Παρατηρεί κανείς τις πολιτικές ημέρες σε εξέλιξη, σε αυτό το τέλος του Μαΐου του 2026, λίγες μέρες πριν από την έλευση του καλοκαιριού, και έχει απαράλλακτο μπροστά του τον πίνακα των ημερών και των μηνών που προηγήθηκαν. Τόσο, που βάσιμα μπορεί να διατυπώσει τη γνώμη ότι όλα έχουν κριθεί και οι πολλοί βουβά αναμένουν την κάλπη, εκεί που θα καταγραφεί αυτό που αόρατα έχει αλλάξει, αυτό που στη συνείδηση μέσα από την εμπειρία έχει μεταβληθεί. Υπάρχει πάντα μια κυρίαρχη εικόνα που κατασκευάζεται από την εξουσία, ενώ δίπλα της, στη σκιά της, η καθημερινή ζωή τραβάει τον δρόμο της, στον αντίποδα της παραποιητικής περιγραφής της.
Αν προσπεράσει κανείς τη σκηνοθετημένη εικόνα, αν απομακρυνθεί για την ασφάλεια της παρατήρησης από την επικαιρότητα, θα διαπιστώσει το χάσμα μεταξύ αντιπροσώπων και κοινωνικού σώματος, την πρόσληψη δηλαδή και την απόδοση των αναγκών αυτού του κοινωνικού σώματος από τους αντιπροσώπους, τη δημόσια αναφορά σε αυτές τις ανάγκες, τον λόγο, το ύφος και την αυθεντικότητα της αναφοράς και του ενδιαφέροντος για αυτές τις ανάγκες. Η απόσταση είναι μεγάλη και η διάσταση φανερή. Οι ανάγκες είναι αντικείμενο χρήσης, υλικό προσωρινής αξιοποίησης, όχι εσωτερικό κίνητρο και πηγή προσήλωσης σε μια πειθαρχημένη μάχη, με σκοπό τις λύσεις.
Η διάσταση αυτή αντανακλά την ήττα της πολιτικής, κύριο γνώρισμα των ημερών μας, ως εγκατεστημένη αδυναμία ανταπόκρισης στις ανάγκες. Στη γραμμή αυτής της ήττας συντελείται μια διεργασία που διασπά το κοινωνικό σώμα, ακυρώνει την ατομική προσδοκία και ματαιώνει κάθε αξία προσοχής, ενδιαφέροντος και συμμετοχής στις πολιτικές λειτουργίες. Αυτό που απομένει είναι η συμβατικότητα μιας αφυδατωμένης, γραφειοκρατικού τύπου διαδικασίας, που υποκαθιστά την πολιτική είτε ως αυθεντία των τεχνοκρατών είτε ως κυνική διαχείριση του απολύτως αναγκαίου, όταν αυτό δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί. Αυτή η ανταπόκριση στο επείγον ενδύεται με χαρακτηριστικά ενδιαφέροντος και προβάλλεται ως αυθεντική μέριμνα, η ελάχιστη παροχή διεκδικεί την αναγνώριση της προστασίας και τη μηχανική ανταπόδοση.
Το συνέδριο του κυβερνώντος κόμματος βρέθηκε στο κέντρο της πολιτικής δραστηριότητας των ημερών. Εκεί θα συναντούσε κανείς τις πλευρές της πολιτικής παθολογίας μας. Από τον λόγο που δεν ήταν αληθινός, από τις περιγραφές μιας Ελλάδας που δεν υπάρχει, από την προσδοκία της αδιατάρακτης εξουσίας, μέχρι την πεποίθηση του αποκλειστικού σχεδόν σχετικού δικαιώματος. Οχι δύσκολα όλα αυτά, σε μια ευκολία αντίθετα υψηλόφωνης προβολής, όταν οι πολιτικές ημέρες, παρά τον μακρύ χρόνο που είχε στη διάθεσή της η αντιπολίτευση, χρωματίζονται από τις εντυπώσεις των δημοσκοπικών αριθμών και μια πραγματικότητα αντίστοιχη, που τρέφει κυβερνητικούς εκλογικούς στόχους και φαντασίες.
Σε ένα περιβάλλον με αυτά τα χαρακτηριστικά έρχονται νέα κόμματα να μιλήσουν για τον εαυτό τους. Η γη μοιάζει εύφορη να δεχθεί τους σπόρους. Εχει διεισδυτικά αιώνες τώρα λεχθεί ότι ο λόγος είναι σπόρος (κατά Ματθαίον 13). Αυτό που εξωτερικά μοιάζει ανοιχτό και έτοιμο να ακούσει, ενδεχομένως και να δεχθεί, συνοδεύεται από το προβάδισμα αυτού που ήδη υπάρχει, από την έλξη του δεδομένου και την υπόσχεση εγγύησής του από την εξουσία. Εκεί που χρειάζεται μια γενναία κίνηση εξόδου, οι κίνδυνοι γεννούν δισταγμούς και αμφιβολίες. Από τη μία πλευρά η κρατούσα αντίληψη εξουσίας, από την άλλη η ατομική συνειδητοποίηση και αντοχή. Αυτό είναι το μέτωπο, αυτό θα βαρύνει στην κάλπη.
Ο κ. Λευτέρης Κουσούλης είναι πολιτικός επιστήμονας.
