Τι παραπάνω θα μπορούσε να κάνει ο Ντόναλντ Τραμπ για να τινάξει στον αέρα τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, μετά από όσα είπε χθες παρουσία του οικοδεσπότη και φίλου του Ταγίπ Ερντογάν;
Το ερώτημα κρέμεται από τα χείλη αξιωματούχων και αναλυτών λίγο πριν καθίσουν γύρω από το ίδιο τραπέζι σήμερα το μεσημέρι οι ηγέτες των 32 κρατών-μελών, αρκετοί εκ των οποίων δέχθηκαν πάλι τα βέλη του Αμερικανού προέδρου επειδή δεν στοιχίζονται πίσω από το δικό του όραμα για το μέλλον της συμμαχίας και της παγκόσμιας ασφάλειας.
Αν κάποιοι από τους ηγέτες σηκώσουν το γάντι είναι υπαρκτός ο κίνδυνος να ξεσπάσει ομηρικός καυγάς μέσα στη Σύνοδο και να πάει πίσω η συζήτηση για το κόστος και την κατανομή των βαρών της συλλογικής άμυνας.
Η γαλατική ευγένεια (Μακρόν) και το βρετανικό φλέγμα (Στάρμερ) θα βρεθούν απέναντι στον αμερικανικό ωμό ρεαλισμό (Τραμπ), χωρίς να υποτιμάται η στάση άλλων ηγετών (Μελόνι, Σάντσεθ). Αν επικρατήσει ο πραγματισμός, τότε οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα κληθούν να εξηγήσουν στον δύσπιστο Αμερικανό πρόεδρο με ποιο τρόπο θα υλοποιήσουν τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ μέχρι το 2035. Πίσω από τις κλειστές πόρτες θα δοκιμαστούν τα ωραία λόγια του Γενικού Γραμματέα της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, ότι «θα δώσουμε νέα πνοή στην ιδέα του ΝΑΤΟ 3.0 : Μια πιο ισχυρή Ευρώπη σε ένα πιο ισχυρό ΝΑΤΟ».
Η χθεσινοβραδινή δεξίωση στο Λευκό Παλάτι του Ερντογάν ήταν μια ευκαιρία για να λειανθούν οι διαφορές μεταξύ των συμμάχων. Το αποτέλεσμα θα φανεί σήμερα. Στην Άγκυρα υπογράφονται από χθες συμφωνίες πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων για τον εκσυγχρονισμό και την ανανέωση οπλικών συστημάτων που συνδέονται με τη συλλογική άμυνα του ΝΑΤΟ καθώς και με τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης.
Όμως αυτό δεν εμπόδισε τον Τραμπ να επανέλθει στο ζήτημα της Γροιλανδίας, να απειλήσει εκ νέου με την κατάληψη εδάφους χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντρικσεν, επανέλαβε ότι η Γροιλανδία δεν πωλείται και ότι περιμένει από τους συμμάχους να σεβαστούν την κυριαρχία της χώρας της. «Είναι ευρύτατα γνωστή η θέση των ΗΠΑ ότι θέλουν να τους ανήκει η Γροιλανδία, να την κατακτήσουν. Ελπίζω ότι είναι εξίσου ευρύτατα γνωστό ότι αυτό δεν πρόκειται να συμβεί», πρόσθεσε.
Με όρους γουέστερν
Την αναδυόμενη κατάσταση πραγμάτων στο ΝΑΤΟ περιέγραψε γλαφυρά ο ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών, Ραντισλάβ Σικόρσκι, σε συνέντευξή του στους New York Times: Το ΝΑΤΟ 1.0 αποτελούσε την άμυνα απέναντι στη σοβιετική επιθετικότητα, το ΝΑΤΟ 2.0 αναζητούσε ρόλο στην μετα-ψυχροπολεμική εποχή πολεμώντας την τρομοκρατία στο Αφγανιστάν και στη Μέση Ανατολή εξήγησε ο Σικόρσκι.
Μετά από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και με την Ουάσιγκτον προσανατολισμένη στην αναχαίτιση της Κίνας (που έκανε προχθές δοκιμή πυραύλου μεγάλου βεληνεκούς στον Ειρηνικό), στο ΝΑΤΟ 3.0 η Ευρώπη θα αναλάβει το μεγαλύτερο βάρος για τη συμβατική άμυνα. Οι ΗΠΑ θα έχουν το ρόλο του «ιππικού», πρόσθεσε ο Σικόρσκι, περιγράφοντας με όρους γουέστερν τον περιορισμό των συμμαχικών καθηκόντων της Αμερικής σε μια επέμβαση την τελευταία στιγμή για τη διάσωση των Ευρωπαίων από μια ρωσική προέλαση.
Με το βλέμμα στις αμερικανικές κάλπες
Είναι αντιληπτό, και στις δυο πλευρές του Ατλαντικού, ότι πολλά θα εξαρτηθούν από τις εκλογές που θα γίνουν το Νοέμβριο για την ανανέωση του αμερικανικού Κογκρέσου, όπου το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και η κυβέρνηση Τραμπ κινδυνεύουν να χάσουν την πλειοψηφία.
Υπάρχει μάλιστα ο κίνδυνος για τον Τραμπ, ένα εχθρικό Κογκρέσο (ελεγχόμενο από τους Δημοκρατικούς) να του δέσει τα χέρια μπλοκάροντας το νομοθετικό έργο, ακόμα και να επιδιώξει την καθαίρεσή του. Σε αυτό το πλαίσιο, οι υποσχέσεις του Τραμπ στον Ερντογάν για τα F-35 και τους κινητήρες των τουρκικών μαχητικών ΚΑΑΝ θα πρέπει να περάσουν από σαράντα κύματα για να υλοποιηθούν.
Ανάφλεξη στον Κόλπο με εντολές Τραμπ από την Άγκυρα
Tα μεσάνυχτα, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν νέο γύρο βομβαρδισμών κατά ιρανικών λιμανιών και βάσεων στα Στενά του Ορμούζ, ως απάντηση στις επιθέσεις των Ιρανών εναντίον δεξαμενόπλοιων. Η Τεχεράνη, που είχε προειδοποιήσει με σκληρά αντίποινα σε περίπτωση αμερικανικής ή ισραηλινής επίθεσης τις ημέρες που γίνεται η κηδεία του Χαμενεϊ, έκανε λόγο για κατάφωρη παραβίαση των όρων του μνημονίου. Είναι η πρώτη φορά στη διάρκεια αυτού του πολέμου που ο Τραμπ βρίσκεται τόσο κοντά στο θέατρο των επιχειρήσεων, δίνοντας μάλιστα εντολές ευρισκόμενος στην Τουρκία που έχει σύνορα με το Ιράν.
Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου να ξαναχτυπήσει το Ιράν και να επαναφέρει το μπλόκο στις εξαγωγές πετρελαίου δηλώνει στους μεν Ιρανούς ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν τετελεσμένα στα Στενά, στους δε συμμάχους του ΝΑΤΟ ότι η Ουάσιγκτον είναι αποφασισμένη, αν χρειαστεί, να «τελειώσει τη δουλειά» χωρίς τη δική τους βοήθεια, όπως τόνισε ο Τραμπ χθες λίγες ώρες πριν από τη νέα ανάφλεξη στον Κόλπο.
