«Οι Αμερικανοί μισούν τα data centers» έγραφαν σε πρόσφατο άρθρο τους οι New York Times.
Στις αγροτικές κοινότητες της Γιούτα και της Βόρειας Καρολίνας, οι κάτοικοι οργανώνονται για να σταματήσουν την κατασκευή κέντρων δεδομένων. Πόλεις στην Οκλαχόμα, την Αλαμπάμα και την Νέα Ορλεάνη ψήφισαν πρόσφατα προσωρινά μορατόριουμ για την κατασκευή κέντρων δεδομένων, ενώ την προηγούμενη εβδομάδα η Νέα Υόρκη έγινε η πρώτη που ψήφισε μορατόριουμ σε επίπεδο πολιτείας.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Gallup, το 71% των Αμερικανών αντιτίθενται στην κατασκευή ενός κέντρου δεδομένων στην περιοχή τους. Παράλληλα, δημοσκόπηση της Heatmap News διαπίστωσε πως περισσότεροι από τους μισούς Αμερικανούς υποστηρίζουν μια εθνική απαγόρευση.
Γίνεται λοιπόν σαφές πως οι τεράστιες εγκαταστάσεις που τροφοδοτούν την επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν πλέον σε έναν από τους πιο αμφιλεγόμενους τύπους υποδομών στις ΗΠΑ.
Κούρσα επενδύσεων σε κέντρα δεδομένων
Αυτή τη στιγμή στις ΗΠΑ υπάρχουν περισσότερα από 4.400 κέντρα δεδομένων, σύμφωνα με το Data Center Map.
Δεν πρόκειται για κάτι καινούργιο: εδώ και δεκαετίες φιλοξενούν τους διακομιστές που στηρίζουν το διαδίκτυο, το cloud και τις ψηφιακές υπηρεσίες. Η έκρηξη όμως της τεχνητής νοημοσύνης έχει εκτοξεύσει τη ζήτηση για υπολογιστική ισχύ, αλλά και τον ανταγωνισμό, οδηγώντας εταιρείες – κολοσσούς όπως οι OpenAI, Microsoft, Google, Amazon και Meta σε τεράστιες επενδύσεις δισεκατομμυρίων και σε μια άνευ προηγουμένου κούρσα κατασκευής ολοένα μεγαλύτερων εγκαταστάσεων.
Ωστόσο φαίνεται πως, όσο αυξάνονται οι επενδύσεις, τόσο εντείνονται και οι αντιδράσεις, καθώς άνθρωποι από όλο το πολιτικό φάσμα των ΗΠΑ ενώνονται ενάντια σε αυτά τα κέντρα δεδομένων.
Οι φόβοι για νερό, ρεύμα και ποιότητα ζωής
Αρχικά, οι ανησυχίες των πολιτών αφορούν πρακτικά ζητήματα. Τα σύγχρονα data centers καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και σημαντικές ποσότητες νερού για την ψύξη των εξυπηρετητών τους. Οι κάτοικοι λοιπόν φοβούνται ότι οι ανάγκες αυτές θα επιβαρύνουν τα τοπικά δίκτυα ηλεκτροδότησης, θα αυξήσουν τους λογαριασμούς ρεύματος και θα ασκήσουν πίεση στους υδάτινους πόρους, ιδιαίτερα στις άνυδρες περιοχές που ήδη αντιμετωπίζουν σχετικά προβλήματα.
Ενδεικτικά, ένα data center μπορεί να καταναλώσει ηλεκτρική ενέργεια όσο 2.000 σπίτια, σύμφωνα με έκθεση του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν. Παράλληλα, ένα βασικό κέντρο δεδομένων χρησιμοποιεί κάθε μέρα νερό ισοδύναμο με τις απαιτήσεις περίπου 1.000 νοικοκυριών – ενώ τα μεγαλύτερα χρειάζονται νερό που ισοδυναμεί με την ημερήσια χρήση μιας πόλης με περίπου 10.000 έως 50.000 κατοίκους, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Μελετών Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Εξίσου σημαντικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον Guardian, αποτελεί ο συνεχής θόρυβος από τα συστήματα ψύξης, αλλά και η πιθανή ατμοσφαιρική ρύπανση όταν οι εγκαταστάσεις λειτουργούν με μονάδες φυσικού αερίου.
Εντούτοις, οι εταιρείες του κλάδου υποστηρίζουν ότι τα data centers αποτελούν απαραίτητη υποδομή για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και ότι δημιουργούν σημαντικές επενδύσεις, θέσεις εργασίας και φορολογικά έσοδα όπου κατασκευάζονται και λειτουργούν.
«Μας το επιβάλλουν»
Όμως σύμφωνα με τον Guardian, το βασικό παράπονο των κατοίκων δεν αφορά μόνο τις ίδιες τις εγκαταστάσεις, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο προωθούνται.
Σε πολλές περιπτώσεις οι προτάσεις εμφανίζονται αρχικά μέσω εταιρειών ανάπτυξης ακινήτων ή εταιρειών-βιτρίνα, χωρίς να αποκαλύπτεται ποιος τεχνολογικός κολοσσός βρίσκεται τελικά πίσω από το έργο. Συχνά οι τοπικές κοινωνίες πληροφορούνται για το τι πρόκειται να κατασκευαστεί όταν οι διαδικασίες αδειοδότησης έχουν ήδη προχωρήσει σημαντικά, γεγονός που ενισχύει το αίσθημα έλλειψης διαφάνειας.
«Οι πολίτες αισθάνονται ότι αυτή η τεχνολογία εν γένει τους επιβάλλεται» γράφει η βρετανική εφημερίδα, επικαλούμενη αμερικανούς πολίτες που συμμετείχαν σε σχετική συγκέντρωση διαμαρτυρίας.
Σε πολλές πολιτείες συγκροτούνται ομάδες κατοίκων, πραγματοποιούνται πολύωρες δημόσιες συνεδριάσεις, ενώ όπως περιγράφουν οι NYTimes, πολίτες που μέχρι πρότινος δεν είχαν καμία ενασχόληση με την πολιτική, συμμετέχουν ενεργά στις τοπικές διαδικασίες προκειμένου να εμποδίσουν νέα έργα.
Ο διχασμός
Οι αντιδράσεις σχετικά με τα κέντρα δεδομένων φαίνεται πλέον διχάζει την κοινή γνώμη σε δύο διακριτά στρατόπεδα, ανάμεσα στα οποία «προσπαθούν να ισορροπήσουν οι αμερικανοί πολιτικοί», όπως εξηγούν οι NYTimes.
Από τη μία βρίσκονται όσοι τα θεωρούν σπάταλες και ρυπογόνες εγκαταστάσεις, που αλλοιώνουν τις περιοχές τους αλλά και που τροφοδοτούν την ανάπτυξη μιας τεχνολογίας η οποία από μόνη της τους προκαλεί ανησυχία. Από την άλλη είναι εκείνοι που τα αντιμετωπίζουν ως κινητήριο μοχλό της προόδου και βασικό στοιχείο του νέου κύματος επενδύσεων στις αμερικανικές υποδομές.
Το περιοδικό The Atlantic επισημαίνει πως πρόκειται για μια αντιπαράθεση που βρίσκεται ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο, ενώ εξακολουθεί να επικρατεί μεγάλη σύγχυση, αλλά και παραπληροφόρηση, γύρω από τον ρόλο και τις επιπτώσεις των data centers.
Όπως και να έχει, τα αμερικανικά μέσα συγκλίνουν πως οι εγκαταστάσεις αυτές -και η στάση που θα κρατήσουν απέναντί τους Ρεπουμπλικάνοι και Δημοκρατικοί- θα διαδραματίσουν, ως ένα βαθμό, ρόλο στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
