ΤΟ ΒΗΜΑ logo

Την άφησαν να πεθάνει. Αλλά το πρόβλημα ήταν τα χείλη της

Την άφησαν να πεθάνει. Αλλά το πρόβλημα ήταν τα χείλη της 1

Σε μια πλατεία στο Αργοστόλι, μια 19χρονη κοπέλα πέθανε αβοήθητη. Όχι επειδή δεν υπήρχαν άνθρωποι γύρω της, αλλά επειδή αυτοί που ήταν δίπλα της αποφάσισαν ότι η ευθύνη είναι πιο επικίνδυνη από τον θάνατο. Και μετά, σχεδόν με μαθηματική ακρίβεια, ήρθε η κοινωνία να κάνει αυτό που κάνει κάθε φορά: να μετακινήσει τη συζήτηση από το τι συνέβη, στο ποια ήταν εκείνη.

ΑΠΟ ΜΙΚΑΕΛΑ ΘΕΟΦΙΛΟΥ

Οι λεπτομέρειες της υπόθεσης ακόμη συμπληρώνονται. Το τέλος της, όμως, δεν αλλάζει. Μια παρέα νέων, χρήση κοκαΐνης, μια στιγμή που ξεφεύγει. Η 19χρονη καταρρέει. Από εκεί και πέρα, δεν μιλάμε για ατύχημα· μιλάμε για επιλογές. Δεν καλούν άμεσα βοήθεια. Δεν μένουν δίπλα της. Δεν προσπαθούν να σώσουν έναν άνθρωπο. Τη μεταφέρουν σε μια πλατεία και την αφήνουν εκεί. Μόνη. Και φεύγουν. Όχι σε πανικό, αλλά σε μια απόφαση που δείχνει ξεκάθαρα τι μπήκε στη ζυγαριά και τι όχι.

Αυτό από μόνο του θα έπρεπε να είναι αρκετό για να παγώσει οποιαδήποτε συζήτηση. Και όμως, δεν ήταν. Γιατί πολύ γρήγορα, η προσοχή μετατοπίστηκε. Όχι στους ανθρώπους που την εγκατέλειψαν, αλλά στην ίδια. Στην εμφάνισή της, στα χείλη της, στο αν είχε κάνει υαλουρονικό, στο πώς ντυνόταν, στο πού πήγε, στο τι έκανε. Η γνωστή, κουραστική, αλλά πάντα πρόθυμη αφήγηση: «ναι, κρίμα το κορίτσι αλλά...».

Είναι εντυπωσιακό με τον πιο σκοτεινό τρόπο, το πόσο εύκολα μια τραγωδία μετατρέπεται σε δολοφονία χαρακτήρα του θύματος. Η μάλλον όχι μετατρέπεται. Το θύμα δολοφονείται δύο φορές! Μία εκ παραλείψεως όπως αποφάσισε ο εισαγγελέας και μία στα σχόλια των γνωστών- αγνώστων του πληκτρολογίου κάτω από τις σχετικές αναρτήσεις της είδησης. Ένας άνθρωπος πεθαίνει αβοήθητος και η δημόσια συζήτηση καταφέρνει να εστιάσει στο αν «ήταν τέτοιο κορίτσι». Σαν να υπάρχει ένας άτυπος κατάλογος προδιαγραφών για το ποιος αξίζει συμπόνια και ποιος όχι. Σαν να πρέπει πρώτα να εγκριθεί η εικόνα σου για να θεωρηθεί άδικος ο θάνατός σου. Και μιλάμε για το θάνατο μιας 19χρονης κοπέλας.

Το victim blaming δεν ενδιαφέρεται για την αλήθεια: ενδιαφέρεται να μη χρειαστεί κανείς άλλος να αναλάβει ευθύνη.

Ας το πούμε καθαρά. Αν η Μυρτώ δεν είχε υαλουρονικό, κάποιοι θα έβρισκαν κάτι άλλο. Αν δεν ήταν βαμμένη, θα έφταιγε η ώρα που κυκλοφορούσε. Αν δεν είχε αυτή την εμφάνιση, θα έφταιγε η παρέα της. Αν δεν ήταν με αυτούς, θα έφταιγε που «μπλέχτηκε». Αν δεν είχε πάρει ουσίες, θα έφταιγε που «πήγε σε τέτοιο περιβάλλον». Αν δεν είχε πάει εκεί, θα έφταιγε που «δεν πρόσεχε». Κάπως, κάπου, η ευθύνη θα κατέληγε πάλι πάνω της. Γιατί το victim blaming δεν ενδιαφέρεται για την αλήθεια: ενδιαφέρεται να μη χρειαστεί κανείς άλλος να αναλάβει ευθύνη.

Αυτό είναι το πιο άβολο σημείο. Ότι αυτή η στάση δεν αφορά πραγματικά το θύμα. Αφορά εμάς. Την ανάγκη να πιστεύουμε ότι ο κόσμος είναι δίκαιος και ελέγξιμος. Ότι τα κακά πράγματα συμβαίνουν σε ανθρώπους που «έκαναν λάθος», ώστε εμείς να μπορούμε να πούμε ότι δεν θα βρεθούμε ποτέ στη θέση τους. Αν εκείνη «τα ήθελε», τότε εμείς είμαστε ασφαλείς. Αν εκείνη «ήταν έτσι», τότε εμείς δεν είμαστε. Αν εκείνη «έφταιγε», τότε ο κόσμος συνεχίζει να έχει μια κάποια τάξη.

Μόνο που δεν έχει. Και αυτό είναι που τρομάζει περισσότερο.

Γιατί η πραγματικότητα εδώ είναι απλή και ωμή: μια 19χρονη κοπέλα κατέρρευσε μπροστά σε άλλους ανθρώπους και αυτοί επέλεξαν να μην καλέσουν βοήθεια. Επέλεξαν να φύγουν. Να την αφήσουν. Να σώσουν τον εαυτό τους. Όλα τα υπόλοιπα έρχονται μετά και λειτουργούν σχεδόν σαν αποσυμπίεση αυτής της αλήθειας. Σαν ένας τρόπος να τη μικρύνουμε, να την κάνουμε πιο διαχειρίσιμη, να τη μετατρέψουμε σε κάτι που «εξηγείται».

Υπάρχει και μια βαθιά ειρωνεία σε όλο αυτό. Ζούμε σε μια κοινωνία που προωθεί συγκεκριμένα πρότυπα ομορφιάς, που ενθαρρύνει την εξωτερική εικόνα, που επιβραβεύει την εμφάνιση, που χτίζει ολόκληρες βιομηχανίες πάνω στο πώς πρέπει να δείχνει ένα κορίτσι. Και την ίδια στιγμή, όταν ένα κορίτσι «ανταποκρίνεται» σε αυτά τα πρότυπα, είναι έτοιμη να στραφεί εναντίον του και να του πει «καλά να πάθεις». Η γραμμή ανάμεσα στην αποδοχή και την τιμωρία είναι εξαιρετικά λεπτή και αλλάζει ανάλογα με το πόσο βολεύει.

Ίσως το πιο ανησυχητικό από όλα δεν είναι καν τα ίδια τα σχόλια. Είναι το πόσο εύκολα ειπώθηκαν. Πόσο γρήγορα. Πόσο φυσικά. Σαν να υπήρχαν ήδη έτοιμα, περιμένοντας απλώς την επόμενη ιστορία για να ενεργοποιηθούν.

Φυσικά, κανείς δεν λέει ότι η χρήση ουσιών δεν είναι επικίνδυνη. Κανείς δεν λέει ότι οι επιλογές δεν έχουν συνέπειες. Αλλά αυτό δεν είναι το θέμα εδώ. Το θέμα είναι τι συμβαίνει όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται σε κίνδυνο. Και εκεί, τα πράγματα είναι ξεκάθαρα. Καλείς βοήθεια. Μένεις. Προσπαθείς. Δεν μεταφέρεις έναν άνθρωπο αλλού για να μην μπλέξεις. Δεν τον αφήνεις σε μια πλατεία. Δεν εξαφανίζεσαι. Αυτά δεν είναι «λάθη της στιγμής». Είναι αποφάσεις.

Και το να προσπαθείς να τα ισοφαρίσεις με το «έκανε κι εκείνη» δεν είναι ανάλυση. Είναι συγκάλυψη.

Ίσως το πιο ανησυχητικό από όλα δεν είναι καν τα ίδια τα σχόλια. Είναι το πόσο εύκολα ειπώθηκαν. Πόσο γρήγορα. Πόσο φυσικά. Σαν να υπήρχαν ήδη έτοιμα, περιμένοντας απλώς την επόμενη ιστορία για να ενεργοποιηθούν. Σαν ένα αντανακλαστικό που δεν χρειάζεται σκέψη. Μόνο στόχο.

Στο τέλος της ημέρας, αυτό που μένει είναι ξεκάθαρο. Μια 19χρονη κοπέλα πέθανε μόνη σε μια πλατεία, ενώ πριν από λίγο δεν ήταν μόνη. Και αν αυτό είναι τραγωδία, αυτό που ακολούθησε είναι κάτι άλλο: είναι η υπενθύμιση ότι, για κάποιους, το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι ότι άφησαν έναν άνθρωπο να πεθάνει ενώ μπορούσαν να κάνουν τα ανθρωπίνως στοιχειώδη. Είναι ότι δεν τους άρεσε πώς έδειχνε όσο ζούσε.


Decluttering: hype ή σωτηρία;

Είναι το decluttering απλώς μια τάση ή πρόκειται τελικά για ένα εργαλείο που μπορεί να σου αλλάξει την καθημερινότητα;


READ MORE

Cookies