ΗΜΟΥΝ νεαρός δημοσιογράφος όταν εμφανίστηκε στο τηλεοπτικό στερέωμα — κι αυτό σημαίνει ότι τον κοίταξα με τα μάτια κάποιου που , χάρη στο θράσος της νιότης, νομίζει ότι μπορεί να ξεχωρίζει το αυθεντικό από το κατασκευασμένο. Εκείνος ήταν και τα δύο ταυτόχρονα — κι αυτό με μπέρδευε. Όλους μας μπέρδευε. Ένα παράξενο φρούτο στον κήπο της νέας τότε ελεύθερης τηλεόρασης, ένα εξωτικό πουλί που δεν έμοιαζε με τίποτα άλλο που κελαηδούσε εκεί γύρω.
Τον έβλεπα σχεδόν κάθε βράδυ. Μετά από χρόνια τον έβλεπα από το κανάλι της Βουλής να αγορεύει ως αρχηγός κόμματος χωρίς χειρόγραφα, χωρίς σημειώσεις. Η απόσταση ανάμεσα στις δύο εικόνες ήταν τεράστια. Και ταυτόχρονα μηδενική.
ΗΤΑΝ cult. Το αυθεντικό πολιτικό cult, την εποχή που το lifestyle μας βύθιζε στην απολιτική και στο δήθεν. Ένα «πολιτικό ζώο» σε λάθος εποχή. Ή μήπως στη σωστή; Ποιο ήταν το λάθος και ποιο το σωστό τότε, τη δεκαετία του ’90; Ποιο είναι τώρα; Ο άνθρωπος που φωνάζει στην ερημιά δεν είναι πάντοτε ο τρελός της ιστορίας.
Ο ΒΑΣΙΛΗΣ Λεβέντης είχε όλα τα χαρακτηριστικά και την πανοπλία ενός πολιτικού παλαιάς κοπής του περασμένου, ίσως και του προπερασμένου αιώνα. Και το ήξερε. Γνώριζε ότι έδινε μία μάχη εξ αρχής χαμένη. Γι’ αυτό ακριβώς έφτανε και ξεπερνούσε τα όρια. Η αυτογελοιοποίηση δεν ήταν ατύχημα, ήταν στρατηγική. «Αν εγώ είμαι μία, εσείς είστε δέκα φορές γελοίοι», έμοιαζε να λέει. Ήταν το μπουρλότο που έβαζε συνειδητά απέναντι σε κάθε σοβαροφάνεια, κάθε καθωσπρεπισμό, κάθε εξουσία που στεκόταν μπροστά του με αλαζονεία.
Οι άλλοι γελούσαν. Εκείνος επέμενε. Και συνέχιζε.
ΓΙΑΤΙ ο Δον Κιχώτης δεν είναι τρελός που βλέπει τους ανεμόμυλους σαν γίγαντες και δράκους. Είναι “τρελός” επειδή επιλέγει να πολεμάει τους ανεμόμυλους σαν να ήταν δράκοι — επειδή η επιλογή αυτή είναι η μόνη αξιοπρεπής απάντηση σε έναν κόσμο που έχει συμφιλιωθεί με την ήττα του. Ο Λεβέντης έπαιρνε κάθε χλευασμό, κάθε προσπάθεια να του φορέσουν την ταμπέλα «γραφικός» και τα έκανε μπουρλότο. Δεν αμυνόταν. Αντεπιτίθετο. Και η αντεπίθεσή του δεν ήταν ποτέ political correct, ποτέ διπλωματική, ποτέ υπολογισμένη με τη λογική των ίσων αποστάσεων. Ήταν πάντα υπερβολική, πάντα μεγαλύτερη από το επιτρεπόμενο, πάντα λίγο πέρα από αυτό που χωράει σε μία πολιτική θέση ή σταση.
Αυτό τον κατέστρεφε στα μάτια των σοβαροφανών. Και αυτό τον έσωζε στα μάτια όλων των άλλων.
Γιατί υπάρχει κάτι βαθιά ανακουφιστικό σε έναν άνθρωπο που αρνείται να συμμορφωθεί με τα μέτρα που του επιβάλλουν — ακόμα κι όταν, ίσως ειδικά όταν, η άρνησή του τον κάνει να μοιάζει με γελωτοποιό. Στην ιστορία του ευρωπαϊκού πολιτισμού, οι γελωτοποιοί ήταν οι μόνοι που μπορούσαν να λένε την αλήθεια στα μούτρα του βασιλιά. Ο Λεβέντης το έκανε σε καθεστώς δημοκρατίας που είναι πολύ πιο δύσκολο, γιατί στη δημοκρατία κανείς δεν σε εκτελεί, απλώς σε αγνοεί.
ΚΙ ΟΜΩΣ. Κέρδισε. Ένας Δον Κιχώτης που νίκησε τους ανεμόμυλους. Που άντεξε τις λοιδορίες — των σοβαροφανών ομοτέχνων του, του όχλου, του χρόνου — και μπήκε στη Βουλή με δικό του κόμμα. Το αν αυτό βελτίωσε το πολιτικό σκηνικό ή ήταν μία ακόμη ένδειξη της κρίσης του είναι μία άλλη ιστορία. Όπως και το αν άνοιξε την πόρτα για να μπουν κάθε λογής απίθανοι και τραγικοί τύποι μέσα στο ελληνικό κοινοβούλιο. Όμως αυτό δεν είναι δική του ευθύνη, είναι ευθύνη όλων ημών που ψηφίζουμε.
Σε κάθε περίπτωση, το όνειρό του -το δικό του προσωπικό όνειρο- πήρε την εκδίκησή του. Κι εκείνη τη στιγμή, όλοι όσοι τον είχαν γελοιοποιήσει έπρεπε να εξηγήσουν τουλάχιστον στον εαυτό τους πώς συνέβη αυτό. Η πιο ηδονική εκδίκηση που μπορεί να πάρει ένας άνθρωπος: να αφήσει τους ανθρώπους που θεωρεί ότι είναι «λάθος» να αναρωτιούνται πού έκαναν «λάθος».
ΣΗΜΕΡΑ φεύγει μαζί του μια ολόκληρη εποχή. Εκείνη που η αυθεντικότητα συγκρουόταν ακόμα με τον καθωσπρεπισμό — και μερικές φορές κέρδιζε. Τώρα δεν συγκρούεται καν. Απλώς συνυπάρχουν, αδιάφορα το ένα για το άλλο.
Ελαφρύ το χώμα, έφηβε Πρόεδρε.
