει να ανασυγκροτήσει τον χώρο, αλλά είναι πολύ πιθανόν να εντείνει την πορεία προς την αποσάθρωση.
Μέγα θέμα λ.χ., ο αλγόριθμος στην εκλογή των συνέδρων. Διχάζεται, ξανά, εδώ και ημέρες, πολλές ημέρες, ο χώρος. Τι είναι ο αλγόριθμος; Η απλή αριθμητική πράξη που υπαγορεύει ότι η εκλογή συνέδρων πρέπει να είναι αναλογική της δύναμης που είχε καταγράψει το κόμμα στις τελευταίες εκλογές ανά τη χώρα. Πού είναι το κακό σε αυτό; Πουθενά αν είσαι απλός οπαδός. Φυσικά και πρέπει να αντιπροσωπευθούν στο συνέδριο με μεγαλύτερο αριθμό συνέδρων οι περιφέρειες στις οποίες το ΠαΣοΚ τα κατάφερε καλύτερα από άλλες. Εν προκειμένω, έστω και για λόγους επιβράβευσης των τοπικών στελεχών.
Ποιο ακριβώς είναι λοιπόν το πρόβλημα να εκπροσωπηθεί στο Συνέδριο με μεγαλύτερο αριθμό συνέδρων η Κρήτη, όταν το ΠαΣοΚ κατάφερε να επιτύχει τα μεγαλύτερα ποσοστά του έναντι, ας πούμε, της Αττικής; Κι αυτοί οι σύνεδροι που θα συμμετάσχουν προέρχονται ίσως από άλλο κόμμα; ΠαΣοΚ δεν είναι κι αυτοί; Για τον ίδιο σκοπό δεν θα έρθουν στην Αθήνα; Για το πώς το ΠαΣοΚ θα καταφέρει, οψέποτε, να ξαναγίνει καταλύτης των εξελίξεων δεν θα διαβουλευτούν; Για τις προγραμματικές θέσεις του κόμματος σε σχέση με τα προβλήματα της χώρας δεν θα συζητήσουν;
Για όλους τους άλλους τα ερωτήματα έχουν αυτονόητες απαντήσεις. Αλλά αν σε λένε Χάρη Δούκα και αντιμετωπίζεις το Συνέδριο ως ένα πεδίο σύγκρουσης με τον Νίκο Ανδρουλάκη, ο οποίος σε κέρδισε στις εσωκομματικές εκλογές, και αναζητάς μια κάποιου είδους ρεβάνς εκείνης της ήττας, όχι. Γι’ αυτό κι επιμένεις στον αλγόριθμο. Γι’ αυτό και τροφοδοτείς την εσωστρέφεια. Γι’ αυτό δίνεις συνεχώς επιχειρήματα στον πολιτικό σου αντίπαλο, γι’ αυτό επιβεβαιώνεις την απογοήτευση της βάσης.
Ο πρώτος καγκελάριος που είχε η Γερμανία, ο Μπίσμαρκ, είχε πει κάποτε πως η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού. Προφανώς δεν είχε υπ’ όψιν του ούτε τον Δούκα ούτε τον Ανδρουλάκη ούτε οποιονδήποτε άλλον που αυτοπροβάλλεται ως «κορυφαίο στέλεχος του ΠαΣοΚ». Ο σοφός ήθελε να τονίσει ότι για την επίτευξη των στόχων σου στην πολιτική απαραίτητα εργαλεία είναι ο ρεαλισμός, ο συμβιβασμός και η λογική. Τα ιδεολογήματα είναι για κουβέντα στο καφενείο ή την ταβέρνα.
Αν λοιπόν, όπως όλοι τους τονίζουν, ο μόνος στόχος του ΠαΣοΚ είναι να εκθρονίσει τη ΝΔ και τον κ. Μητσοτάκη από την εξουσία, το καλύτερο που έχουν να κάνουν πριν από το συνέδριο είναι να αναλογιστούν πόσο εφικτός είναι αυτός ο στόχος, κατ’ αναλογίαν με τη στάση που τηρούν τώρα. Να κάνουν δηλαδή μια ανάλυση κόστους (των όσων διαλυτικών υποστηρίζουν) – οφέλους (από μια ομαδική ενωτική προσπάθεια).
Σε ένα ποίημά του (το «Ας φρόντιζαν») ο Κων. Καβάφης έχει έναν στίχο που λέει «Βλάπτουν κι οι τρεις τους τη Συρία, το ίδιο». Πόσο ταιριαστός είναι με την κατάσταση στο ΠαΣοΚ. Κι ας γράφτηκε έναν αιώνα πριν, για να περιγράψει την πολιτική παρακμή της εποχής.
