Ο αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και η κυβέρνηση του Πακιστάν ανακοίνωσαν το Σάββατο ότι η υπογραφή μιας αρχικής συμφωνίας για τον τερματισμό της πολεμικής σύρραξης στη Μέση Ανατολή έχει προγραμματιστεί για την Κυριακή. Ωστόσο, η ιρανική πλευρά αμφισβήτησε το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, υπογραμμίζοντας ότι η διαδικασία απαιτεί περαιτέρω επεξεργασία και προσεκτική στάση από όλες τις πλευρές.
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, δήλωσε ότι οι δύο πλευρές έχουν καταλήξει σε ένα πλαίσιο ειρηνευτικής συμφωνίας. Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος Τραμπ ανέφερε μέσω κοινωνικών δικτύων ότι η συμφωνία με το Ιράν πρόκειται να υπογραφεί την Κυριακή, προσθέτοντας ότι, μετά την υπογραφή, τα Στενά του Ορμούζ —μια κομβική θαλάσσια οδός για τον παγκόσμιο εφοδιασμό πετρελαίου που παρέμενε κλειστή για μήνες— θα είναι άμεσα «ανοιχτά για όλους».
Επιφυλάξεις της Τεχεράνης για το χρονοδιάγραμμα
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, δήλωσε στα κρατικά μέσα ενημέρωσης ότι η ακριβής ημερομηνία υπογραφής του μνημονίου συναντίληψης παραμένει αντικείμενο συζήτησης, διευκρινίζοντας πως δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί εντός της επόμενης ημέρας. Ο κ. Μπαγκαΐ προσέθεσε ότι, λόγω της στάσης της άλλης πλευράς, η Τεχεράνη διατηρεί επιφυλάξεις σχετικά με τη διαδικασία και δεν προτίθεται να προκαταλάβει τα γεγονότα.
Αμερικανός αξιωματοῦχος, ο οποίος ενημέρωσε τους δημοσιογράφους, απέφυγε να επιβεβαιώσει το χρονοδιάγραμμα, περιοριζόμενος στο να χαρακτηρίσει τη συμφωνία ως «σημαντική και ισχυρή». Η πολεμική σύγκρουση, η οποία ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026 με κοινά αμερικανο-ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν, έχει επιφέρει χιλιάδες απώλειες, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, και έχει προκαλέσει ισχυρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία, οδηγώντας τις τιμές της ενέργειας σε απότομη άνοδο.
Το περιεχόμενο και ο μηχανισμός της συμφωνίας
Το προτεινόμενο μνημόνιο συναντίληψης επικεντρώνεται στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια. Οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, που αποτέλεσαν τη δηλωμένη αιτιολογία της αμερικανικής πλευράς για την έναρξη του πολέμου, προβλέπεται να πραγματοποιηθούν σε μεταγενέστερο στάδιο.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και η άρση του αποκλεισμού θα πραγματοποιηθούν συντονισμένα. Επόμενο βήμα μετά την υπογραφή θα είναι η διαδικασία αποναρκοθέτησης των Στενών, στην οποία ενδέχεται να έχουν ρόλο οι χώρες της ομάδας των επτά ισχυρότερων οικονομιών (G7). Οι όροι, όπως έχουν περιγραφεί από πηγές, προβλέπουν την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία και την άρση των κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου, με αντάλλαγμα την εγγύηση ελεύθερης διέλευσης από τη θαλάσσια οδό.
Αγκάθια: Το πυρηνικό πρόγραμμα και οι στρατιωτικές απαιτήσεις
Ένα από τα πλέον ακανθώδη ζητήματα στις διαπραγματεύσεις παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ενώ οι ΗΠΑ επιδιώκουν τη διάλυση των υποδομών και την πλήρη απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου, η Τεχεράνη, μέσω του Υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί, εμφανίζεται να επιθυμεί τη διατήρηση του υλικού σε αραιωμένη μορφή. Το ιρανικό πρακτορείο Fars μετέδωσε επιπλέον ότι η Τεχεράνη απαιτεί την επιβολή τελών για τις παρεχόμενες υπηρεσίες στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και την αποχώρηση όλων των ξένων στρατιωτικών βάσεων από την ευρύτερη περιοχή.
Στο επιχειρησιακό πεδίο, η ένταση παραμένει υψηλή. Το Σάββατο, οι αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν ιρανικά επιθετικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) που προσέγγιζαν τα Στενά. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ επιβεβαίωσε το περιστατικό, υπογραμμίζοντας ότι οι κινήσεις αυτές αποτελούσαν απειλή για την εμπορική ναυτιλία, αν και η θαλάσσια οδός παραμένει ανοιχτή.
Η στάση του Ισραήλ και οι περιφερειακές συνέπειες
Το Ισραήλ παραμένει εκτός της συμφωνίας. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει καταστήσει σαφές ότι η χώρα του δεν δεσμεύεται από το μνημόνιο. Η ρήξη στις σχέσεις Τελ Αβίβ και Ουάσινγκτον βαθαίνει λόγω της απαίτησης του Προέδρου Τραμπ να περιορίσει το Ισραήλ τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις στον Λίβανο, ώστε να καταστεί εφικτή η προσέγγιση με την Τεχεράνη. Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας δήλωσε ότι οι δυνάμεις της χώρας δεν πρόκειται να αποχωρήσουν από τις κατεχόμενες περιοχές, υπογραμμίζοντας ότι το Ισραήλ αναμένει να διατηρήσει την πλήρη ελευθερία δράσης απέναντι σε κάθε απειλή.
Στο εσωτερικό του Ιράν, η κατάσταση παραμένει ρευστή μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε την πρώτη ημέρα των εχθροπραξιών. Τον ρόλο του ανώτατου ηγέτη έχει αναλάβει ο γιος του, Μοτζτάμπα. Οι επίσημες τελετές για την κηδεία του Χαμενεΐ αναμένεται να ξεκινήσουν στην Τεχεράνη στις 4 Ιουλίου και να ολοκληρωθούν με την ταφή του στην ιερή πόλη Μασχάντ στις 9 Ιουλίου, σε μια περίοδο που η χώρα καλείται να επανακαθορίσει τη στάση της στη διεθνή σκηνή.
